Ռոյ Լիխտենշտայն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Ռոյ Լիխտենշտայն
Roy Lichtenstein (1967).jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 27, 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Վախճանվել է սեպտեմբերի 29, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1][2][3][5][4][6] (73 տարեկանում)
Մահվան վայր Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Կրթություն Օհայո նահանգի համալսարան և Նյու Յորքի արվեստի ուսանողական լիգա
Մասնագիտություն նկարիչ, արվեստների գործիչ, քանդակագործ և assistant professor
Ոճ Փոփ արտ
Ուշագրավ աշխատանքներ Girl with Ball, Girl with Hair Ribbon և Takka Takka
Պարգևներ
Անդամակցություն Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Զավակներ Mitchell Lichtenstein և David Lichtenstein
Roy Lichtenstein Վիքիպահեստում

Ռոյ Լիխտենշտեյն (անգլ.՝ Roy Fox Lichtenstein, հոկտեմբերի 27, 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ - սեպտեմբերի 29, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})[1][2][3][5][4][6], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի նկարիչ, փոփ արտի ներկայացուցիչ:

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարսելոնյան գլուխ

Ռոյ Լիխտենշտայնը ծնվել է Նյու Յորքում, հրեական միջին կարգի ընտանիքում: Մինչև 12 տարեկանը սովորել է հանրակրթական դպրոցում, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մանհեթենի Ֆրանկլինի արական դպրոց: Դպրոցական ծրագրում ներառված չէր արվեստը. Լիխտենշտայնը արվեստով ու դիզայնով սկսել է հետաքրքրվել որպես հոբիով:

Դպրոցն ավարտելուց հետո Լիխտենշտայնը Նյու Յորքից մեկնել է Օհայո տեղի համալսարանում ուսանելու համար: Այնտեղ արվեստի դասընթացներ է անցել և կիրառական արվեստի ոլորտում աստիճան ստացել: Նրա կրթությունն ընդհատվել է երեք տարով, քանի դեռ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ծառայել է բանակում: Դրանից հետո` 1943-1946 թվականներին, Լիխտենշտայնը, ավարտելով համալսարանը, այնտեղ մնում է որպես դասախոս` մոտակա 10 տարիներին դասախոսելով համալսարանում: 1949 թվականին նա Օհայո նահանգի համալսարանում ստանում է գեղարվեստի մագիստրոսի աստիճան, նույն թվականին էլ ամուսնանում է Իզաբել Ուիլսոնի հետ` 1965 թվականին ամուսնալուծվելով: 1951 թվականին Նյու Յորքի «Carlebach» պատկերասրահում կազմակերպվում է Լիխտենշտայնի առաջին անհատական ցուցահանդեսը:

Նույն թվականին նա տեղափոխվում է Քլիվլենդ, որտեղ բնակություն է հաստատում հետագա 6 տարիների ընթացքում` ժամանակ առ ժամանակ վերադառնալով Նյու Յորք: Նա փոխում է աշխատանքի վայրերը` չդադարելով նկարել: Այս շրջանի նրա նկարների ոճը փոխվում է կուբիզմից էքսպրեսիոնիզմ:

1954 թվականին ծնվում է նրա ավագ որդին` Դևիդը, իսկ 1956 թվականին` երկրորդ որդին` Միտչելը: 1957 թվականին նա վերադառնում է Նյու Յորք` կրկին դասախոսական գործունեություն ծավալելով:

Հաջողության ճանապարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960 թվականին նա սկսել է դասավանդել Ռաթգերի համալսարանում, որտեղ կրում է ամերիկացի նկարիչ Ալան Կապրոուի զգալի ազդեցությունը: Դա նպաստում է փոփ արտով նրա հետաքրքրվածությանը: 1961 թվականին Լիխտենշտայնը ստեղծում է փոփ արտ ոճով իր առաջին աշխատանքները` օգտագործելով նկարներ կոմիքսներից ու մուլտֆիլմերից և արտադրական տպագրության տեխնոլոգիա:

Նրան առաջին մեծ հաջողությունն են բերել կոմիքսների թեմայով և ամսագրային գրաֆիկայով աշխատանքները: Նկարիչն ընտրել է իրեն դուր եկած նկարը, ձեռքով մեծացրել այն, վերանկարել մեծ ֆորմատով` կիրառելով տրաֆարետային տպագրություն[7]: Նկարչի աշխատանքների մեծ մասը կատարված է այդ եղանակով: Ընդ որում, պատկերում ուժեղացվել են հեգնանքի ու սարկազմի տարրերը:

