Ամստերդամ (ֆիլմ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ամստերդամ
անգլ.՝ Amsterdam
Երկիր ԱՄՆ[1]
Ժանրդրամա[2], պատմական ֆիլմ[2] և քրեական ֆիլմ[2]
Թվական2022, հոկտեմբերի 6, 2022, հոկտեմբերի 27, 2022[3] և հոկտեմբերի 7, 2022[4]
Լեզուանգլերեն
ՌեժիսորԴևիդ Ռասսել
Սցենարի հեղինակԴևիդ Ռասսել
ԴերակատարներՄարգո Ռոբբի[2], Քրիստիան Բեյլ[2], Ջոն Դեյվիդ Վաշինգտոն[2], Անյա Թեյլոր Ջոյ[2], Թիմոթի Օլիֆանտ[2], Զոի Սալդանա[2], Ռոբերտ Դե Նիրո[2], Ռամի Մալեք[2], Անդրեա Ռայսբորո[2], Մայքլ Շենոն[2], Մատիաս Շոնարտս[2], Մայք Մայերս[2], Ալեսանդրո Նիվոլա[2], Քրիս Ռոք[2], Լիլանդ Օրսեր[2], Թեյլոր Սվիֆթ[2], Dey Young?[2] և Բոննի Հելման[2]
ՕպերատորԷմանուել Լյուբեցկի[2]
ԵրաժշտությունԴանիել Փեմբերթոն
ՄոնտաժՋեյ Քեսիդի[2]
Տևողություն134 րոպե
Պաշտոնական կայքէջ
 Amsterdam (film) Վիքիպահեստում

Ամստերդամ (անգլ.՝ Amsterdam), 2022 թվականի պատմական առեղծվածային ֆիլմ, որի ռեժիսորը, սցենարիստը և պրոդյուսերը Դևիդ Ռասսելն է, գլխավոր դերերում են՝ Քրիստիան Բեյլը (ով նաև պրոդյուսեր էր), Մարգոտ Ռոբին և Ջոն Դեյվիդ Վաշինգտոնը, ֆիլմում երկրորդական դերակատարում են ունեցել Քրիս Ռոքը, Անյա Թեյլոր-Ջոյը, Զոի Սալդանան, Մայք Մայերսը, Մայքլ Շենոնը, Թիմոթի Օլիֆանտը, Անդրեա Ռայզբորոն, Թեյլոր Սվիֆթը, Մաթիաս Շենարտսը, Ալեսանդրո Նիվոլան, Ռամի Մալեքը և Ռոբերտ դե Նիրոն։ Պատմությունը հիմնված է 1933 թվականին Միացյալ Նահանգներում նախագահ Ռուզվելի դեմ քաղաքական դավադրության վրա և պատմում է երեք ընկերների՝ բժշկի, բուժքրոջ և փաստաբանի մասին, ովքեր վերամիավորվում են և փորձում են լուծել ամերիկացի պաշտոնաթող գեներալի խորհրդավոր սպանությանը հաջորդած հանցագործությունը։

Նկարահանվել է Լոս Անջելեսում 2021 թվականի հունվարից մարտ ամիսներին։ Ռասելի առաջին ֆիլմն է «Ջոյ»-ից (2015) հետո։ «Ամստերդամ»-ը թողարկվել է ԱՄՆ-ում 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ին «20th Century Studios» ստուդիայի կողմից։ Ֆիլմը ստացել է քննադատների խառը արձագանքներ, ովքեր քննադատել են Ռասելի սցենարն ու ռեժիսուրան չափազանց մեծ հավակնությունների և տոնայնության անհամապատասխանության համար, բայց գովաբանել են արտադրության դիզայնը և դերասանական կազմը։ Այն եղել է տոմսարկղային «ռումբ»[5], ստուդիայի ենթադրյալ կորուստները կազմել են ավելի քան 100 միլիոն դոլար։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1918 թվականին իր նախկին կնոջ ծնողները Բերտ Բերենդսենին ուղարկում են Առաջին համաշխարհային պատերազմում կռվի դաշտ։ Ֆրանսիայում ծառայության ընթացքում Բերտը ընկերանում է աֆրոամերիկացի զինվոր Հարոլդ Վուդմանի հետ։ Մարտում ստացած վնասվածքներից հետո Բերտին և Հարոլդին խնամում է Վալերի Բանդենբերգը՝ էքսցենտրիկ բուժքույրը, ով արվեստի գործեր է ստեղծել զինվորների մարմիններից հանված բեկորներից։ Պատերազմից հետո նրանք երեքով միասին ապրում են Ամստերդամում, մինչև Բերտը վերադառնում է իր կնոջ մոտ, իսկ Հարոլդը հեռանում է Վալերիի հետ կարճատև հարաբերությունների ավարտից հետո։

