Ջովանի Սկիապարելլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջովանի Վիրջինիո Սկիապարելլի
իտալ.՝ Giovanni Virginio Schiaparelli
Schiaparelli Giovanni.jpg
աստղագետ
Ծնվել է 14.03.1835
Ծննդավայր Սավիլյանո, Իտալիա[1]
Մահացել է 4.07.1910
Մահվան վայր Միլան
Քաղաքացիություն Իտալիա իտալացի
Ազդվել է Յոհան Էնկե, Օտտո Ստրուվե
Աշխատանք Պուլկովյան աստղադիտարան
Բրերյան աստղադիտարան
Պարգևներ և
մրցանակներ՝
Փարիզյան գիտությունների ակադեմիայի
Լալանդի մրցանակ, Կետրին Բրյուսի մեդալ,
Թագավորական աստղագիտական
միության ոսկե մեդալ

Ջովանի Վիրջինիո Սկիապարելլի (իտալ.՝ Giovanni Virginio Schiaparelli; ծնվ.՝ 1835 մարտի 14, Սավիլյանո, Պյեմոնտ - մահ.՝ 1910 հուլիսի 4, Միլան), իտալիացի աստղագետ։

1854 թվականին ավարտել է Թուրինի համալսարանը, հետո աշխատել է Բեռլինում Յոհան Էնկեի ղեկավարության տակ։ 1859 - 1860 թվականներին աշխատել է Պուլկովյան աստղադիտարանում Օտտո Ստրուվեի ղեկավարության տակ, 1862 թվականին դարձել է Բրերյան աստղադիտարանի տնօրեն Միլանում։

Սկիապարելլին զբաղվել է կրկնակի աստղերի և Արեգակնային համակարգի մարմինների ուսումնասիրություններով, մասնավորապես, Մարս մոլորակի։ 1861 թվականի ապրիլի 26-ին հայտնաբերել է (69) Հեսպերիա աստերոիդը։ 1866 թվականին առաջին անգամ ապացուցեց, որ Լեոնիդներ և Պերսեիդներ ասուպային հոսքերը կապ ունեն գիսաստղների հետ։

Մարսի մակերևույթի քարտեզը ըստ Սկիապարելլիի

1877 թվականին Սկիապարելլին հայտնաբերեց Մարսի ջրանցքները, ինչպես ինքը անվանեց առաջին հայտնաբերված գծերը մոլորակի վրա։ Հիմնականում այսպիսի անվանման և անգլերեն լեզվի թարգմանության անճշտության պատճառով [2] XIX-րդ դարի վերջում - XX-րդ դարի սկզբում տարածում գտավ այն կարծիքը որ այս «ջրանցքները» ունեն արհեստական ծագում և Մարսի վրա գոյություն ունի քաղաքակրթություն։

Սկիապարելլին հանդիսանում էր Պետերբուրգյան գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1872 թվականում պարգևատրվել է Թագավորական աստղագիտական միության ոսկե մեդալով։ Նրա պատվին են անվանվել հարվածային խառնարաններ Լուսնի և Մարսի վրա, ինչպես նաև (4062) Սկիապարելլի աստերոիդը։

Ջովանի Սկիապարելլին հանդիսանում է հայտնի կուտյուրյե Էլզա Սկիապարելլիի հորեղբայրը։

Գրքերը[խմբագրել]

  • 1873 - Le stelle cadenti (The Falling Stars)
  • 1893 - La vita sul pianeta Marte (Life on Mars)
  • 1925 - Scritti sulla storia della astronomia antica (Writings on the History of Classical Astronomy) in three volumes. Bologna. Reprint։ Milano, Mimesis, 1997.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Senato Website
  2. Տիեզերական սխալները (անգլերեն) // Սմիթսոնյան ամսագիր, 12.2010

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]