Մարիետա Շահինյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Մարիետա Շահինյան
Մարիետա Շահինյան.jpg
Ծնվել է մարտի 21 (ապրիլի 2), 1888
Ծննդավայր Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանվել է մարտի 20, 1982({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (93 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն գրող, բանաստեղծ, լրագրող, թարգմանիչ, հրապարակախոս և բանասեր
Լեզու ռուսերեն[2] և հայերեն[2]
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Կրթություն Q4129789? և Հեյդելբերգի համալսարան
Կոշում բանասիրական գիտությունների դոկտոր
Ստեղծագործական շրջան 1909-1982
Անդանակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Աշխատավայր Պրիազովսկի կրայ, Ռոստովի կոնսերվատորիա, Q4398082?, Պրավդա և Իզվեստիա
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Հոկտեմբերյան Հեղափոխության շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, «Պատվո նշան» շքանշան, մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ» և Լենինյան մրցանակ
Ամուսին Հակոբ Խաչատրյանց
Զավակներ Միրել Շահինյան
Մարիետա Շահինյան Վիքիդարանում
Marietta Shaginyan Վիքիպահեստում

Մարիետա Շահինյան Սերգեյի (մարտի 21 (ապրիլի 2), 1888, Մոսկվա[1] - մարտի 20, 1982, Մոսկվա), ազգությամբ հայ ռուսագիր գրող, բանասեր, հրապարակախոս, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1946), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1950), ԽՍՀՄ ԳՄ անդամ (1934

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1888 թվականի ապրիլի 2-ին Մոսկվայում, Լազարյան ճեմարանի սան, Մոսկվայի համալսարանի դասախոս և ժամանակի ականավոր ախտորոշողներից մեկի` Սարգիս Շահինյանի ընտանիքում: Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակ Շահինյանը եղել է Դոնի Ռոստովում, իսկ 1920 թվականին մեկնել է Պետրոգրադ: 1922 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Շահինյանը «Правда» թերթի մանդատով երկարատև գործուղման է մեկնել Անդրկովկասի հանրապետությունները, գրել ակնարկներ Հայաստանի, Վրաստանի, Ադրբեջանի մասին, նաև «Սովետական Հայաստան» գիրքը:

Շահինյանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ձորագէսի շինարարությանը, որի առօրյան էլ հանդիսացել է «Հիդրոցենտրալ» (1931թ.) վեպի նյութը:


Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1909 թվականին լույս է տեսել Մարիետա Շահինյանի բանաստեղծությունների անդրանիկ ժողովածուն` «Առաջին հանդիպուները», իսկ 1913 թվականին` երկրորդը` «Օրինենտալիան»: 1915 թվականին Շահինյանը գրել է նախահեղափոխական շրջանի իր ամենածավալուն գործը` «Յուր ճակատագիրը» վեպը:

1923 թվականին գրել է «Փոփոխություն», 1924ին` «Վերնախավի տիկնոջ արկածները» վեպերը և «Ագիտվագոն» պատմվածքը:

1950 թվականին լույս է տեսել Մարիետա Շահինյանի «Ճանապարհորդություն Սովետական Հայաստանում» գիրքը, որի համար նա արժանացել է ՍՍՀՆ պետական մրցանակի:

1944 թվականին լույս է տեսել «Ուրալի պաշտպանությունը» գիրքը, որը պատերազմի տարիներին թիկունքի հիանալի մարդկանց մի ամբողջ պատկերասրահ է: Գիտական մեծ արժեք է ներկայացնում «Գյոթե» ուսումնասիրությունը, որը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով: Շահինյանը 1938 թվականին սկսել և 1968 թվականին ավարտել է Լենինյան քառապատում չորս գրքերը:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Լենինի 2, Հոկտեմբերյան հեղափոխության դրոշի 3, Ժողովուրդների բարեկամության և այլ շքանշաններով։ Մ.Շահինյանի անվամբ է կոչվում Տիեզերքի թիվ 2144 մոլորակը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]