Տասնհինգ տարի անց Բերտը բացում է իր բժշկական պրակտիկան, որը ծառայում է պատերազմի վետերաններին և շարունակում է մնալ Հարոլդի ընկերը, ով աշխատում է որպես փաստաբան։ Այնուամենայնիվ նրանք ոչինչ չեն լսել Վալերիի մասին Ամստերդամից հեռանալուց ի վեր։ Հարոլդը խնդրում է Բերտին դիահերձում կատարել իրենց հին հրամանատար Բիլ Միկինսին, վերջինիս դստեր՝ Էլիզաբեթի խնդրանքով, որը կարծում էր, որ նա սպանվել է։ Բերտը դիահերձումն իրականացնում է դատաբժշկական փորձագետ Իրմա Սենթ Քլերի օգնությամբ։ Դիահերձումը ցույց է տալիս զգալի քանակությամբ թույն Միկինսի ստամոքսում։ Բերտը և Հարոլդը հանդիպում են Էլիզաբեթի հետ՝ խոսելու դիահերձման արդյունքների մասին, թեև նա հանկարծ մահանում է վարձու մարդասպանի կողմից։ Բերտն ու Հարոլդը մեղադրվում են նրա մահվան մեջ և նրանք փախչում են մինչ ոստիկանությանը ժամանելը։

Բերտն ու Հարոլդը փորձում են պարզել, թե ով է Էլիզաբեթին խորհուրդ տվել վարձել նրանց։ Սա նրանց տանում է տեքստիլ արդյունաբերության հարուստ ժառանգ Թոմ Վոզուի՝ նրա հովանավորյալ կնոջ Լիբիի և Թոմի քրոջ՝ Վալերիի մոտ։ Վալերին գտնվում է Թոմի և Լիբիի մշտական հսկողության տակ, ովքեր պնդում են, որ նա տառապում է նյարդային հիվանդությամբ և էպիլեպսիայով։ Ավելի ուշ պարզվում է, որ նրանք թունավորել են Վալերիին, որպեսզի ստիպեն նրան ենթարկվել՝ Բերտը և Հարոլդը զրուցում են Թոմի հետ, որը հրավիրում է նրանց հանդիպելու գեներալ Գիլ Դիլենբեկի հետ, որը հայտնի և պարգևատրված վետերան է և Միկինսի ընկերը։

Մինչ Բերտը փորձում է կապ հաստատել գեներալի հետ՝ Իրման այցելում է նրան իր բժշկական պրակտիկայի ընթացքում և բացահայտում, որ հարձակվել են նրա վրա և կոտրել դաստակը, երբ նա փորձել է բերել դիահերձման զեկույցը։ Բուժելով նրա դաստակը՝ Բերտն ու Իրման համբուրվում են։ Միևնույն ժամանակ Հարոլդը և Վալերին օրն անցկացնում են իր տանը, որտեղ նկատում են, որ վարձու մարդասպան Թարիմ Միլֆաքսը զննում է տունը։ Նրանք նրան հետևում են մինչև պարտադիր ստերիլիզացման կլինիկա, որը պատկանում է խորհրդավոր կազմակերպությանը, որը հայտնի է որպես «կոմիտե»։ Միլֆաքսի հետ վեճից հետո Հարոլդը և Վալերին վերամիավորվում են Բերտի հետ։ Վալերին նրանց տանում է Նյու Յորքի «Waldorf Astoria» հյուրանոց, որտեղ նրանք հանդիպում են Փոլ Քենթերբերիին և Հենրի Նորկրոսի հետ՝ Ամստերդամի Վալերիի բարերարների, ովքեր գաղտնի լրտեսել են հետախուզական համայնքում։ Փոլը և Հենրին բացատում են, որ կոմիտեն ԱՄՆ-ում դավադիր կազմակերպություն է, որը կապեր ունի Գերմանիայի հետ և նախատեսում է տապալել ամերիկյան կառավարությունը, նաև այն, որ Դիլենբեկը կարող է օգնել խափանել նրանց դավադրությունը։

