Հաղպատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Արտաքին տեսք
Այս հոդվածը ներկայացնում է Հայաստանի Լոռու մարզի Հաղպատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2004 թվականին հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 269 հուշարձան (40 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ամրոց «Աթոռիկ» | Մ.թ.ա. 2-1 հզ | Ալավերդու ջրամաքրման կայանից մոտ 1 կմ հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Բնակատեղի | Մ.թ.ա. 2-1 հզ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գյուղատեղի | 10-13 դդ. | Կայան ամրոցի դիմաց | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար Սբ. Սարգիս | 1279 թ. | — | Հ | հատված, ընկած է գետնին, կանգնեցրել են Մանուելը և այլք | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դիտակետ-աշտարակ | 10-13 դդ. | — | Հ | ավերված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ «Աթոռիկ» | 13 դ. | — | Հ | ավերված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ջրանցույց | 10-15 դդ. | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ամրոց «Կայանբերդ» | 1233 թ. | գյուղի հվ-ամ մասում, հրվանդանի վրա | — | Հ | կառուցել է Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսը | ||
| Դսեվանք (Դրսեվանք, Սբ. Աստվածածին) | 1233 թ. | ամրոցի հվ-աե մասում, ժայռի գլխին | — | Հ | կառուցել է Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսը | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Տապանաքար | 1835 թ. | — | Հ | ||||
| Օժանդակ շինություններ | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 11-12 դդ. | գյուղից 7 կմ հս-ամ, Ալավերդի-Ախթալա ճանապարհի ձախ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 12-15 դդ. | գյուղից 2 կմ հս-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 12-15 դդ. | նախկին ԲՄԿ-ի տարածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 10-20 դդ. | գործող գերեզմանոցում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1193 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1195 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1222 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1223 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար Հովհաննես քահանայի | 1231 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար Աբրահամի | 1275 թ. | — | Հ | կանգնեցրել է Տերտեր իր մոր Խորասուի հետ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Վարդան վարդապետի | 1193 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար հայր Անդրեասի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Պողոսի | 13 դ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Տապանաքար Պետրոս վարդապետի | 14 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սարգսի | 14 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Դեղի | 15 դ, | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սարգիս քահանայի | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Հարությունի | 1731 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Մարիամի | 1731 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գյուղատեղի Սբ. Տերունական | 10-13 դդ. | գլխավոր մայրուղուց Հաղպատ տանող ճանապարհի ձախ կողմում, Սրբատեղ վայրում | — | Հ | լեռնալանջին | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գյուղատեղի Սուրբ Լույս, Սբ. Լիս | Մ.թ.ա. 2-1 հզ, 13-17 դդ. | գյուղից 6 կմ հս-աե, Սրբատեղ վայրում | — | Հ | անտառապատ ձորալանջին | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գյուղատեղի | միջնադար | գյուղից 4 կմ հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Աղբյուր | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գյուղատեղի «Բերդիկ» | գյուղից 7 կմ աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար Հովհաննեսի | 1212 թ. | — | Հ | թիկունքին արձանագրություն | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ | 13 դ. | — | Հ | հս կողմինը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ | 13 դ. | — | Հ | հվ կողմինը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | ագուցված է մատուռի ամ ճակատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | ագուցված է մատուռի ամ ճակատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի «Գադուկ» | 10-17 դդ. | գյուղից 4 կմ հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 10-17 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | թիկունքին արձանագրություն | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1212 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գյուղատեղի «Ժիվանք» | 10-19 դդ. | գյուղից 3 կմ հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 12-19 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գյուղատեղի «Ջրաղացաձոր» | — | Հ | |||||
| Գերեզմանոց | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Դամբարանադաշտ «Ագռավի տապան» | Մ.թ.ա. 2-1 հզ | գյուղի տարածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Գևորգ (Զորավանք) | 1279 թ. | գյուղի հվ մասում, «Ագեղցի» վայրում | — | Հ | |||
| Գերեզմանոց | եկեղեցու մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | եկեղեցու հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | եկեղեցու հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Կուսանաց Անապատ (Տիրամոր Եկեղեցի) | 13 դ. | Հաղպատի վանքից աե | — | Հ | նորոգվել է 1676 թ. | ||
| Գերեզմանոց | միջնադար | եկեղեցու շուրջ | — | Հ | |||
| Խաչքար | 1222 թ. | եկեղեցուց ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1242 թ. | եկեղեցուց ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Հակոբի | 1255 թ. | աղբյուրի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցու հվ-ամ անկյան մոտ | — | Հ | պատվանդանի վրա | ||
