Զինված ուժեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ՀՀ ԶՈՒ օդադեսանտային զորքերի զինծառայողները զորահանդեսի ժամանակ, Երևան, Հանրապետության հրապարակ
Ռուսաստանի զինված ուժերի 154-րդ առանձին պարետային զորագնդի պատվո պահակախմբի անձնակազմը, 2009 թվականի հունիսի 26
Ավստրիական գվարդիա
Թուրքմենստանի զինված ուժերի զինծառայողները զորահանդեսի ժամանակ
Աֆղանստանում ԽՍՀՄ զինված ուժերի սահմանափակ զորակազմի դեսանտա-գրոհային ստորաբաժանումը առաջադրանքի ժամանակ, լեռներում. 1986 թվականի ամառ

Զինված ուժերը (ԶՈւ), պետության կարևորագույն զինված կազմակերպությունն է, որը նախատեսված է երկրի անկախությունն ու անվտանգությունը պաշտպանելու համար։

«Զինված ուժերի» սահմանումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ (ընդունված է 2008 թվականի նոյեմբերի 27-ին) սահմանում է. «Զինված ուժեր՝ Հայաստանի Հանրապետության ռազմական անվտանգության համակարգի հիմքը կազմող պետական ռազմական կառույց, որն ապահովում է Հայաստանի Հանրապետության անկախության, տարածքային ամբողջականության և անվտանգության զինված պաշտպանությունը»:[1]

Զինված ուժերի հիﬓական գործառույթները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ սահմանում է. «2. Զինված ուժերի հիﬓական գործառույթներն են՝

  • 1) Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության, պաշտպանության, տարածքային ամբողջականության և սահմանների անձեռնﬗելիության ապահովումը.
  • 2) ազգային անվտանգության հիﬓ արար արժեքների պաշտպանությունը.
  • 3) Հայաստանի Հանրապետության վրա հնարավոր զինված հարձակման կանխումը, կասեցումը, լարվածության օջախի չեզոքացումը, պատերազմական գործողությունների իրականացումը, հրադադարի կամ հաշտության պարտադրումը՝ զինված ուժերի մասնակի կամ լրիվ ծավալմամբ.
  • 4) մասնակցությունը արտակարգ իրավիճակների կանխման, հնարավոր հետևանքների նվազեցման և վերացման աշխատանքներին ու քաղաքացիական պաշտպանության, տարհանման, որոնողափրկարարական, փրկարարական, վթարավերականգնողական և մարդասիրական ﬕջոցառուﬓերին.
  • 5) ռազմական սպառնալիքների բացահայտումը և դրանց դիմակայումը.
  • 6) սպառազինության, ռազմական տեխնիկայի և նյութական ռեսուրսների անհրաժեշտ մարտական և զորահավաքային հնարավորությունների ապահովումը.
  • 7) ռազմավարական (օպերատիվ) կիրառման և զորահավաքային ծավալման պլանների կատարումը.
  • 8) ﬕջազգային պայմանագրերով սահմանված պարտավորությունների կատարումը, ներառյալ՝ ﬕացյալ զինված ուժերի կազմում մասնակցությունը ﬕջազգային մարդասիրական և փրկարարական, խաղաղապահ և կայունացման գործողություններին.
  • 9) մասնակցությունը դիվերսիոն-հետախուզական և ահաբեկչական գործողությունների կանխմանը և չեզոքացմանը.
  • 10) պաշտպանության բնագավառում տեղեկատվական անվտանգության ապահովումը»:[2]

ՀՀ ԶՈՒ կազմավորվումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ԶՈՒ-ն կազմավորվում է «Զինապարտության մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն՝ 18 տարին լրացրած ՀՀ քաղաքացիների ընդհանուր և պարտադիր զինակոչի միջոցով։

Զինված ուժերի կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ սահմանում է. «Զինված ուժերը կազմված են զինվորական կառավարման կենտրոնական մարﬓից, զորաﬕավորուﬓերից, ﬕավորուﬓերից, զորատեսակներից և զորամասերից: Պատերազﬕ կամ ռազմական դրության ժամանակ զինված ուժերի կազմում ընդգրկվում են նաև այլ զորքերը»։[3] ԶՈՒ-Ն ներառում է ՀՀ պաշտպանության նախարարության (ՊՆ) զորամասերի, զորախմբերի, զորամիավորումների, զինվորական կառավարման մարմինների, ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների ու ռազմաուսումնական հաստատությունների ամբողջ, համակարգը։

Զինված ուժերի ղեկավարումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ սահմանում է.

  • «1. Զինված ուժերի ընդհանուր ղեկավարուﬓ իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը՝ որպես զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար»:[4]
  • «2. Զինված ուժերի անﬕջական ղեկավարուﬓ իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարը, որը կազմակերպում և վերահսկում է զինված ուժերի ու Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության համակարգի ﬔջ մտնող այլ մարﬕնների և կազմակերպությունների գործունեությունը»:[4]
  • «3. Զինված ուժերի կառավարուﬓ իրականացնում է գլխավոր շտաբի պետը, որը հանդիսանում է զինված ուժերի զինվորական աﬔնաբարձր պաշտոնատար անձը»:[5]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ, ԳԼՈՒԽ 1, ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ, Հոդված 3. Օրենքի հիﬓական հասկացությունները, մաս 1, կետ 5: http://www.mil.am/media/2015/07/842.pdf
  2. ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ, ԳԼՈՒԽ 4, ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ ԵՎ ԱՅԼ ԶՈՐՔԵՐԸ, Հոդված 11. Զինված ուժերի կառուցվածքը և գործառույթները,մաս 2. http://www.mil.am/media/2015/07/842.pdf
  3. ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ, ԳԼՈՒԽ 4, ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ ԵՎ ԱՅԼ ԶՈՐՔԵՐԸ, Հոդված 11. Զինված ուժերի կառուցվածքը և գործառույթները,մաս 1. http://www.mil.am/media/2015/07/842.pdf
  4. 4,0 4,1 ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ, ԳԼՈՒԽ 4, ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ ԵՎ ԱՅԼ ԶՈՐՔԵՐԸ, Հոդված 12. Զինված ուժերի ղեկավարումը և կառավարումը: http://www.mil.am/media/2015/07/842.pdf
  5. ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ, ԳԼՈՒԽ 4, ԶԻՆՎԱԾ ՈՒԺԵՐԸ ԵՎ ԱՅԼ ԶՈՐՔԵՐԸ, Հոդված 12. Զինված ուժերի ղեկավարումը և կառավարումը: http://www.mil.am/media/2015/07/842.pdf