Եռյակը հանդիպում է ամերիկացի գեներալ Դիլենբեկի հետ, որին անանուն բարերարի անունից ինչ-որ մեկը մեծ գումար է առաջարկել, որպեսզի նա ելույթ ունենա, որը կոչ է անում վետերաններին բռնի կերպով հեռացնել ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտին և Դիլենբեկին հաստատել որպես խամաճիկ դիկտատոր։ Գեներալը համաձայնում է օգնել եռյակին խափանել դավադրությունը և նրանք բոլորը պլանավորում են վետերանների հանդիպման տոնական երեկո՝ դավադրության հետևում գտնվողին գտնելու համար։ Հանդիսավոր ընդունելության ժամանակ՝ այն բանից հետո, երբ գեներալ Դիլենբեկը կարդում է իր ելույթը այն բանի փոխարեն, որի համար վճարվել է, Միլֆաքսը փորձում է գնդակահարել նրան, բայց Հարոլդին և Վալերիին, իսկ հետո Բերտին հաջողվում է ժամանակին կանգնեցնել նրան։ Միլֆաքսը ձերբակալվում է և պարզվում է, որ կոմիտեն բաղկացած է արդյունաբերության չորս առաջնորդներից, այդ թվում՝ Թոմից, որը տարվել է Բենիտո Մուսոլինիով և Ադոլֆ Հիտլերով և մտադիր է Միացյալ Նահանգները վերածել ֆաշիստական երկրի։ Թոմը և մյուս առաջնորդները ձերբակալվում են ոստիկանության կողմից, բայց նրանք երկար չեն մնում բանտում և ազատ արձակվելուց հետո մամուլում զրպարտում են գեներալ Դիլենբեկին։ Գեներալ Դիլենբեկը միջադեպի մասին ցուցմունք է տալիս Կոնգրեսին, Հարոլդը և Վալերին լքում են երկիրը միասին լինելու համար, Իսկ Բերտը նախատեսում է վերսկսել իր բժշկական պրակտիկան և շարունակել հարաբերությունները Իրմայի հետ։

Դերերում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քրիստիան Բեյլ՝ Բերտ Բերենդսենի դերում, բժիշկ և պատերազմի վետերան[6]
  • Մարգո Ռոբբին՝ Վալերի Վոզ և Բրանդենբուրգի դերերում, բուժքույրեր[7]
  • Ջոն Դեյվիդ Վաշինգտոնը՝ Հարոլդ Վուդմանի դերում, իրավաբան և պատերազմի վետերան[8]
  • Անդրեա Ռայզբորոն՝ Բեատրիս Վանդենհոյվելի դերում, Բերտի նախկին կինը
  • Անյա Թեյլոր-Ջոյը՝ Լիբի դերում, Վալերիի քույրը և Թոմի կինը[9]
  • Քրիս Ռոքը՝ Միլթոն Քինգի դերում, Բերտի և Հարոլդի բանակային ընկերը
  • Մաթիաս Շենարտսը՝ ԼԵՄ Գյոթվիլերի դերում, սպանության հետախույզ և Հիլցի ուղեկիցը
  • Մայքլ Շենոնը՝ Հենրի Նորկրոսի դերում, ԱՄՆ ռազմածովային հետախուզության աշխատակից և ապակե աչքերի արտադրող, Քենթերբերիի գործընկեր
  • Մայք Մայերսը՝ Փոլ Քենթերբերիի դերում, MI6 լրտես և ապակե աչքերի արտադրող
  • Թեյլոր Սվիֆթը՝ Էլիզաբեթ Միկինսի դերում, Բիլի դուստրը, որի մահը հանգեցնում է նրան, որ և Բերենդսենը և Վուդմանը հայտնվում են ծուղակում
  • Թիմոթի Օլիֆանտը՝ Թարիմ Միլքաքսի դերում, վարձու մարդասպան[9]
  • Զոի Սալդանան՝ Քլերի դերում, բժշկական փորձագետ և Բերտի սիրային հետաքրքրությունը
  • Ռամի Մալեքը՝ Թոմ Վոզեի դերում, Վալերիի եղբոր և Լիբիի ամուսնին[10]
  • Ռոբերտ Դե Նիրոն՝ Գիլբերտ Դիլենբեկի դերում, ծովային կորպուսի վետերան, որը հիմնված է ծովային կորպուսի գեներալ Սմեդլի Բաթլերի վրա
  • Էդ Բեգլի կրտսեր՝ Բիլ Միկինսի դերում, Էլիզաբեթի հայրը և ԱՄՆ բանակի գեներալը, ում մահը ֆիլմի իրադարձությունների կատալիզատորն է
  • Բեթ Գրանտ՝ տիկին Դիլենբեկի դերում
  • Քեյսի Բիգսը՝ Ավգուստես Վան դեն Հոյվելի դերում, Բեատրիսի հայրը և Բերտի աները
  • Քոլին Քեմփը՝ Եվա Օտտի դերում
  • Լելանդ Օրսերը՝ պարոն Նեվինսի դերում
  • Թոմ Իրվինը՝ Միստր Բելպորտի դերում
  • Դեյ Յանգը՝ Ալվելիա Վանդենհոյվելի դերում, Բեատրիսի մայրը և Բերտի սկեսուրը։

Արտադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2020 թվականի հունվարին «New Regency»-ն հայտարարել է սցենարիստ և ռեժիսոր Դեյվիդ Օ.Ռասելի կողմից նկարահանված անվերնագիր ֆիլմի մշակման մասին, որի գլխավոր դերակատարն Է Քրիստիան Բեյլը, որի նկարահանումները նախատեսված է սկսել այս տարվա ապրիլին։ Փետրվարին հայտարարվել է, որ Մարգո Ռոբին և Մայքլ Բի Ջորդանը կխաղան գլխավոր դերերը[7][11], բայց վերջինս դուրս է եկել արտադրության մեկնարկից առաջ՝ ժամանակացույցի հակասությունների պատճառով։ Հաղորդվել է, որ Ջենիֆեր Լոուրենսը դիտարկվել էր Ռոբիի դերի համար, մինչդեռ Ջեյմի Ֆոքսը դիտարկվել էր Ջորդանի դերի համար։ Հոկտեմբերին Ջոն Դեյվիդ Վաշինգտոնը ընտրվել է որպես Ջորդանին փոխարինող։ Անսամբլի դերասանական կազմի մնացած մասը հայտարարվել Է 2021 թվականի հունվարից հունիս ընկած ժամանակահատվածում[9][12]։ Բեյլը ստացել է իր սովորական 5 միլիոն դոլար հոնորարից պակաս, մինչդեռ Մալեքը ստացել է վեցանիշ աշխատավարձ[13]։

Ի սկզբանե նկարահանումները պետք է սկսվեին 2021 թվականի մարտին Բոստոնում՝ 50 միլիոն դոլար բյուջեով, սակայն հետաձգվեցին COVID-19 համաճարակի պատճառով։ Նկարահանումները տեղափոխվել են Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, այն բանից հետո, երբ դերասանները համաճարակի պատճառով չեն ցանկացել մեկնել Բոստոն։ Հիմնական նկարահանումները տեղի են ունեցել 49 օրվա ընթացքում՝ 2021 թվականի հունվարից մարտ ընկած ժամանակահատվածում[9][14]։ Բոստոնից Լոս Անջելես տեղափոխվելը և Covid-19-ի հետ կապված նախազգուշական միջոցները հանգեցրել են նրան, որ ֆիլմի վերջնական բյուջեն աճել է մինչև 80 միլիոն դոլար։ Նկարահանող խմբի կազմում էր օպերատոր Էմանուել Լյուբեցկին (նրա առաջին լիամետրաժ ֆիլմը 2015 թվականից ի վեր)[15], խմբագիր Քեսիդին և կոմպոզիտոր Հիլդուր Գուդնադոտիրը[16]։ 2022 թվականի ապրիլին CinemaCon-ում հայտարարել է «Ամստերդամ» ֆիլմի անվանումը[17]։ Օգոստոսին հայտնի է դարձել, որ Գուդնադոտիրը հեռացել է կոմպոզիտորի պաշտոնից, նրան փոխարինել է Դենիել Պեմբերտոնը[18]։ Ռոբիի խոսքով՝ նկարահանման վերջին օրը նրանք շարունակել են արտադրությունը այն բանից հետո, երբ նկարահանման թույլտվությունը սպառվել է8, ուստի ոստիկանությունը ստիպված է եղել «ընդմիջում» հայտարարել ֆիլմի վրա աշխատելու համար[19][20]։

Պատմական հիմք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմի սյուժեի հիմքում ընկած դավադրությունը ազատորեն հիմնված է բիզնես դավադրության վրա, որը ենթադրյալ դավադրություն է եղել՝ 1933 թվականին նախագահ Ֆրանկլին Դ.Ռուզվելտին տապալելու համար։ Դե Նիրոյի կերպարը՝ Գիլ Դիլենբեկը, հիմնվել է գեներալ Սմեդլի Բաթլերի վրա, ով ցուցմունք է տվել Մակքորմակ-Դիքշտեյն կոմիտեի առջև 1934 թվականին ենթադրյալ դավադրության վերաբերյալ[21]։ Ֆիլմում պատկերված դավադրության այլ մանրամասների մեծ մասը, ներառյալ Հինգի կոմիտեն, նրա կապերը նացիզմի հետ և դրանում ներգրավված անձանց մեծ մասի անունները, հորինված են եղել[22]։ Ֆիլմի վերջում տեղի ունեցող հանրահավաքը ոգեշնչվել է 2017 թվականի «գիշերը պարտեզում» վավերագրական ֆիլմից, որը պատկերել է 1939 թվականի նացիստական հանրահավաքը Մեդիսոն Սքուեր Գարդենում[21]։

