Դելի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դելի (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Դելի
հինդի՝ दिल्ली անգլ.՝ Delhi
Դրոշ Զինանշան
..Delhi Flag(INDIA).png Emblem of India.svg

Delhi Montage.jpg
Կոորդինատներ: 28°40′0″ հս․ լ. 77°13′0″ ավ. ե. / 28.66667° հս․. լ. 77.21667° ավ. ե. / 28.66667; 77.21667
Երկիր Հնդկաստան Հնդկաստան
Տարածք Դելի
Ներքին բաժանում North West Delhi district, North East Delhi district, East Delhi district, South Delhi district, South West Delhi, West Delhi district, North Delhi district, East Delhi district, Central Delhi district և Նյու Դելի
Քաղաքապետ Կանվար Սայն
Մակերես 1483 կմ²
ԲԾՄ 300 մ
Պաշտոնական լեզու հինդի, անգլերեն, փենջաբերեն և Ուրդու
Բնակչություն 16 314 838 մարդ (2007)
Խտություն 11001,24 մարդ/կմ²
Կրոնական կազմ Հինդուիզմ, Իսլամ, Սիքհիզմ, Ջայնիզմ, Քրիստոնեություն, Բուդայականություն
Ժամային գոտի UTC+5:30
Հեռախոսային կոդ +91-11-xxxxxxxx
Փոստային ինդեքս 110xxx
Ավտոմոբիլային կոդ DL-1x-x-xxxx մինչև DL-13x-x-xxxx
Պաշտոնական կայք delhi.gov.in[1]
##Դելի (Հնդկաստան)
Red pog.png

Դելի (հինդի՝ दिल्ली, ա.-փենջ.` ਦਿੱਲੀ, ուրդու՝ دِلّی), Հնդկաստանի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը (Մումբայից հետո)։ Ունի համադաշնության կարգավիճակ։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Յամունա գետի ափին։ Դելին Հնդկաստանի ամենազարգացած քաղաքն է։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնում հայտնի է եղել Ինդրապրասահա անունով (գոյություն է ունեցել մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակի սկզբից)։ Հնդկական «Մահաբհարաթա» էպոսում հիշատակվում է «Հասպինապուրա» անունով։

Ժամանակակից անվանումը երևան է եկել 736 թվականից, երբ հին բնակավայրի ավերակների մոտ կառուցվեց Դհիլիկա կամ Դելի քաղաքը։ Ենթադրում են, որ անվանումն առաջացել է քաղաքի հիմնադիր Դիլուի անունից։ Քաղաքի հին մասը՝ Հին Դելին, կոչվում է նաև Շահջահանաբադ՝ Հնդկաստանում Մեծ Մոնղոլների կայսրության կառավարիչ Շահ-Ջահանի անունով. պարսկերեն «աբադ»՝ քաղաք, այսինքն՝ «Շահ Ջահանի քաղաք»[2]:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդային[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դելի քաղաքի հարավ-արևմտյան կողմում գտնվում է Ինդիրա Գանդիի անվան միջազգային օդանավակայանը: 2015-2016 թվականների ավելի քան 48 միլիոն[3] ուղևոր է օգտվել օդանավակայանից, այդ պատճառով էլ այն հանդիսանում է ոչ միայն Հնդկաստանի, այլև ամբողջ Հարավային Ասիայի ամենածանրաբեռնված օդանավակայանը: 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նյու Յորք քաղաքում տեղի ունեցած ահաբեկչությունից հետո, 2002 թվականի օդանավակայանը ժամանակավորապես փակվում է:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Delhi
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 
  3. «TRAFFIC STATISTICS - DOMESTIC & INTERNATIONAL PASSENGERS» (jsp)։ Airports Authority of India։ էջ 3։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 27 May 2016-ին։ Վերցված է 5 May 2016