Յազդ (օսթան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Յազդ
استان یزد
Yazd Province montage.png
ԵրկիրԻրան Իրան
ԿարգավիճակԻրանի վարչական բաժանում
Մտնում էԻրան
ՎարչկենտրոնՅազդ
Խոշորագույն քաղաքԷրդեքան
Հիմնական լեզուՊարսկերեն
Բնակչություն (2006)990 818 մարդ
Խտություն7,66 մարդ/կմ²
Տարածք129 285 կմ²
Locator map Iran Yazd Province.png
Սահմանակցում էՔերմանի նահանգ
Ժամային գոտիUTC+3:30, ամռանը UTC+4:30
ISO 3166-2 կոդIR-25
Ժամսլաքի ուղղությամբ ձախից վերևից. Մեյբոդ, տեսարան Նարին Քալեիցвид, Լռության աշտարակը Յազդից դուրս, Ամիր-Չակմակ, Հերանեկը Արդական շրջանում:

Յազդ[1] (պարս․՝ یزد[2]) Իրանի 31 օսթաններից մեկը: Գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում: Մակերեսը 129,285 կմ²[3] է, բնակչություն ՝ 990,818 մարդ (2006): Վարչական կենտրոնը Յազդ քաղաքն է, մյուս խոշոր քաղաքներն են՝ Էրդեկան (80 հզ.), Մեյբոդ (60 հզ.), Թեբես (32 հազ.), Բաֆք (31 հազ.), Մեհրիզ (27 հզ.), Էբերկու (22 հազ.), Թաֆթ (16 հզ.), Սաեդիյե (15 հզ.), Զարխ (10 հզ.):

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզում գերակշռում են պարսիկները, որոնց մեծ մասը շիաներ են:

Զրադաշտական ​​փոքր համայնք կա:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Աբարկուխ
  2. Արդական
  3. Բաֆք
  4. Յեզդ
  5. Մեյբոդ
  6. Մեհրիզ
  7. Սադուկ
  8. Թաբազ
  9. Թաֆտ
  10. Հատեմ

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ մանրագործական, սննդային, մետաղական, ավտոմոբիլային, էլեկտրական, նավթաքիմիական, կերամիկական, կոշկեղենի, զարդեղենի արդյունաբերություն, շինանյութերի, մետաղամշակման, էներգետիկայի արտադրությունը, երկաթի, կապար-ցինկի հանքաքարերի, ֆոսֆատների, մագնեզիումի և մարմարի արդյունահանումը, գյուղատնտեսությունը (բամբակ, նուռ, խաղող, գետնընկույզ, ընկույզ), առևտուրը, տրանսպորտը:

Յազդ քաղաքում տեղակայված են Յազդի տեքստիլ արդյունաբերության ազատ տնտեսական գոտին, Յազդի գիտատեխնիկական այգին և «Նոսա» հետազոտական ​​կենտրոնը, ինչպես նաև «Խոդրո Կավիր» ավտոմեքենաների գործարանը և «Յազդե անվադողեր» ընկերությունը:

2005 թվականին Թեբեսի ածուխի արդյունահանման տարածքներով անցնող նոր 800 կմ երկաթուղային ցանցը միացրեց Բաֆք և Մաշհեդ քաղաքներին:

Յազի տեսարանը Ամիր-Չակմակից:

Տեսարժան վայրերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յազդ քաղաքում տեղակայված են երկրի ամենաբարձր մինարեթներով Ուրբաթ (Մայր տաճար) մզկիթը, Ամիր-Չակմակը և Մուլա Իսմալ մզկիթները, Դովազդեհ-Իմամի, Իբն-Ալիի և Ահմադ Ֆահադանի դամբարանները, Շամսիայի մադրասը, «քամու աշտարակը» Դովլաթ-Աբադը, Զրադաշտական ​​տաճարը, Խանի և Զարգարի բազարները, սուրբ Թեքի Ամիր Չախմագի հրապարակը, հնագույն ամրոցը և հին քաղաքի Իսատիս ավերակները, քաղաքի ծայրամասում կա մի զառիթայական սրբավայր ունեցող բլուր:

Էրդեկան քաղաքում տեղակայված են Ուրբաթ մզկիթը և Թեքի շուկան, ծայրամասում կան զրադաշտական ​​սրբերի տաճարներ և դամբարաններ: Մեյբոդն ունի հետաքրքիր պատմական կենտրոն ՝ ավանդական ճարտարապետությամբ, ներառյալ հին ամրոցը և «աղավնի աշտարակները»: Բաղե-Գոլշանի պարտեզը գտնվում է Տեբես քաղաքում (Տաբաս): Սագենդ քաղաքի մոտակայքում գտնվում է հին քարավանատուն: Մարվաստ ամրոցը տեղակայված է Հաթամ քաղաքի մոտակայքում:Նադոշանի ամրոցը գտնվում է Մեհրիզ քաղաքի մոտակայքում: Էբերկու քաղաքում հետաքրքիր է աշխարհի ամենահին եղևնին ՝ Սարվ-է Էբերկուն:

Մարզում է գտնվում Հերանեք ուրվական-քաղաքը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 138.
  2. Инструкция по русской передаче географических названий Ирана. — М.: Наука, 1979. — С. 47.
  3. Statoids.com(անգլ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]