Չնայած Ամստերդամի երեք գլխավոր հերոսները հորինված են եղել, ֆիլմը ճշգրիտ նկարագրել է 369-րդ հետևակային գնդի ասպեկտները, որոնք կռվել են Ֆրանսիայում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և բաղկացած են եղել աֆրոամերիկացիներից, որոնք հիմնականում ծառայել են սպիտակ սպաների հրամանատարության ներքո։ Ֆիլմը նաև ներկայացրել է 1932 թվականի բոնուսային երթը որպես հիմնական ֆոնային իրադարձություն, և Դիլենբեկի ելույթը միջոցառման ժամանակ հիմնված է Բաթլերի կողմից արտասանված նմանատիպ ելույթի վրա.[22]

Մարքեթինգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմի նախադիտումը տեղի է ունեցել «CinemaCon 2022»-ում՝ 2022 թվականի ապրիլի 27-ին։ Թրեյլերը թողարկվել է 2022 թվականի հուլիսի 6-ին, որը տեղի է ունենում 1971 թվականի «I' d Love to Change the World» երգից տասը տարի անց[23]։ Թրեյլերի խմբագրված տարբերակը ցուցադրվել է կինոթատրոններում՝ նշելով ֆիլմի թողարկման ամսաթիվը՝ հոկտեմբերի 7-ը։ Կերպարների պաստառները թողարկվել են 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ին[24]։ «Disney»-ը և «Regency»-ն շուրջ 70 միլիոն դոլար են ծախսել համաշխարհային առաջխաղացման համար։

Թատերական[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ամստերդամի» պրեմիերան տեղի է ունեցել Նյու Յորքի «Alice Tully Hall»-ում 2022 թվականի սեպտեմբերի 18-ին և թողարկվել Է ԱՄՆ-ում «20th Century Studios»-ի կողմից 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ին[25]։

Տնային մեդիա սարքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմը թողարկվել է« VOD»-ի համար 2022 թվականի նոյեմբերի 11-ին, իսկ «Blu-ray»-ով, «DVD»-ով և «4K UHD»-ով՝ դեկտեմբերի 6-ին[26]։

Դրամարկղ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ամստերդամ»-ը տոմսարկղերում հավաքել Է 14,9 միլիոն դոլար ԱՄՆ-ում և Կանադայում և 16,3 միլիոն դոլար այլ տարածքներում, ընդհանուր առմամբ 31,2 միլիոն դոլար ամբողջ աշխարհում՝ 80 միլիոն դոլար արտադրական բյուջեով։

ԱՄՆ-ում և Կանադայում Ամստերդամը թողարկվելուն պես ենթադրվել է, որ առաջին հանգստյան օրերին 3005 կինոթատրոններում կհավաքի մոտ 10 միլիոն դոլար, իսկ որոշ գնահատականներով՝ կհասնի 15 միլիոն դոլարի[27]։ Առաջին օրը վաստակել է 2,6 միլիոն դոլար, ներառյալ 550,000 ԱՄՆ դոլարը հինգշաբթի երեկոյան նախադիտման համար[28], Ֆիլմի դեբյուտը կայացել է 6,5 միլիոն դոլարով՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը[29]։

Քննադատական պատասխան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Rotten Tomatoes» գրախոսությունների կայքում 255 քննադատների 32% -ը ֆիլմին տվել է դրական արձագանք՝ 5,1/10 միջին գնահատականով։ Կայքի քննադատներն ասել են՝ «Ամստերդամն ունի շատ մեծ աստղեր և շատ հարուստ սյուժե, բայց այդ ամենը ցավալիորեն փոքր է՝ համեմատած դրա եկամտի գումարի հետ»[30]։ «Metacritic» կայքը ֆիլմին տվել է 100-ից 48 միավոր կշռված միջին գնահատական[31]։