| Խաչքար | 13 դ. | նախորդի մոտ | — | Հ | պատվանդանի վրա | ||
| Խաչքար | 13 դ. | նախորդի մոտ | — | Հ | պատվանդանի վրա | ||
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցուց ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Ստեփանոս Սոփեստոսի, կազմող` Յոհանես | 1225 թ. | եկեղեցու առաջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար տեր Գևորգի | 13 դ. | եկեղեցու հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Իգնատիոս վարդապետի | 13 դ. | եկեղեցու մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար տեր Հովհաննեսի | 13 դ. | եկեղեցու հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Սարգիս վարդապետի | 1609 թ. | եկեղեցու հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Սիոն (Առաջադեմ) | 1268 թ. | Հաղպատավանքից հվ-ամ, գյուղի կենտրոնում | — | Հ | |||
| Խաչքար | 10 դ. | եկեղեցու մուտքից հվ | — | Հ | պատվանդանի վրա, արձանագիր | ||
| Խաչքար | 10 դ. | նախորդի մոտ | — | Հ | պատվանդանի վրա, արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար Աթանագինի | 1005 թ. | եկեղեցում | — | Հ | արձանագիր | ||
| Խաչքար | 12 դ. | — | Հ | ||||
| Խաչքար | 1207 թ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1247 թ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1268 թ. | եկեղեցու մուտքի մոտ | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1089 թ. | Ալավերդի-Նոյեմբերյան խճուղու վրա, խանութի դիմաց, Նեղուց գյուղ չհասած | — | Հ | կանգնեցրել է Հաղպատի առաջնորդ Սարգիսը ջրաղաց կառուցելու և այգի տնկելու կապակցությամբ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար Սբ. Կիրակի (Աստվածածին) | 1188 թ. | գյուղի հվ-ամ եզրին, Ջաղացաձոր տանող ճանապարհին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Թոմա Քահանայի | 1201 թ. | գյուղից 2.5 կմ ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Հովհաննես քահանայի | 1223 թ. | ավտոտեխսպասարկման կայանի տարածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1273 թ. | Բերդաձորում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Մխիթարի | 13 դ. | ավտոտեխսպասարկման կայանի տարածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Կամուրջ | 13 դ. | Շերեք գետակի վրա, Ջրաղացաձորում | — | Հ | |||
| Հուշաղբյուր` Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1960 թ. | Ալավերդի-Ախթալա ճանապարհի ձախ կողմում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Հուշաղբյուր` Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1963 թ. | գյուղի կենտրոնում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Հուշարձան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհվածներին | 1982 թ. | գյուղի հվ եզրին | — | Տ | քանդ.՝ Կ. Կարախանյան | ||
| Հուշարձան Ասատուր Կախոյանին | 1978 թ. | Հաղպատավանքի ճանապարհին | — | Տ | |||
| Հուշարձան Արամայիս Երզնկյանին | 1960 թ. | գյուղի մեջ | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ձիթհան | 19 դ. | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Մատուռ | 14-15 դդ. | «Տերունական» բլրի գագաթին, գյուղից 2 կմ աե | — | Հ | կիսավեր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Մատուռ | միջնադար | «Զվարի գադուկ» հանդամասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Վանական Համալիր Հաղպատ | 10-20 դդ. | գյուղի հվ-աե եզրին | 41°05′38″N 44°42′43″E / 41.093889°N 44.711944°E | Հ | |||
| Աղբյուր | 1258 թ. | շրջապարսպից 100 մ աե | — | Հ | կառուց. է վանքի առաջնորդ Հովհաննեսը, վերակառ. է Անտոն արքեպիսկոպոսը՝ 1827 թ. | ||
| Խաչքար | 1228 թ. | աղբյուրի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1255 թ. | ագուցված է աղբյուրի պատին | — | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Վասիլի | 1027 թ. | աղբյուրի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար հայր Խուչիրի | 13 դ. | աղբյուրի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Բնակարան | 13 դ. | զանգակատնից 20 մ հս-աե | — | Հ | հազարաշեն, վերակառ.՝ 1643-ին | ||
| Գավիթ Սբ. Նշան եկեղեցու | 1210 թ. | կից է եկեղեցուն ամ-ից | — | Հ | կառուցել է Հովհաննես Խաչենցի առաջնորդը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար Ատոմ վերակացուի | 1004 թ. | ագուցված է աե պատին՝ ներքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Մեսրոպի | 1008 թ. | աե պատի մոտ՝ ներքուստ | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 11-12 դդ. | աե պատի տակ, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքից ձախ | — | Հ | հենած է պատին | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 1185 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 12 դ. | գավթում, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքից աջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է հս խորշի մեջ՝ ներքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է նախորդի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է նախորդի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է հվ խորշի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Դավթի | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Կյուրիկե Բ թագավորի | 1100 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Աբաս թագավորի | 1145-1150 թթ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Կյուրիկե թագավորի | 1154 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Վասակի | 1189 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Աբաս թագավորի | 1192 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Թամար