Զառի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Զառ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 137 հուշարձան (47 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Ամրոց «Բերդի գլուխ» («Տիգրանաբերդ») Ք.ա. 12դ-վաղ միջնադար գյուղից 2 կմ հվ-աե 6.27/1 Հ բեռնել պատկեր

Աշտարակ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի աե մասում 6.27/2 Հ բեռնել պատկեր

Աշտարակ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ աե, ջրաղացի մոտ 6.27/3 Հ բեռնել պատկեր

Արձան-Կուռք Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ 6.27/4 Հ Ա. Սեդրակյանի բակում, տեղափոխված «Ղայաբաշ» վայրից բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայանների համալիր քարի դար գյուղից 1 կմ հս և ամ, Հատիս լեռան լանջին 6.27/5 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-1» քարի դար 6.27/5.1 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-2» քարի դար 6.27/5.2 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-3» քարի դար 6.27/5.3 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-4» քարի դար 6.27/5.4 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-5» քարի դար 6.27/5.5 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-6» քարի դար 6.27/5.6 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-7» քարի դար 6.27/5.7 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-8» քարի դար 6.27/5.8 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-9» քարի դար 6.27/5.9 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-10» քարի դար 6.27/5.1 Հ բեռնել պատկեր

Բացօթյա կայան «Զառ-11» քարի դար 6.27/5.11 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1.5 կմ հս 6.27/6 Հ բեռնել պատկեր

Միջնաբերդ Ք.ա. 2 հազ. բլրի վրա 6.27/6.1 Հ բեռնել պատկեր

Դիտակետ-աշտարակ Ք.ա. 2 հազ. 6.27/6.1.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. միջնաբերդի հս-աե մասում 6.27/6.2 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ հվ, զույգ բլուրների վրա 6.27/7 Հ բեռնել պատկեր

Միջնաբերդ Ք.ա. 2 հազ. բլրի վրա 6.27/7.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. միջնաբերդի հս-ամ մասում 6.27/7.2 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանաբլուր Ք.ա. 2-1 հազ. 6.27/7.3 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. Ակունք-Զառ ճանապարհից 0.5 կմ աջ,հրվանդանի վրա 6.27/8 Հ բեռնել պատկեր

Դիտակետ-աշտարակ Ք.ա. 2-1 հազ. բլրի գագաթին 6.27/8.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2 հազ. գյուղից 2 կմ հվ, Գետառիաջ ափին, բլրի վրա 6.27/9 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2 հազ. բնակատեղիի աե մասում 6.27/9.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ հվ, Գետառի ձախ ափին, բլրի վրա 6.27/10 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2 հազ. բնակատեղիի աե մասում 6.27/10.1 Հ բեռնել պատկեր

Ջրանցք Ք.ա. 2-1 հազ. միջնադար ակունքը Գետառ գետի ձախ ափից 6.27/10.2 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2 հազ. գյուղից 1.5 կմ հվ, Գետառի աջ ափին, բլրի վրա 6.27/11 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, հրվանդանի վրա 6.27/12 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հս մասում 6.27/12.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2 հազ. Ակունք-Զառ ճան.-ի 2-րդ կմ-ի վրա, Գետառի ձախ ափին 6.27/13 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2 հազ. 6.27/13.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2 հազ. Ակունք-Զառ ճան.-ի 2-րդ կմ-ից 0.2 կմ ձախ, 4 բլուրների վրա 6.27/14 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ բնակատեղիի հս մասում 6.27/14.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. Ակունք-Զառ ճան.-ի 3-րդ կմ-ից 1կմ հվ 6.27/15 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ բնակատեղիի հս մասում 6.27/15.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. Զառ-Հատիս ճան.-ի 7-րդ կմ-ի վրա,ձախ կողմում 6.27/16 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի ամ մասում 6.27/16.1 Հ բեռնել պատկեր