Դրական արձագանքներում «Deadline Hollywood»ի Փիթ Հեմոնդը բարձր է գնահատել սցենարը, յուրահատուկ մտածված կերպարները, կինեմատոգրաֆիան, զգեստները, արտադրությունը[32]։Ֆիլմը հինգից չորս աստղ դնելով՝ «South China Morning Post»-ի Ամստերդամը նկարագրել է այս կերպ «Հատուկ ոճով ներկայացում, որը լի է հրավառությամբ՝ ժամանակակից քաղաքական ենթատեքստով»[33]։«Forbes»-ի Սքոթ Մենդելսոնը այն նկարագրել է որպես «աստղային հրճվանք»՝ բարձր արտադրողականությամբ և հիանալի դերասանական կազմ, որը ստեղծել է բարձրակարգ աշխատանք[34]։ Քրիս Նայթը հիացել է ֆիլմի ցնցող տեմպով, հիանալի սցենարով և երկրորդ պլանի դերասանական կազմով[35]։ Բրայան Թրուիտը, Ռայան Սվանը ֆիլմին չորս հնարավոր աստղ են տվել,անվանելով այն չափազանց հետաքրքիր, տարօրինակ դետեկտիվ սերիալ և մեծ սրտով անսովոր ճանապարհորդություն[36]։ Սվենը բարձր է գնահատել ֆիլմի տրամադրությունը և մանրամասներով հարուստ պատմվածքը[37],Jոնսը գրել է, որ ֆիլմը բավականին տարօրինակ և շփոթեցնող է, բայց եթե թույլ տաք, որ նրա էներգիան լցվի ձեզ վրա և ներծծվի ուրախությամբ և արդար զայրույթով, որոնք աշխուժացնում են նրա ոգին, վերջնական արդյունքը միանշանակ հուզիչ է[38]։

Մի քանի քննադատներ Ամստերդամը համարել են չափազանց տոնայնորեն անհամապատասխան։ «The Guardian»-ի Փիթեր Բրեդշոուն ֆիլմը գնահատել է հինգից երեք աստղ և գովել նրա հումորը, բայց պատմությունը համարել վատ [39]։ Ջեֆ Յուինգը հայտարարել է, որ Ամստերդամում կան մի շարք հմայիչ տեսարաններ, ապշեցուցիչ բարձրակարգ դերասանական կազմ և անթերի կինեմատոգրաֆիա, սակայն որպես թերություններ նշել է փոփոխական երանգները և սյուժեի հնարքները[40]։ Մեկ ուրիշը ֆիլմը անվանել է չափազանց հավակնոտ քաղաքական շիլա[41] Դեյվիդ Ռունին «The Hollywood Reporter»-ից գրել է, որ Ամստերդամը կատակերգություն է, Քրեական Թրիլլեր, սիրո և բարեկամության մասին դաշնագրերի անկեղծ ողջույն, հակաֆաշիստական պատմության դաս՝ հորինված փնթփնթոցներով։ Նա բարձր է գնահատել գլխավոր դերերի կատարումը, օպերատորական աշխատանքը, բեմադրությունը և զգեստների ձևավորումը, սակայն համարել է, որ նյութն ավելի հարմար է սերիալի համար, քան ֆիլմի[42]։ Ավրորա Ամիդոնը բարձր է գնահատել կինեմատոգրաֆի աշխատանքը, կոշտ մոնտաժը և դերասանական կազմի "անհավանական" կատարումը՝ չնայած շփոթեցնող սյուժեին[43]։ «Screen International»-ը ֆիլմը անվանել է սպանության դետեկտիվ պատմություն,խճճված սյուժեով, բայց ողջունել է որոշ ասպեկտներ՝ սյուժեի անկանխատեսելիությունը[44] Variety-ի քննադատ Փիթեր Դեբրուժն այն անվանել է գեղեցիկ նկարահանված ֆիլմ, բայց գերհագեցած սոցիալական երգիծանք՝ վատ մարմնավորված մտավոր գաղափարներով[45]։ Լիա Գրինբլատը Ամստերդամը նկարագրել այն որպես տարօրինակ խառնաշփոթ հանելուկ՝ անհանգիստ սյուժեով, բայց բեմադրությունը և զգեստների ձևավորումը անվանել է անթերի[46]։