Լիխտենշտայնը մտերիմ է եղել Էնդի Ուորհոլի հետ[8]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1977 - Սկովեհեգենի դպրոցի շքանշան գեղարվեստի ոլորտում, Սկովեհեգենի դպրոց, Մեն կղզի
  • 1979 - Արվեստի և նամակների ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ, Նյու Յորք
  • 1989 - Հռոմի ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ, Հռոմ, Իտալիա
  • 1995 - Արվեստի ազգային շքանշան, Վաշինգտոն
  • 1995 - Կիոտո մրցանակ, Կիոտո, Ճապոնիա
  • 1993 - Բարսելոնայի ընկերներ, Բարսելոնայի քաղաքապետ Պասկուալ Մարագալի կողմից
  • 1991 - Գեղարվեստի գործերի մրցանակ, Բրանդեյսի համալսարան, Մասաչուսեթս

Նկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «M-Maybe»
  • «Ohhh . . . Alright . . .»
  • «I Can See the Whole Room! … and There’s Nobody in It!»
  • «Torpedo…Los!»
  • «Electric Cord»
  • «In the Car»

Էլեկտրական լար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Էլեկտրական լար» (անգլ.՝ Electric Cord) նկարը ստեղծվել է 1961 թվականին փոփ արտ ոճով: Նկարը ձեռք է բերել նշանավոր հավաքորդ Լեո Կաստելին 750 դոլարով: 1970 թվականին նկարը վերականգնման է տրվել Դանիել Գոլդռեյերին, որի մահից հետո նկարն անհետացել է[9]: Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն երկար քննություն է անցկացրել: Գոլդռեյերը մահացել էր բնական մահով, և բոլոր նկարներն իրենց տեղում են եղել` բացի «Էլեկտրական լարից»[10]:

2009 թվականին վերականգնող նկարչի այրին հայտարարել է, որ գտել է նկարը դարակներից մեկում` այդ մասին հայտնելով ոստիկանությանը: Նկարը հանձնել են պատկերասրահի ժառանգորդուհուն` Բարբարա Կաստելիին: Ներկայումս նկարը գնահատվում է 4 միլիոն դոլար[11]:

Ռոյ Լիխտենշտայնի նկարներն աճուրդներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1989 թվականին «Torpedo…Los!» նկարը «Քրիստիս» (անգլ.՝ Christie's) աճուրդում վաճառվել է 5.5 միլիոն դոլարով, ինչը ռեկորդային էր: Այդ ցուցանիշով Լիխտենշտայնը հայտնվել է ամենաթանկ վաճառված նկարներ ունեցող կենդանի նկարիչների եռյակում[12]:
  • 2005 թվականին «In the Car» նկարը վաճառվել է ռեկորդային 10 միլիոն ֆունտ ստերլինգով (16.2 միլիոն դոլար):
  • 1964 թվականին ստեղծված «Ohhh . . . Alright . . .» նկարը 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Քրիստիս» աճուրդում վաճառվել է 42.6 միլիոն դոլարով[13][14]:
  • «I Can See the Whole Room! … and There’s Nobody in It!» նկարը, որ ստեղծվել է 1961 թվականին, 2011 թվականի նոյեմբերին վաճառվել է 43 միլիոն դոլարով[15]:
  • «Քնած աղջիկը նկարը» նկարչի գործերից ամենից թանկարժեքն է. այն «Սոթբիս» տան աճուրդում վաճառվել է 44.8 միլիոն դոլարով[16]:
  • 2015 թվականի Նյու Յորքի «Քրիստիս» աճուրդում «Բուժքույր» (անգլ.՝ Nurse) նկարը վաճառվել է նկարչի համար ռեկորդային` 95.4 միլիոն դոլարով: Այդ գինն անակնկալ է եղել, քանի որ նկարի մեկնարկային արժեքը կազմել է 80 միլիոն դոլար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Roy Lichtenstein
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Roy Lichtenstein
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  6. 6,0 6,1 6,2 Kunstindeks Danmark
  7. Жизненные вехи Роя Лихтенштейна.
  8. Биография Энди Уорхола
  9. «Работа Роя Лихтенштейна, пропавшая 40 лет назад, вернулась к законному владельцу» 
  10. «Шедевр Роя Лихтенштейна вернули хозяйке спустя 42 года после пропажи» 
  11. «Обнаружена пропавшая в 1970 году картина Роя Лихтенштейна» 
  12. Alloway, Lawrence (1983). Roy Lichtenstein. էջ 114. 
  13. Bloomberg Business Week, Lichtenstein’s $43 Million Pouting Redhead Helps Revive Market Retrieved November 11, 2010
  14. «Roy Lichtenstein painting fetches $42.6m at auction»։ BBC News։ November 11, 2010։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-01-ին։ Վերցված է November 11, 2010 
  15. «Roy Lichtenstein Work Sets New $43m Sale Record»։ BBC News։ November 9, 2011։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-06-01-ին։ Վերցված է November 9, 2011 
  16. Melikian, Souren (2012-05-12)։ «Disconnect in the Art Market»։ New York Times։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-04-04-ին։ Վերցված է 2012-05-15 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]