Էրիխ Ֆրոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էրիխ Ֆրոմ
Erich Fromm
Erich Fromm 1974.jpg
Ծնվել էմարտի 23, 1900(1900-03-23)[1][2][3][…]
Ֆրանկֆուրտ, Wiesbaden Government Region, Hesse-Nassau, Պրուսիայի թագավորություն[4]
Մահացել էմարտի 18, 1980(1980-03-18)[1][2][3][…] (79 տարեկան)
Մուրալտո
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն
Դավանանքաթեիզմ
ՈւղղությունՄայրցամաքային փիլիսոփայություն
Մասնագիտությունհամալսարանի պրոֆեսոր, սոցիոլոգ, հոգեվերլուծաբան և գրող
Հաստատություն(ներ)Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան, Կոլումբիայի համալսարան և Միչիգանի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, Սոցիալական հոգեբանություն, հոգեվերլուծություն, Սոցիալական փիլիսոփայություն, բարոյագիտություն և կրոնի փիլիսոփայություն
ԱնդամակցությունWilliam Alanson White Institute?
Ալմա մատերՖրանկֆուրտի Գյոթեի անվան համալսարան, Հայդելբերգի համալսարան (1922) և Նյու Յորքի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1922)
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն, գերմաներեն և իսպաներեն
Ազդվել էJohann Jakob Bachofen? և Մայստեր Էքհարթ
ՊարգևներՏարվա հումանիստ Մելլի Զաքսի մրցանակ և Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքի Գյոթեի մեդալ
Ամուսին(ներ)Frieda Fromm-Reichmann?
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Erich Fromm Վիքիպահեստում

Էրիխ Ֆրոմմ (գերմ.՝ Erich Fromm, մարտի 23, 1900(1900-03-23)[1][2][3][…], Ֆրանկֆուրտ, Wiesbaden Government Region, Hesse-Nassau, Պրուսիայի թագավորություն[4] - մարտի 18, 1980(1980-03-18)[1][2][3][…], Մուրալտո), հրեական ծագում ունեցող գերմանացի սոցիոլոգ, փիլիսոփա, հոգեբան, հոգեվերլուծաբան, ֆրանկֆուրտյան հոգեբանական դպրոցի ներկայացուցիչ, նեոֆրոյդիզմի և ֆրոյդոմարքսիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Համառորեն և հետևողականորեն պայքարել է տոտալիտարիզմի կապանքներից աշխարհի ազատագրման համար, հաստատել է համամարդկային արժեքների հավերժականությունը և անսասանությունը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էրիխ Ֆրոմմը ծնվել է հրեական ընտանիքում 1900 թվականին։ Նրա պապը և նախապապը եղել են ռաբբիներ (հրեական քահանաներ), հայրը զբաղվել է առևտրով՝ միաժամանակ պահպանելով կրոնական սովորույթներն ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Հեյդելբերգյան համալսարանում՝ մասնագիտանալով սոցիոլոգիայի և հոգեբանության ոլորտներում։ Ուսանել է Մաքս Վեբերի, Կառլ Յասպերսի և Գ. Ռիկերտի մոտ, խորապես ուսումնասիրել է Զիգմունդ Ֆրոյդ և Կառլ Մարքսի ուսմունքները։ 1925 թվականին դարձել է կիրարկող հոգեվերլուծող։

1932 թվականին կազմակերպել է լայն սոցիալական խմբերի վարքի անգիտակցական դրդապատճառներին վերաբերող հետազոտություն։ Արդյունքում եկել է այն եզրակացության, որ գերմանական հասարակությունը ցույց չի տալու դիմադրություն ֆաշիստական ռեժիմին։ 1933 թվականին Հիտլերի իշխանության գլուխ անցնելուց հետո Ֆրոմմը (Ֆրանկֆուրտյան դպրոցի այլ ներկայացուցիչների պես) հեռացել է Գերմանիայից և բնակություն հաստատել ԱՄՆ-ում։ Այնտեղ նա գրել է իրեն լայն ճանաչում բերած ուսումնասիրությունների մեծ մասը։ 1941 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «Փախուստ ազատությունից», որտեղ մերկացվում էին ֆաշիզմի տարբեր վերափոխված տեսակները։ Ամերիկայում հրատարակված նրա մյուս գրքերից են. «Մարդը իր համար» (1947 թ.), «Հեքիաթներ, լեգենդներ և երազատեսություն» (1951 թ.), «Առողջ հասարակություն» (1955 թ.), «Սիրելու արվեստը» (1956 թ.), «Ունենա՞լ, թե՞ լինել» (1976 թ.) և շատ ուրիշներ։

Սոցիալ-հոգեբանական գաղափարը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Ֆրոմի դասական հոգեվերլուծությունը նպաստում է մարդու մասին գիտելիքների հարստացմանը, սակայն այն չի ավելացնում գիտելիքն այն մասին, թե ինչպես պետք է մարդ ապրի և գործի։ Ֆրոմի կարծիքով Ֆրեյդը փորձել է ներկայացնել հոգեվերլուծությունը որպես բնական գիտություն, սակայն սխալ է գործել՝ բավարար ուշադրություն չհատկացնելով էթիկայի խնդիրներին։ Ֆրոմը փորձել է հոգեվերլուծությունում մարդկային պահվածքի կենսաբանական շարժառիթներից շեշտը տեղափոխել սոցիալական գործոնների վրա, ցույց տալ, որ «մարդկային էությունը՝ նրա կրքերն ու վախերը, մշակույթի արդյունք են[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  4. 4,0 4,1 4,2 Фромм Эрих // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Бегство от свободы. Пер. с англ. А. Лактионова. — М.: АСТ; АСТ Москва, 2009. — С. 17.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Էրիխ Ֆրոմ հոդվածին