Արամ (Մարս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արամ խառնարանը

Արամ քաոս (լատ.՝ Aram Chaos, անվանում են նաև Արամ խառնարան), չափազանց էրոզիայի ենթարկված հարվածային խառնարան Մարսի վրա, որի կենտրոնը տեղակայված է 2° հս. լ. 21° ամ. ե. / 2.6° հս. լ. 21.5° ամ. ե. կոորդինատներում։ Խառնարանը տեղակայված է Մարիների հովիտների մեծ կիրճի արևելյան մասում, Արեսի հարթավայրի մոտ։ Բազմազան երկրաբանական գործընթացները վերածել են այն շրջանաձև շրջանի քաոտիկ ռելիեֆով: Արամ քաոսը այսպես է անվանվել ի պատիվ Արամ Մարսի ալբեդոյի մասնիկի, որը դիտարկում էր Ջովանի Սկիապարելլին: Նա անվանել է այս մասնիկը ի պատիվ բիբլիական Արամի երկրի: Ուղեծրից կատարված սպեկտրոսկոպիկ հետազոտությունները վկայում են միներալային հեմատիտի գոյության մասին այս տարածքում, որը առաջացել է ջրային միջավայրում։

Արամ քաոսը ունի մոտ 280 կմ անկյունագծով։ Այն գտնվում է Մարգարիտիֆերի երկիր շրջանում, որում բազմաթիվ ջրով տաշված ջրանցքների գոյությունը խոսում է հզոր ջրհեղեղային հոսանքի իջնելու մասին բարձրունքներից շատ տարիներ առաջ։ THEMIS սարքը, որը տեղադրված է Mars Odyssey ուղեծրակայանի վրա, ցույց տվեց, որ Արամի հատակին գոյություն ունի գորշ բյուրեղային հեմատիտ: Mars Reconnaissance Orbiter-ի վրա տեղադրված CRISM սպեկտրոսկոպը, հայտնաբերեց հիդրատացված սուլֆատներ, յարոզիտ և հեմատիտ[1]:


Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ս. Մարչի և ընկ. 2009. Mars Reconnaissance Orbiter-ից կատարված մեկամյա հետազոտությունների արդյունքում Մարսի միներալների ընդհանրացումը: Երկրաֆիզիկական հետազոտությունների ամսագիր՝ 114