Բերդշեն Ք.ա. 2-1 հազ. Զառ-Հատիս ճան.-ի 4-րդ կմ-ի վրա, ձախ կողմում 6.27/17 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի աե մասում 6.27/17.1 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ հս 6.27/18 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղի հս և հս-ամ մասում 6.27/18.1 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Սևաբերդ տանող ճան.-ի աջ կողմում 6.27/19 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հվ-ամ մասում 6.27/19.1 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, Գետառի աջափին 6.27/20 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հս-աե մասում 6.27/20.1 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1.5 կմ ամ, ճան.-ից 0.5 կմ, 3 բլուրների վրա 6.27/21 Հ բեռնել պատկեր

Դղյակ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հս մասում 6.27/21.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հս-ամ մասում 6.27/21.2 Հ բեռնել պատկեր

Ջրամբար Ք.ա. 1 հազ..-20 դ. երկու բլուրների միջև 6.27/21.3 Հ բեռնել պատկեր

Ջրամբար Ք.ա. 1 հազ..-20 դ. երկու բլուրների միջև 6.27/21.4 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ ամ, բլուրների վրա 6.27/22 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հս-ամ մասում 6.27/22.1 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 17-19 դդ. գյուղի մեջ 6.27/23 Հ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-13 դդ. գյուղի մեջ հս-աե, բնակատեղիի աե մասում 6.27/24 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-13 դդ. գյուղատեղիի հս-աե մասում 6.27/24.1 Տ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-15 դդ. Զառ-Սևաբերդ ճան.-ի աջ կողմում, Գետառի ձախ ափին 6.27/25 Տ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 7-17 դդ. գյուղից 2.5 կմ աե 6.27/26 Տ «Օյուղներ» վայրում բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի ուշմիջնադար գյուղից 4 կմ աե 6.27/27 Տ «Եղուշ» վայրում բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 15-17 դդ. գյուղից 1.5 կմ աե 6.27/28 Տ «Խարաբեք» վայրում բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Ձիթխաց» 10-14 դդ. գյուղից 1 կմ աե 6.27/29 Տ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-19 դդ. գյուղատեղիի ամ մասում 6.27/29.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10-11 դդ. 6.27/29.1.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10-11 դդ. 6.27/29.1.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10-11 դդ. 6.27/29.1.3 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10-11 դդ. 6.27/29.1.4 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1261 թ. գերեզմանոցի կենտրոնական մասում 6.27/29.1.5 Հ արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 1287 թ. գերեզմանոցում 6.27/29.1.6 Հ արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. գերեզմանոցում 6.27/29.1.7 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. 6.27/29.1.8 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. 6.27/29.1.9 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. 6.27/29.1.10 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. 6.27/29.1.11 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. 6.27/29.1.12 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. 6.27/29.1.13 Հ բեռնել պատկեր

Ձիթհան 16-17 դդ. 6.27/29.2 բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Յայջի» 17-18 դդ. գյուղի ֆերմայի մոտ 6.27/30 «Գոմերիխարաբեք» վայրում բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 10-11 դդ. գյուղատեղիի հս մասում 6.27/30.1 Տ ավերած բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. մատուռից աե 6.27/30.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. մատուռից աե 6.27/30.3 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. 6.27/30.4 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 16-17 դդ. 6.27/30.5 Հ օգտագործված է որպես ձիթհանի քար բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. 6.27/30.6 Հ կոտրված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի գյուղից 1.5 կմ հս 6.27/31 Հ «Շադլուխարաբա» վայրում բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 17-18 դդ. գյուղից 1.5 կմ աե 6.27/32 Հ «Փարչլու» վայրում բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-2 հազ. գյուղից 2 կմ հս-աե 6.27/33 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 5 կմ հս-աե, բլրալանջին 6.27/34 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Զառ-Սևաբերդ ճան.-ի 4-րդ կմ-ի վրա, ձախ կողմում 6.27/35 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 4 կմ աե, Օձաբերդի ճանապարհին 6.27/36 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղում, բլրակի վրա 6.27/37 Հ կարասայինթաղումներ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ.Կարապետ 17-19 դդ. գյուղի հս եզրին 6.27/38 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 11-12 դդ. եկեղեցու բակում, աե պարսպի մոտ 6.27/38.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. աե պարսպի մոտ 6.27/38.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. աե պարսպի մոտ 6.27/38.3 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված հս պատին 6.27/38.4 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված բեմի ճակատին 6.27/38.5 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 9-19 դդ. եկեղեցուց100 մ աե 6.27/38.6 Տ բեռնել պատկեր

