Ջրվեժի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Արտաքին տեսք
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ջրվեժ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 74 հուշարձան (16 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ամրոց | Ք.ա. 2-1 հազ. | գյուղից 1 կմ աե | — | Հ | «Քոսաղբյուր» վայրում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Արձանագիր քար | 13 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Բացօթյա կայանների համալիր «Ջրվեժ» | քարի դար | գյուղի հս մասում, բլուրների լանջերին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Բացօթյա կայան «Ջրվեժ-1» | քարի դար | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Բացօթյա կայան «Ջրվեժ-2» | քարի դար | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Գերեզմանոց | 11-17 դդ. | գյուղի հվ-աե մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 1195 թ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | գերեզմանոցի ամ եզրին | — | Հ | ստորին հատվածը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 12-13 դդ. | գերեզմանոցի հին և նոր հատվածների միջև, ճանապարհի եզրին | — | Հ | վերին կեսը, պատվանդանի վրա | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13-14 դդ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | նորակառույց մատուռում | — | Հ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13-14 դդ. | նորակառույց մատուռում | — | Հ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 14-15 դդ. | եկեղեցու մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 1596 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Տ | արձանագիր
նոր թաղումների հատվածում |
Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 1651 թ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Տ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | 17 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար | 17 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար | 17 դ. | գերեզմանոցի ամ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի | 4-16 դդ. | գյուղի աե կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարանադաշտ | 6-7 դդ. | գյուղի հվ-ամ մասում, «Աստրո» միավորման մոտ | — | Հ | սարկոֆագային թաղումներ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Եկեղեցի | 4-5 դդ. | գյուղի հվ-աե եզրի գերեզմանոցի հս մասում | — | Հ | միանավ սրահ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Դամբարան | 4-5 դդ. | եկեղեցուց հս-աե | — | Հ | ստորգետնյա, քարե սարկոֆագով | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Կոթող | 4-5 դդ. | դամբարանի վրա | — | Հ | պահպանվել է գետնախարիսխը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է եկեղեցուհս պատին, մուտքից աջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | ագուցված է եկեղեցու աե պատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | ագուցված է եկեղեցուհս պատին, մուտքից ձախ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Մելիքսեթի | 16 դ. | ագուցված է եկեղեցու մուտքի աջ կողմում | — | Հ | արձանագիր, նոր թաղումների հատվածում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 16 դ. | եկեղեցու բակում | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Տապանաքար | եկեղեցում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 13 դ. | Քոսաղբյուրից 150 մ ամ, բլրի գագաթին, ամրոցի հվ-ամ մասում | — | Հ | գմբեթավոր սրահի ավերակներ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Կաթողիկե) | 1891 թ. | գյուղի հվ եզրին | 40°10′55″N 44°35′11″E / 40.182076°N 44.586271°E | կառուցվել է հին եկեղեցու տեղում | |||
| Խաչքար | 13 դ. | ագուցված է եկեղեցու մուտքի աջ կողմում | — | Հ | |||
| Խաչքար | ագուցված է եկեղեցու մուտքի վերևում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին, մուտքից աե | — | Հ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դարպաս | 19 դ. | եկեղեցուց 8 մ աե | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դարպաս | 19 դ. | եկեղեցուց 10 մ հս-ամ | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | ագուցված է դարպասի ձախ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 16-17 դդ. | ագուցված է դարպասի աջ կողմում | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Զանգակատուն | 1890 թ. | կից է եկեղեցուն ամ-ից | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Խաչքար | եկեղեցուց հվ-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | — | Հ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Տապանաքար | եկեղեցու մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | — | Լ. Շահրազյանի տան մոտ | Լուսանկար վերբեռնել | ||||
| Կոթող | 7 դ. | գյուղի մեջ նորակառույց Թուխ Մանուկ սրբատեղիում | — | Հ | Լ. Ղուկասյանի տան մոտ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Հուշակոթող Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1976 թ. | գյուղի մեջ | — | Տ | ճարտ. Գ. Գրիգորյան | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Մատուռ «Վանքաքար» («Ծածկաքար») | 12 դ. | Քոսաղբյուրից 500 մ հվ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Սրբատեղի «Ամենափրկիչ» | գյուղում | — | Տ | Հ. Նիկողոսյանի տան բակում | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Սրբատեղի Սբ. Սարգիս | ուշ միջնադար | Սբ. Կաթողիկե եկեղեցուց 6 կմ հվ-ամ | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Վանական համալիր | 5-15 դդ. | գյուղից 2-2.5 կմ աե, «Քոսաղբյուր» վայրում, գյուղից 1 կմ հվ-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գավիթ | 13 դ. | կից է միանավ եկեղեցուն և մատուռներին | — | Հ | վերակառուցվել է 19 դ. | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գերեզմանոց | 14-18 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 6-7 դդ. | — | Հ | ճարտ. Հոհան | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 13 դ. | կից է նախորդին հվ-ից | — | Հ | միանավ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցում, աե պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ | — | Հ | երկատված է | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 13-14 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13-14 դդ. | եկեղեցում, հս պատի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | եկեղեցու մուտքից հս | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ | 7 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Մատուռ | 13 դ. | դարավանդի վրա, ճամփի եզրին | — | Հ | երկխորան, վերակառ. 19-20 դդ. | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | մատուռում | — | Տ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | մատուռում | — | Տ | հատված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | մատուռում | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Կառույցներ տնտեսական | 17 դ. | մատուռի տարածքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Պարիսպ | 13-17 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Հնձան | 13-14 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել |
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
| ||||||||||