թագուհու | 12 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Փուրթուխանի | 12 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սաթունի | 1282-84 թթ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Բորինայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Գրիգոր Ամիրայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար տեր Գրիգորեսի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Դավթի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Դոփի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Թայիկի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Թուրթուխանի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Խաթունի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Խոռասի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Խոստրովիկի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Կավթելի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Կարապետի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Համզեի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Հասանի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Հովհաննես եպիսկոպոսի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Մարիամի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Մկրտիչ վարդապետի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Նանայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Նուսթի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Ռուսուգանի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանքար Ռուսուքանի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սաթի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սասնա | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սենաքերիմի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սմբատի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սմբատի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Սևադայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Վանենու | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Տիրիթի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Քուրդ Ամիրիայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Փիլիպոս արքեպիսկոպոսի | 16 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Մինաս վարդապետի | 1651 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գավիթ Սբ. Նշան եկեղեցու | 1258-1262 թթ. | — | Հ | փոքր | |||
| Խաչքար Ամենափրկիչ | 1273 թ. | փոքր գավթում, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքի մոտ | — | Հ | |||
| Տապանաքար տեր Հովհաննեսի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Աբլհասանի | 14 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Մատուռ-դամբարան | 1280 թ. | — | Հ | կառուցել են Պածած իշխանը և նրա կինը՝ Դուդան | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Պածած իշխանի | 13 դ. | մատուռում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 11-20 դդ. | վանքի բակում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11 դ. | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12 դ. | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Սարկավագ Սոփեստոսի | 1129 թ. | գրատան և զանգակատան միջև | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Ավետիքի | 13 դ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար տեր Դանելի | 13 դ. | գրատան և զանգակատան միջև | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Դավիթ քահանայի | 1435 թ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Պետրոս հայրապետի | 1491 թ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Ղուկաս քահանայի | 1551 թ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Ալեքսանի | 16 դ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Խոսրովի | 16 դ. | զանգակատնից 8 մ հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Կիրակոս եպիսկոպոսի | 1629 թ. | զանգակատան մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Պետրոս վարդապետի | 1751 թ, | զանգակատան հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գրատուն | 11 դ. վերակառ. 1258-1262 թթ. | Սբ. Նշան եկեղեցու հս-աե անկյունից 2.5 մ հեռու | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12 դ. | գրատանը | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1519 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Սրահ-միջանցք | 13 դ. | կցված է գրատանը ամ և հվ կողմերից | — | Հ | կամարակապ սրահ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 10 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1023 թ. | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | հս պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | հս պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1201 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1246 թ. | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15 դ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Հոնավար իշխանի | 1023 թ. | աե պատի մոտ | — | Հ | պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար Հովհաննես առաջնորդի | 13 դ. | սրահի աե պատի մոտ, ներքուստ | — | Հ | պատվանդանի վրա ունի արձանագրություն գավթի, գրատան և սրահի շինարարության մասին | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար Ծիլթոսանի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Ազիզ Մահդասու | 1669 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Գայրան Մահդասու | 1669 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Խաթունաշեն) | 13 դ. | Սբ. Նշան եկեղեցու մեծ գավթի հս կողմում | — | Հ | կառուցել