Ռոյ Լիխտենշտայն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Ռոյ Լիխտենշտայն
Roy Lichtenstein (1967).jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 27, 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7]
Ծննդավայր Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վախճանվել է սեպտեմբերի 29, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1][2][3][8][4][9][5][6][7] (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Կրթություն Օհայո նահանգի համալսարան և Նյու Յորքի արվեստի ուսանողական լիգա
Մասնագիտություն նկարիչ, արվեստների գործիչ, քանդակագործ և assistant professor
Ոճ Փոփ արտ
Ուշագրավ աշխատանքներ Girl with Ball, Girl with Hair Ribbon և Takka Takka
Պարգևներ Հռոմի մրցանակ և Մշակույթի ազգային շքանշան
Անդամակցություն Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Զավակներ Mitchell Lichtenstein և David Lichtenstein
Roy Lichtenstein Վիքիպահեստում

Ռոյ Լիխտենշտեյն (անգլ.՝ Roy Fox Lichtenstein, հոկտեմբերի 27, 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ - սեպտեմբերի 29, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1][2][3][8][4][9][5][6][7], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի նկարիչ, փոփ արտի ներկայացուցիչ:

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարսելոնյան գլուխ

Ռոյ Լիխտենշտայնը ծնվել է Նյու Յորքում, հրեական միջին կարգի ընտանիքում: Մինչև 12 տարեկանը սովորել է հանրակրթական դպրոցում, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մանհեթենի Ֆրանկլինի արական դպրոց: Դպրոցական ծրագրում ներառված չէր արվեստը. Լիխտենշտայնը արվեստով ու դիզայնով սկսել է հետաքրքրվել որպես հոբիով:

Դպրոցն ավարտելուց հետո Լիխտենշտայնը Նյու Յորքից մեկնել է Օհայո տեղի համալսարանում ուսանելու համար: Այնտեղ արվեստի դասընթացներ է անցել և կիրառական արվեստի ոլորտում աստիճան ստացել: Նրա կրթությունն ընդհատվել է երեք տարով, քանի դեռ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ծառայել է բանակում: Դրանից հետո` 1943-1946 թվականներին, Լիխտենշտայնը, ավարտելով համալսարանը, այնտեղ մնում է որպես դասախոս` մոտակա 10 տարիներին դասախոսելով համալսարանում: 1949 թվականին նա Օհայո նահանգի համալսարանում ստանում է գեղարվեստի մագիստրոսի աստիճան, նույն թվականին էլ ամուսնանում է Իզաբել Ուիլսոնի հետ` 1965 թվականին ամուսնալուծվելով: 1951 թվականին Նյու Յորքի «Carlebach» պատկերասրահում կազմակերպվում է Լիխտենշտայնի առաջին անհատական ցուցահանդեսը:

Նույն թվականին նա տեղափոխվում է Քլիվլենդ, որտեղ բնակություն է հաստատում հետագա 6 տարիների ընթացքում` ժամանակ առ ժամանակ վերադառնալով Նյու Յորք: Նա փոխում է աշխատանքի վայրերը` չդադարելով նկարել: Այս շրջանի նրա նկարների ոճը փոխվում է կուբիզմից էքսպրեսիոնիզմ:

1954 թվականին ծնվում է նրա ավագ որդին` Դևիդը, իսկ 1956 թվականին` երկրորդ որդին` Միտչելը: 1957 թվականին նա վերադառնում է Նյու Յորք` կրկին դասախոսական գործունեություն ծավալելով:

Հաջողության ճանապարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960 թվականին նա սկսել է դասավանդել Ռաթգերի համալսարանում, որտեղ կրում է ամերիկացի նկարիչ Ալան Կապրոուի զգալի ազդեցությունը: Դա նպաստում է փոփ արտով նրա հետաքրքրվածությանը: 1961 թվականին Լիխտենշտայնը ստեղծում է փոփ արտ ոճով իր առաջին աշխատանքները` օգտագործելով նկարներ կոմիքսներից ու մուլտֆիլմերից և արտադրական տպագրության տեխնոլոգիա:

Նրան առաջին մեծ հաջողությունն են բերել կոմիքսների թեմայով և ամսագրային գրաֆիկայով աշխատանքները: Նկարիչն ընտրել է իրեն դուր եկած նկարը, ձեռքով մեծացրել այն, վերանկարել մեծ ֆորմատով` կիրառելով տրաֆարետային տպագրություն[10]: Նկարչի աշխատանքների մեծ մասը կատարված է այդ եղանակով: Ընդ որում, պատկերում ուժեղացվել են հեգնանքի ու սարկազմի տարրերը:

