Յուստուս Լիբիխ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Յուստուս Լիբիխ
գերմ.՝ Justus von Liebig
JustusLiebig.jpg
Ծնվել է մայիսի 12, 1803({{padleft:1803|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][3][4][5]
Դարմշտադտ, Grand Duchy of Hesse[1]
Մահացել է ապրիլի 18, 1873({{padleft:1873|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2][3][4][5] (69 տարեկանում)
Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն[1]
Գերեզման Alter Südfriedhof
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Ազգություն գերմանացի
Մասնագիտություն քիմիկոս, գիտնական, գյուտարար, համալսարանի պրոֆեսոր և գյուղատնտես
Հաստատություն(ներ) Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան և Գիսենի համալսարան
Գործունեության ոլորտ քիմիա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Accademia Nazionale delle Scienze detta dei XL, Ազգային բժշկական ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա
Ալմա մատեր Էրլանգեն-Նյուրնբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[6]
Գիտական ղեկավար Կառլ Վիլհելմ Գոտլոբ Կաստներ
Եղել է գիտական ղեկավար Կառլ Շմիդտ
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Մյունխենի պատվավոր քաղաքացի Կոպլիի մեդալ Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան և Ալբերտի մեդալ
Երեխա(ներ) Յոհաննա Լիբիխ, Գեորգ ֆոն Լիբիխ և Հերման ֆոն Լիբիխ
Justus von Liebig Վիքիպահեստում

Յուստուս Լիբիխ (գերմ.՝ Liebig) (մայիսի 12, 1803, Դարմշտադտապրիլի 13, 1873, Մյունխեն), գերմանացի քիմիկոս, ագրոքիմիայի հիմնադիրներից։ Հիսենի և Մյունխենի համալսարանների պրոֆեսոր, 1830 թվականիցից՝ Պետերբուրգի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, 1860 թվականից՝ Բավարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պրեզիդենտ։ Հիմնական հետազոտությունները վերաբերում են օրգանական քիմիայի բնագավառին։ Լիբիխի աշխատանքները նպաստել են ռադիկալների տեսության հաստատմանը։ Առաջինն է ֆրանսիացի քիմիկոս է. Սուբեյրանի հետ միաժամանակ և նրանից անկախ ստացել քլորոֆորմ (1831) և քացախալդեհիդ (1835), հայտնաբերել հիպուրաթթուն, կաթնաթթուն և այլ կարբոնաթթուներ։ Կատարելագործել է օրգանական միացություններում ածխածնի և ջրածնի որոշման եղանակները (1831—1833), տվել խմորման և նեխման քիմիական տեսությունը։ 1840-թվականին առաջ է քաշել բույսերի հանքային սննդառության տեսությունը, որը նպաստել է երկրագործության մեջ հանքային պարարտանյութերի լայն կիրառմանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118572741 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 SNAC
  4. 4,0 4,1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 Ազգային բժշկական ակադեմիա — 1820.
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb123470950
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 610 CC-BY-SA-icon-80x15.png