է Դեսումյանց Հասան իշխանի դուստր Խաթունը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար Հովսեփ քահանայի | 17 դ. | եկեղեցու բակում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Մարինոսի | 1730 թ. | եկեղեցու բակում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Մանանիա Երզնկյանցու և վեց որդիների | 1893 թ. | եկեղեցու մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Ջգրաշեն) | 1195 թ. | վանքի շրջապարսպից դուրս՝ հվ-ամ մասում | — | Հ | կառուցվել է Սելաման հին եկեղեցու տեղում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր | 1025 թ. | Սբ. Նշան եկեղեցու գավթի հվ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Նշան | 976-991 թթ. | — | Հ | կառուցել է Բագրատունյաց Խոսրովանուշ թագուհին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Զանգակատուն | 1245 թ. | համալիրի աե, բարձրադիր մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարան Դավիթ Քոբայրեցու | 1208 թ. | զանգակատան ամ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարան Հովհաննես Երզնկացու | 1326 թ. | զանգակատան ամ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարան Հովհաննես Իմաստասերի | 1129 թ. | զանգակատան հս-ամ կողմում | — | Հ | |||
| Դամբարան Պետրոս հայրապետի | 1491 թ. | զանգակատան ամ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | ագուցված է ամ պատին, մուտքից հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | ագուցված է ամ պատին, մուտքից հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար Դավիթ քահանայի | 1435 թ. | զանգակատան հվ պատի տակ | — | Հ | |||
| Ժամատուն Համազասպի | 1257 թ. | — | Հ | կառուցել է Համազասպ առաջնորդը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար Զնոսադի | 1145 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Գրիգոր քահանայի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Խիկարի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Ամիր Սարգսի | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար Գասպար Թիֆլիսեցու | 1729 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Մատուռ | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Մատուռ-ավանդատուն | 11 դ. | կից է Սբ. Նշան եկեղեցու գավթի աե պատին հս-ից | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ-ավանդատուն | 11 դ. | կից է նույն պատին հվ-ից | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ Բարսեղի, Սմբատի և Բագրատի | 13 դ. | համալիրի հս-ամ մասում, պարսպին կից | — | Հ | այս և հաջորդ երկու մատուռները Ուքանանց տոհմի մատուռ-դամբարաններն են, սրանց վրա կանգնեցված խաչքարերից կենտրոնականը ընկած է | ||
| Խաչքար | 13 դ. | մատուռի վրա | — | Հ | |||
| Մատուռ Նաջմադինի | 1211 թ. | նախորդի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1211 թ. | մատուռի վրա | — | Հ | |||
| Մատուռ Քուրդ իշխանի | 1220 թ. | նախորդի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Շրջապարիսպ | 13 դ. | — | Հ | ||||
| Թևավոր խաչ | 12-13 դդ. | կանգնեցված է աե մուտքի վրա | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | ագուցված է հս մուտքի ամ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | ագուցված է նույն մուտքի աե կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | ագուցված է պարսպի շարվածքում, մուտքից ձախ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | ագուցված է ամ աշտարակի շարվածքում | — | Հ | |||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | ագուցված է ամ աշտարակի շարվածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Ղուկասի | 1563 թ. | ագուցված է հս-ամ աշտարակի շարվածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Սեղանատուն | 13 դ. | համալիրի հս-աե մասում, պարսպին կից | — | Հ | 19 դ. վերածվել է ձիթհանի | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է աե պատին՝ խորշի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | մուտքի հս կողմում, արտաքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | մուտքի հվ կողմում, արտաքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Քարայր-կացարան «Լաստի Այր» | 10-15 դդ. | Շերեքաձորի ձախ, բարձրադիր լանջին, Կայան ամրոց տանող արահետի ձախ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Քարայր-կացարան | 10-17 դդ. | Զարնի և Պարնի այրերը տանող ճանապարհին, Հաղպատի սարահարթի տակ | — | Հ | |||
| Տապանաքար Մարիամի | 1824 թ. | Հաղպատի վանքի Սբ. Աստվածածին (Խաթունաշեն) եկեղեցու աե կողմում, 11-20 դդ. գերեզմանոցում | — | Հ | սալատապան | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար տիրացու Ղազարի | 1804 թ. | Հաղպատի վանքի Սբ. Աստվածածին (Խաթունաշեն) եկեղեցու աե կողմում, 11-20 դդ. գերեզմանոցում | — | Հ | սալատապան | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Քարայր-կացարան | 10-17 դդ. | նախորդից ոչ հեռու | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Քարայր-կացարան | 15 դ. | գյուղի ամ մասում, «Այգիներ» տանող ճանապարհին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Քարայր-կացարան «Գրոց Այր» | 15-17 դդ. | նախորդից ոչ հեռու | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Քարայր-կացարան «Զարնի Այր» | 15-17 դդ. | գյուղից 2 կմ ամ, Շերեք գետի աջ ափին | — | Հ | ամրացված | ||
| Քարայր-կացարան «Պարնի Այր» | 10-13 դդ. | Կայան ամրոցի դիմաց, Շերեքաձորում | — | Հ | ամրացված | Լուսանկար վերբեռնել |
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշում 29 հունվարի 2004 թվականի N 49-Ն «Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը հաստատելու մասին», վավերացված 09.02.2004 թվականին (որոշման էլեկտրոնային տարբերակը արխիվացված 02․07․2024 թվականին)։
