Մուլտֆիլմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարճամետրաժ անիմացիայի օրինակ
Մուլտիպլիկացիայի օրինակ

Մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, մուլտֆիլմ (կազմված լատ.՝ multiplicatio` «բազմապատկում» և անգլ.՝ film՝ «ժապավեն» բառերից; խոսակցական՝ մուլտիկ կամ մուլտ) ֆիլմի տեսակ է, որը ստեղծված է կադրերի հաջորդական մատուցման միջոցներով (այդ թվում 3D-մոդելավորումը), նախատեսված է կինոթատրոններում, հեռուստատեսությամբ և համակարգչի ու այլ էլեկտրոնային միջոցների էկրաններին ցուցադրելու համար։

Անիմացիայի պատմությունը սկսվում 1877 թվականի հուլիսի 20-ից, երբ Ֆրանսիայում Էմիլ Ռենոն ստեղծեց և ներկայացրեց բոլորին առաջին մուլտֆիլմը։ 1892 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Էմիլ Ռենոն ցույց է տվել առաջին անիմացիաին մուլտֆիլմը։ Առաջին անիմացիոն մուլտֆիլմը եղել է նկարի տեսակով։ Հետագայում մուլտֆիլմերը դարձան ավելի հետաքրքիր, և նա շարունակեց ստեղծել նոր անիմացիայի տարբեր ժանրեր։ Այժմ մուլտֆիլմերի արտադրությունը կազմում է աշխարհի կինոարտադրության շուրջ 40%-ը։

Մուլտիպլիկացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուլտիպլիկացիոն կինոնկարները լինում են 2 տեսակի՝ նկարչական կամ գրաֆիկական, և ծավալային կամ տիկնիկային։ Գրաֆիկական մուլտիպլիկացիան սկիզբ է առել  1908թ–ին,ֆրանսիացի ծաղրանկարիչ Էմիլ Կոլի կողմից, իսկ տիկնիկայինը 1912 թ.,ռուս կինոռեժիսոր,օպերատոր և նկարիչ Վլադիմիր Ստարևիչի կողմից։

Մուլտիպլիկացիայի զարգացման մեջ իր հսկայական ներդնումն ունի Ուոլտ Դիսնեյը։ Այս ոլորտում իրենց կարևոր դերն ունեն նաև ԱՄՆ–ում՝ Դեյվ Ֆլեյշերը,Ջոն Հաբլեյը,Ֆրանսիայում՝ Պոլ Գրիմոն,Բենժամեն Ռաբիեն, Չինաստանում՝ Վան եղբայրները, Ճապոնիայում՝Օսամց Տեձուկան,Կացուհիրո Կավամատոն,Էձի Կուրին, Անգլիայում՝ Ջոն Հալասը, Ռումինիայում՝ Յոն Պոպեսկու–Գոպոն, Չեխոսլովակիայում՝ Յիրժի Տրնկան, Բուլղարիայում՝ Թոդոր Դինովը, Հարավսլավիայում՝ Դուշան Վուկոտիչը,Ռուսաստանում՝ Ֆյոդոր Խիխտրուկը, Իվան Իվանով–Վանոն, Վլաչեսլավ Կոտյոնոչկինը և այլք։

Հայաստանում մուլտիպլիկացիոն կինոնկարները մուտք են գործել Լև Ատամանովի շնորհիվ։ Վերջինս «Շունն ու կատուն»–ի(1938 թ.), «Տերտերն ու այծ»–ի (1939 թ.) և առաջին գունավոր մուլտֆիլմի՝ «Կախարդական գորգը» մուլտիպլիկացիոն կինոնկարների հեղինակն է։Հայկական մուլտիպլիկացիայի վերածննդի հեղինակը Վալենտին Պոդպոմգովն է, ով նկարահանել է «Մի կաթիլ մեղրը» 1967 թ.,ըստ Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքի, «Լուր դա լուր» 1972 թ.,ըստ Վրթանես Փափազյանի, և այլ մուլտֆիլմեր։

1970-ական թվականներին հայկական մուլտիպլիկացիոն աշխարհը նոր վերելք ապրեց։ Ստեղծվեցին շատերի կողմից սիրված «Արևի հարսնացուն»,«Վին պինգվինը»,«Սխալ արտահայտություն»,«Պույ–պույ մուկիկը»,«Աբու Հասանի մաշիկները»,«Աղվեսագիրք» և այլ մուլտֆիլմեր։

1900–ականներին «Տան խաղաղ հովտում»,«Այդ ոչինչը ես եմ»,«Տապան»,«Մկների ժողովը»,«Տգետը» և այլն։

Մուլտֆիլմերը նախատեսված են ինչպես մեծահասակների, այլ նաև երեխաների համար, դրանց թեմատիկաներն իրարից տարբերվող են, սակայն ունեն մի նպատակ, ուսուցանել լավը, խելացին և բարին։

Մուլտֆիլմների տեսակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ստեղծման եղանակի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ տևողության և թողարկման եղանակի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ տարիքային ցենզի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրորդ և երրորդ կատեգորիաների համար են նախատեսված ճապոնական անիմեների մեծ մասը։

Ըստ ցուցադրման եղանակի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մեծ էկրանի մուտֆիմեր․ հիմնականում լիամետրաժ մուլտֆիլմեր են, որոնք ցուցադրվում են սկզբում կինոթատրոններում, դրանից հետո նոր՝ հեռուստատեսությամբ և վիդեոկրիչներով
  • Direct-to-video․ լիամետրաժ մուլտֆիլմեր են, որոնք ինչ-որ պատճառով չեն ցուցադրվել կինոթատրոնում
  • Հեռուստատեսային մուլտֆիլմեր․ հեռուստատեսությամբ ցուցադրվող կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր և մուլտսերիալներ են, որոնք նաև տարածվում են վիդեոկրիչներով

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մուլտիպլիկացիա

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]