Խաչքար 9-10 դդ. 6.27/38.6.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10 դ. 6.27/38.6.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10 դ. 6.27/38.6.3 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13-14 դդ. 6.27/38.6.4 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. 6.27/38.6.5 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 15-16 դդ. 6.27/38.6.6 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկերների համալիր Ք.ա. 5-3 հազ. «Վերին Սարատեղ վայրում» 6.27/39 Հ լավայի հոսքի աջ և ձախ կողմերում բեռնել պատկեր

Դամբանաբլուր Ք.ա. 3-2 հազ. լավայի հոսքի ձախ կողմում 6.27/39.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբանաբլուր Ք.ա. 3-2 հազ. լավայի հոսքի ձախ կողմում, սարահարթի վրա 6.27/39.2 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկերների խումբ Ք.ա. 5-3 հազ. 6.27/36.3 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` Այծ Ք.ա. 3-2 հազ. լավայի հոսքի աջ կողմում 6.27/39.3.1 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` Մարդ և աստղ Ք.ա. 5-4 հազ. լավայի հոսքի աջ կողմում 6.27/39.3.2 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` Մարդ, ոտքերի մոտ օձ Ք.ա. 5-4 հազ. լավայի հոսքի աջ կողմում 6.27/39.3.3 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` «Աղոթող մարդը» Ք.ա. 5-4 հազ. լավայի հոսքի ձախ կողմում 6.27/39.3.4 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկերների խումբ Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.4 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` «Օձ» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի մեջ 6.27/39.4.1 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` որսի տեսարան Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի մեջ 6.27/39.4.2 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր՝ «Որսորդ» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի մեջ 6.27/39.4.3 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր՝ «Աչքեր» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի եզրին 6.27/39.4.4 Հ բեռնել պատկեր

«Տաճար» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի եզրին 6.27/39.5 Հ բեռնել պատկեր

«Տաճար» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի եզրին 6.27/39.6 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` «Օձ-աստված» Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.6.1 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր` «Նախամայր» Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.6.2 Հ բեռնել պատկեր

«Տաճար» Ք.ա. 4-3 հազ. լավայի հոսքի աջ եզրին 6.27/39.7 Հ լավայի հոսքին հպված է աջ կողմից բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.7.1 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.7.2 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.7.3 Հ բեռնել պատկեր

Ժայռապատկեր Ք.ա. 4-3 հազ. 6.27/39.7.4 Հ բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1972 թ. գյուղի սկզբնամասում 6.27/40 Տ բեռնել պատկեր

Մատուռ 16-17 դդ. 6.27/41 Տ բեռնել պատկեր

Մատուռ 19 դ. Լեռնագյուղ գյուղատեղիից 1 կմ աե, բլրի վրա 6.27/42 Տ բեռնել պատկեր

Ջրաղաց 19 դ. գյուղից 1 կմ աե 6.27/43 Տ բեռնել պատկեր

Քարայր-կացարան քարի դար- ուշ միջնադար գյուղից 0.5 կմ հս 6.27/44 Հ բեռնել պատկեր

Քարայր-կացարան «Աբողլու զաղա» քարի դար-միջնադար գյուղից 1.5 կմ աե 6.27/45 Հ բեռնել պատկեր

Քարայր-կացարան «Կաթլիկ զաղա» պալեոլիթ-միջնադար գյուղից 4.5 կմ աե 6.27/46 Հ բեռնել պատկեր

Քարայր-կացարան «Պառվի քարայր» պալեոլիթ-միջնադար գյուղից 0.2-0.3 կմ հվ-աե 6.27/47 Հ բեռնել պատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]