Սրտակրանքի բորբոքում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սրտակրանքի բորբոքում
PericarditisECG.JPG
Ենթադաս Q18553502?[1] և հիվանդություն[1]
Բուն պատճառ C34915[1]
Վնասում է Q193302?
Բժշկական մասնագիտություն սրտաբանություն
ՀՄԴ-9 420.0, 420.90, 420.91, 420.99, 423.1 և 423.2
ՀՄԴ-10 I01.0, I09.2, I30 և I32
Հիվանդությունների բազա 9820
MedlinePlus 000182
eMedicine 156951
MeSHID D010493[1]
Disease Ontology DOID:1787[1]
NCI Thesaurus C34915[1]
Pericarditis Վիքիպահեստում

Սրտակրանքի բորբոքում, պերիկարդիտ (հուն.՝ περιχαρδιος՝ հարսրտային), սրտի արտաքին թաղանթի, հիմնականում ընդերային թերթիկի, բորբոքում։

Պատճառներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սրտակրանքի բորբոքման պատճառներ են վարակիչ հիվանդությունները, ներքին թունավորումները (ազոտարյունություն՝ պայմանավորված երիկամների ախտահարմամբ)։ Սրտակրանքի բորբոքումը կարող է առաջանալ նաև բորբոքումը հարևան օրգանից կամ հյուսվածքից (թոքամիզ, ստոծանի, կրծքավանդակի միջնորմ) սրտակրանքի վրա տարածվեյիս։

Առաջանում է ռևմատիզմի, թոքերի կրուպոզ բորբոքման, տուբերկուլոզի, արյան վարակման (սեպսիս) հետևանքով։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը հիմնականում կախված է հարուցիչի բնույթից․ պրոցեսի սրությունից և հիվանդի օրգանիզմի վիճակից, նրա դիմադրողականության աստիճանից։ Սրտակրանքի բորբոքումը լինում է չոր (սրտապարկում ազատ հեղուկը բացակայում է) և արտաքիրտային (շճային, թարախային կամ արյունային), երբ սրտապարկում կուտակվում է հեղուկ։ Չոր սրտակրանքի բորբոքման հիմնական կլինիկական դրսևորումներն են կրծքավանդակի ցավերը և սրտապարկի քսման աղմուկը։ Արտաքիրտային սրտակրանքի բորբոքման կարող է ընթանալ չափազանց ծանր և հանգեցնել արտահայտված շնչարգելության, կապտուկի և սրտի տամպոնման։ Մեծանում են սրտի բացարձակ բթության սահմանները, խլանում են տոները, անհայտանում է սրտի գագաթային հրոցը, իջնում արյան ճնշումը են։

Բուժում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սրտակրանքի բորբոքումը բուժվում է անտիբիոտիկների հակաբորբոքային և այլ միջոցների շնորհիվ։

Կենդանիների սրտակրանքի բորբոքման պատճառները կարող են լինել տրավմատիկ (հաճախ հիվանդանում են խոշոր եղջերավորները) և ոչ տրավմատիկ, որը վարակիչ հիվանդությունների հետևանք է։ Սրտապարկի տրավմատիկ բորբոքմանը նախորդում է ցանցի տրավմատիկ բորբոքումը, որն առաջանում է կերերի հետ նախաստամոքս ընկած մետաղյա և այլ սուր առարկաներից։ Նախաստամոքսներից այդ առարկաները, ծակելով ցանցի պատը և ստոծանին, հասնում են սրտապարկին ու վնասում այն՝ առաջացնելով բորբոքում։

Հիվանդ կենդանին չի պառկում, սրտի հատվածը ընդբախելիս անհանգստանում է, բթության սահմանը մեծացած է, իսկ հրոցը՝ հազիվ շոշափելի։ Սրտի տոները խլանում են, լծերակում նկատվում է երակային արյան կանգ, իսկ միջծնոտային տարածության, կրծոսկրի կոթունի և որովայնի ստորին պատի շրջանում առաջանում են այտուցներ։ Հաճախ նկատվում է կտրիչի քրոնիկական փքանք, հիպոտոնիա։ Հիվանդության առաջին իսկ օրերից մարմնի ջերմաստիճանը բարձրանում է։

Ոչ տրավմատիկ բորբոքման ժամանակ ցանցի բորբոքման նշաններ չեն լինում։ Ելքն անբարենպաստ է, բուժումն անարդյունավետ։ Հիվանդ կենդանիներին մորթում են, միսն օգտագործում են միայն անասնաբույժի ցուցումով։

Կանխարգելում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անասնապահական շենքերի տարածքից մետաղյա իրերի (մեխ, մետաղալար և այլն) հավաքում, կենդանիների զոնդահարում մագնիսական զոնդով, մագնիսական օղակի կիրառում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 (untranslated title) Ստուգված է փետրվարի 8-ին 2016:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png