Ռոբի Քոլինը սյուժեն նկարագրելց որպես անիմաստ խառնաշփոթ[47]։Associated Press-ի Մարկ Քենեդին ասում է, որ ֆիլմը «ձգտում է ժամանակակից բան ասել ռասայական հարաբերությունների, հարստության կենտրոնացման, վետերանների և ֆաշիզմի մասին, բայց արդյունքում ստացվում է բարքերի աղմուկ»[48]։« Collider's Chase Hutchinson»-ը քննադատել է մոնտաժը,երկխոսությունը[49]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 ČSFD (չեխերեն) — 2001.
  3. Terjesztésre kerülő filmalkotások és artfilmek nyilvántartása (հունգ.)NMHH.
  4. Internet Movie Database — 1990.
  5. Rubin Rebecca (2022 թ․ հոկտեմբերի 9)։ Box Office: 'Smile' Beats 'Lyle, Lyle, Crocodile' as David O. Russell's 'Amsterdam' Flops։ Variety (New York City: Penske Media CorporationISSN 0042-2738։ OCLC 810134503։ Վերցված է 2023 թ․ մարտի 31 
  6. Fleming Mike Jr. (2020 թ․ հունվարի 16)։ «David O. Russell And Christian Bale In Talks For Big Film At New Regency»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հունվարի 17-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 16 
  7. 7,0 7,1 N'Duka Amanda (2020 թ․ փետրվարի 11)։ «Margot Robbie To Co-Star Opposite Christian Bale In David O. Russell New Regency Film»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 12-ին։ Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 11 
  8. Kroll Justin (2020 թ․ հոկտեմբերի 9)։ «John David Washington Joins Christian Bale & Margot Robbie In David O Russell Film For New Regency»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հոկտեմբերի 10-ին։ Վերցված է 2020 թ․ հոկտեմբերի 9 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 N'Duka Amanda (2021 թ․ հունվարի 14)։ «Robert De Niro, Mike Myers, Timothy Olyphant, Michael Shannon, Chris Rock, Anya Taylor-Joy & More Join David O. Russell Movie»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 15-ին։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 15 
  10. N'Duka Amanda (2021 թ․ հունվարի 13)։ «Rami Malek & Zoe Saldana Join David O. Russell Film At New Regency»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 13-ին։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 13 
  11. Galuppo Mia (2020 թ․ փետրվարի 12)։ Michael B. Jordan Joins Margot Robbie in David O. Russell Drama (Exclusive)։ The Hollywood Reporter։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 12-ին։ Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 12 
  12. Galuppo Mia (2021 թ․ հունիսի 1)։ «Taylor Swift Set for David O. Russell Movie»։ The Hollywood Reporter։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 1-ին։ Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1 
  13. D'Alessandro Anthony (2023 թ․ ապրիլի 14)։ «The Biggest Box Office Bombs Of 2022: Deadline's Most Valuable Blockbuster Tournament»։ Deadline Hollywood։ Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 15 
  14. Davis Clayton (2021 թ․ ապրիլի 1)։ 'Promising Young Woman': Emerald Fennell, Margot Robbie, Josey McNamara on Oscars and if There's a #FennellCut։ Variety։ Վերցված է 2021 թ․ հուլիսի 10 
  15. Fleming Mike Jr. (2020 թ․ մարտի 3)։ «Emmanuel 'Chivo' Lubezki Set As DP On David O Russell's New Regency Pic With Christian Bale, Michael B. Jordan, Margot Robbie»։ Deadline Hollywood։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ նոյեմբերի 29-ին։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 20 
  16. Chitwood Adam (2020 թ․ նոյեմբերի 30)։ «'Joker' Composer Hildur Guðnadóttir to Score David O. Russell's New Movie»։ Collider։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ հունվարի 28-ին։ Վերցված է 2021 թ․ հունվարի 20 
  17. Tartaglione Nancy, D'Alessandro Anthony (2022 թ․ ապրիլի 27)։ «David O. Russell Movie Gets A Title And First-Look Photo – CinemaCon»։ Deadline Hollywood։ Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 27 
  18. «Daniel Pemberton Scoring David O. Russell's Amsterdam»։ Film Music Reporter։ 2022 թ․ օգոստոսի 6։ Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 6 
  19. Christopherson David (2022 թ․ սեպտեմբերի 21)։ «Margot Robbie Claims the Police Were Forced to Shut Down Amsterdam Production»։ MovieWeb։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 22 
  20. The Tonight Show Starring Jimmy Fallon։ «Margot Robbie Reveals Cops Shut Down David O. Russell's Amsterdam Shoot (Extended)»։ YouTube (անգլերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 12 
  21. 21,0 21,1 Zemler Emily (2022 թ․ հոկտեմբերի 11)։ «How a star-studded new movie whitewashes American fascism»։ Los Angeles Times 
  22. 22,0 22,1 Katz Jonathan M. (2022 թ․ հոկտեմբերի 7)։ «Did American Business Leaders Really Try to Overthrow the President, Like in Amsterdam?»։ Slate 
  23. Shirey Paul (2022 թ․ հուլիսի 6)։ «Christian Bale & Margot Robbie Lead All-Star Cast In Amsterdam Trailer»։ Screen Rant։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 30 
  24. AmsterdamMovie (September 12, 2022)։ «Take a look at these brand new character posters and experience #AmsterdamMovie only in theaters October 7.» (Թվիթ)։ Վերցված է September 30, 2022 
