Անկյուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Անկյուն, երկրաչափական պատկեր, որը կազմվում է մի կետից (անկյան գագաթ) դուրս եկող երկու ճառագայթներով (անկյան կողմեր)։

Հարթությունը անկյան կողմերի միջոցով բաժանվում է երկու մասի։ Այդ մասերից յուրաքանչյուրը, անկյան կողմերի հետ միավորած կազմում են անկյուններ։ Այդ երկու անկյուններից մեկին ասում են ներքին (հիմնականում փոքր անկյունը), իսկ մյուսին՝ արտաքին։

Անկյունը ունի նաև թվային արժեք։

Անկյան նշան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Isosceles-triangle-tikz.svg

Անկյունը նշվում է միջազգային նշանով, որը 1634 թվականին առաջարկել է ֆրանսիացի մաթեմատիկ Պյեր Էրիգոնը։

Մաթեմատիկական արտահայտություններում անկյունները հիմնականում նշանակում են հունարեն տառերով՝ α, β, γ, θ, φ և այլն։ Որպեսզի π նշանը օգտագործելուց խնդիրներ չառաջանան Պի թվի հետ, ապա անկյուն նշանակելուց π նշանը չեն օգտագործում։

Անկյունը նաև նշանակում են 3 կետերի տառերով, օրինակ ։ Այսպիսի նշանակման մեջ — գագաթն է, а և կետերն են տարբեր կողմերի վրա։

Ավելի քիչ տարածված է անկյան երկու կողմերով նշանակությունը։ Օրինակ, այսպես նշանակվում է անկյունը։

Այսպիսով, աջ կողմի նկարի վրա γ, և նշանակումները միևնույն անկյունն են նշանագրում։

Անկյան չափը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անկյան չափը հնարավորություն է տալիս չափել անկյունները և գտնել, արդյոք հավասար են։ Անկյունների հավասարությունը կարելի է որոշել նաև իրար վրա տեղադրելով։

Անկյունները չափում են ՝

  • Աստիճանային չափով (աստիճան, րոպե, վայրկյան)։
  • Անկյան ներսում լիովին գտնվող աղեղի ՝ s հարաբերությունը r-ին, r-ը անկյան գագաթից մինչև աղեղի ծայրակետ հատվածի երկարությունն է։
  • Անկյան ներսում գտնվող աղեղի երկարության հարաբերությունը այդ աղեղը պատկանող շրջանագծի երկարությանը։

Անկյունների չափումը շատ նման է հատվածների չափմանը։ Որպես անկյունների չափման միավոր հիմնականում ընտրվում է աստիճանը։ Մեկ աստիճանը հավասար է փռված անկյան 1։180 մասին։ Անկյունների չափման այս միավորը ճանաչված է եղել շատ վաղուց՝ դեռևս մեր թվարկությունից առաջ (մ.թ.ա.)։ Եթե մեկ անկյան մեջ անկյունը տեղավորվել է օրինակ 90 անգամ ասում են որ այդ անկյունը հավասար է 90 աստիճանի։ Աստիճանի 1։60 մասը կոչվում է րոպե, իսկ րոպեի 1։60 մասը վայրկյան։ Քանի որ աստիճանը փռված անկյան 1։180 մասն է ուրեմն փռված անկյունը հավասար է 180 աստիճանի։ Եթե ճառագայթը անկյունը կիսում է երկու անկյան ուրեմն ամբողջ անկյան աստիճանային չափը հավասար է այդ երկու անկյունների աստիճանային չափերի գումարին։

Անկյունների տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]