Jump to content

Տոկոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Տոկոս
Parts-per notation, dimensionless unit, UCUM derived unit Խմբագրել Wikidata
ԵնթակատեգորիաՀարաբերություններ (մաթեմատիկա) Խմբագրել Wikidata
Հաջորդպրոմիլ
բազիսային միավոր Խմբագրել Wikidata
Con­ver­sion to SI unit0,01 Խմբագրել Wikidata
Փոխակերպում ստանդարտ միավորի10 պրոմիլ, 100 բազիսային միավոր, 1000 per cent mille, 10 000 parts per million, 10 000 000 part per billion, 10 000 000 000 parts per trillion, 10 000 000 000 000 parts per quadrillion Խմբագրել Wikidata
Measured physical quantitydimensionless quantity Խմբագրել Wikidata
NotationՏոկոսի նշան Խմբագրել Wikidata
Ենթամիավորպրոմիլ Խմբագրել Wikidata

Տոկոս (լատին․՝ per cent հարյուրի վրա), մեկ հարյուրերորդ մաս. Կարճ նշանակումը՝ «%»։ Օգտագործվում է մասի և ամբողջի հարաբերակցությունը ցույց տալու համար։ Օրինակ՝ 500 կգ֊ի 17 %֊ը նշանակում է 17 բաժին, յուրաքանչյուրում ՝ 5 կգ, որը հավասար է 85 կգ։ 500 կգ֊ի 200 %-ը համարվում է 1000 կգ[1]։

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տոկոսներով հաշվումներ կատարվում էին դեռևս Բաբելոնում։ Տոկոսները հատկապես լայն կիրառություն ունեին Հին Հռոմում, որտեղ տոկոսն անվանում էին pro centum (հարյուրից), հենց այդ անվանումն է որոշ ձևափոխություններով գործածվում բազմաթիվ ժամանակակից լեզուներում։ % նշանը ստեղծվել է XV դարում։ Իտալական ձեռագրերում՝ որպես իտալերեն per cento բառերը կրճատ գրելու արդյունք՝ նախ p.c°,ապա p. և վերջապես % ձևով[2]։

Տոկոսի և տասնորդական կոտորակների հարաբերակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 0 % = 0
  • 0,08 % = 0,0008
  • 45,1 % = 0,451
  • 100 % = 1
  • 146 % = 1,46

Ճիշտ գրելաձև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեքստերի մեջ տոկոսի նշանը դրվում է թվից հետո տարանջատումով (եկամուտը 67 % ), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նշանը օգտագործվում է կարճ գրությունների ժամանակ։ Օրինակ՝ 20% ֊անոց թթվասեր (հասկանում ենք քսան տոկոսանոց թթվասեր), 10 %-ով թանկացավ, ոսկու պարունակությունը 8 % է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Smith, D. E. (1951∨1958). History of Mathematics 2. Courier Dover Publications. pp. 247–249. ISBN 0-486-20430-8.
  2. Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան Մաթեմատիկա֊6

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բ. Նահապետյան, Ա. Աբրահամյան, «Մաթեմատիկա֊6» դասագիրք
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Տոկոս» հոդվածին։
Ընթերցե՛ք «տոկոս» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։