  25. D'Alessandro Anthony (2022 թ․ օգոստոսի 16)։ «David O. Russell's Amsterdam Going Earlier In October»։ Deadline Hollywood։ Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 16 
  26. «Amsterdam DVD Release Date»։ www.dvdsreleasedates.com։ Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 21 
  27. D'Alessandro Anthony (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «Will 'Smile' Outshine 'Lyle, Lyle, Crocodile' & 'Amsterdam' At Weekend Box Office? – Preview»։ Deadline Hollywood։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 4 
  28. Moreau Jordan (2022 թ․ հոկտեմբերի 7)։ «Box Office: 'Lyle, Lyle, Crocodile' Earns $575,000 in Previews»։ Variety (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 7 
  29. Fuster Jeremy (2022 թ․ հոկտեմբերի 8)։ «'Smile' Blows Away 'Lyle Lyle Crocodile' to Stay No. 1 at Box Office»։ TheWrap (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 8 
  30. «Amsterdam (2022)»։ Rotten Tomatoes։ 2022 թ․ հոկտեմբերի 7։ Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 14 
  31. «Amsterdam»։ Metacritic։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 11 
  32. Hammond Pete (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ «'Amsterdam' Review: Christian Bale & All-Star Cast Light Up David O. Russell's Timely Blend Of Fact And Fiction»։ Deadline Hollywood։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  33. Mottram James (2022 թ․ սեպտեմբերի 30)։ «Amsterdam: Christian Bale leads star-studded comedy-thriller»։ South China Morning Post։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 1 
  34. Mendelson Scott (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ Review: David O. Russell's 'Amsterdam' Is An All-Star Delight։ Forbes։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 4 
  35. Knight Chris (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «Film review: Amsterdam is a busy movie, and that's not a bad thing»։ National Post (անգլերեն)։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 5 
  36. Truitt Brian (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «Review: Christian Bale, Margot Robbie take an all-star cast to buoyant 'Amsterdam'»։ USA Today։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 4 
  37. Swen Ryan (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «'Amsterdam' Review: A Picaresque About Taking on Fascism»։ Slant Magazine։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 5 
  38. Jones Oliver (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «David O. Russell's 'Amsterdam' Is Overstuffed, Manic And Enthralling»։ The New York Observer։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 6 
  39. Bradshaw Peter (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ «Amsterdam review – turn of the screwball in David O Russell's starry muddle»։ The Guardian։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  40. Ewing Jeff (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «Amsterdam Review: Enjoyable Performances Can't Save David O. Russell's Undercooked Movie - /Film»։ /Film։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 5 
  41. Hoffman Jordan (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «In Amsterdam, Bale, Robbie, and Washington work hard to have fun»։ The A.V. Club։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 4 
  42. Rooney David (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ 'Amsterdam' Review: Christian Bale and Margot Robbie Head Starry Ensemble in David O. Russell's Chaotic Cautionary Tale։ The Hollywood Reporter։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  43. Amidon Aurora (2022 թ․ հոկտեմբերի 3)։ «A Superb Cast Cannot Salvage Amsterdam's Hot Mess»։ Paste։ Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ հոկտեմբերի 5-ին։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 5 
  44. Grierson Tim (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ 'Amsterdam': Review։ Screen International։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  45. Debruge Peter (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ 'Amsterdam' Review: Three Amigos Try to Save America in David O. Russell's Ungainly Period Dramedy։ Variety։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  46. Greenblatt Leah (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ David O. Russell's odd, fitful 'Amsterdam' is all stars and shenanigans։ Entertainment Weekly։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 4 
  47. Ehrlich David (2022 թ․ սեպտեմբերի 28)։ «'Amsterdam' Review: David O. Russell's Star-Studded Plea for Kindness Rings Hollow»։ IndieWire։ Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 29 
  48. Kennedy Mark (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «Review: 'Amsterdam' wastes incredible talent on a dull story»։ Associated Press։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 6 
  49. Hutchinson Chase (2022 թ․ հոկտեմբերի 4)։ «'Amsterdam' Review: David O. Russell's Latest Film Is a Star-Studded Disaster»։ Collider (en-US)։ Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 5