Լիխտենշտայնը մտերիմ է եղել Էնդի Ուորհոլի հետ[11]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1977 - Սկովեհեգենի դպրոցի շքանշան գեղարվեստի ոլորտում, Սկովեհեգենի դպրոց, Մեն կղզի
  • 1979 - Արվեստի և նամակների ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ, Նյու Յորք
  • 1989 - Հռոմի ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ, Հռոմ, Իտալիա
  • 1995 - Արվեստի ազգային շքանշան, Վաշինգտոն
  • 1995 - Կիոտո մրցանակ, Կիոտո, Ճապոնիա
  • 1993 - Բարսելոնայի ընկերներ, Բարսելոնայի քաղաքապետ Պասկուալ Մարագալի կողմից
  • 1991 - Գեղարվեստի գործերի մրցանակ, Բրանդեյսի համալսարան, Մասաչուսեթս

Նկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «M-Maybe»
  • «Ohhh . . . Alright . . .»
  • «I Can See the Whole Room! … and There’s Nobody in It!»
  • «Torpedo…Los!»
  • «Electric Cord»
  • «In the Car»

Էլեկտրական լար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Էլեկտրական լար» (անգլ.՝ Electric Cord) նկարը ստեղծվել է 1961 թվականին փոփ արտ ոճով: Նկարը ձեռք է բերել նշանավոր հավաքորդ Լեո Կաստելին 750 դոլարով: 1970 թվականին նկարը վերականգնման է տրվել Դանիել Գոլդռեյերին, որի մահից հետո նկարն անհետացել է[12]: Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն երկար քննություն է անցկացրել: Գոլդռեյերը մահացել էր բնական մահով, և բոլոր նկարներն իրենց տեղում են եղել` բացի «Էլեկտրական լարից»[13]:

2009 թվականին վերականգնող նկարչի այրին հայտարարել է, որ գտել է նկարը դարակներից մեկում` այդ մասին հայտնելով ոստիկանությանը: Նկարը հանձնել են պատկերասրահի ժառանգորդուհուն` Բարբարա Կաստելիին: Ներկայումս նկարը գնահատվում է 4 միլիոն դոլար[14]:

Ռոյ Լիխտենշտայնի նկարներն աճուրդներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1989 թվականին «Torpedo…Los!» նկարը «Քրիստիս» (անգլ.՝ Christie's) աճուրդում վաճառվել է 5.5 միլիոն դոլարով, ինչը ռեկորդային էր: Այդ ցուցանիշով Լիխտենշտայնը հայտնվել է ամենաթանկ վաճառված նկարներ ունեցող կենդանի նկարիչների եռյակում[15]:
  • 2005 թվականին «In the Car» նկարը վաճառվել է ռեկորդային 10 միլիոն ֆունտ ստերլինգով (16.2 միլիոն դոլար):
  • 1964 թվականին ստեղծված «Ohhh . . . Alright . . .» նկարը 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Քրիստիս» աճուրդում վաճառվել է 42.6 միլիոն դոլարով[16][17]:
  • «I Can See the Whole Room! … and There’s Nobody in It!» նկարը, որ ստեղծվել է 1961 թվականին, 2011 թվականի նոյեմբերին վաճառվել է 43 միլիոն դոլարով[18]:
  • «Քնած աղջիկը նկարը» նկարչի գործերից ամենից թանկարժեքն է. այն «Սոթբիս» տան աճուրդում վաճառվել է 44.8 միլիոն դոլարով[19]:
  • 2015 թվականի Նյու Յորքի «Քրիստիս» աճուրդում «Բուժքույր» (անգլ.՝ Nurse) նկարը վաճառվել է նկարչի համար ռեկորդային` 95.4 միլիոն դոլարով: Այդ գինն անակնկալ է եղել, քանի որ նկարի մեկնարկային արժեքը կազմել է 80 միլիոն դոլար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Roy Lichtenstein
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Roy Lichtenstein
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Lambiek Comiclopedia Lambiek, 1999.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Discogs — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  9. 9,0 9,1 9,2 Kunstindeks Danmark
  10. Жизненные вехи Роя Лихтенштейна.
  11. Биография Энди Уорхола
  12. «Работа Роя Лихтенштейна, пропавшая 40 лет назад, вернулась к законному владельцу» 
  13. «Шедевр Роя Лихтенштейна вернули хозяйке спустя 42 года после пропажи» 
  14. «Обнаружена пропавшая в 1970 году картина Роя Лихтенштейна» 
  15. Alloway Lawrence (1983)։ Roy Lichtenstein։ էջ 114 
  16. Bloomberg Business Week, Lichtenstein’s $43 Million Pouting Redhead Helps Revive Market Retrieved November 11, 2010
  17. «Roy Lichtenstein painting fetches $42.6m at auction»։ BBC News։ November 11, 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-01-ին։ Վերցված է November 11, 2010 
  18. «Roy Lichtenstein Work Sets New $43m Sale Record»։ BBC News։ November 9, 2011։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-01-ին։ Վերցված է November 9, 2011 
  19. Melikian, Souren (2012-05-12)։ «Disconnect in the Art Market»։ New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-04-04-ին։ Վերցված է 2012-05-15 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]