Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի
Tiergarten Schönbrunn.GIF
Տեսակ կենդանաբանական այգի
Տեղագրություն Հիտցինգ և Schönbrunn Ավստրիա
Հիմնադրված 1752
Տնօրեն Դագմարա Շրատեր
Տարածք 17 հեկտար
Կենդանիների թիվ 4600
Տեսակների թիվ 480
Տեսակներ սպիտակ արջ
Անդամակցություն Verband der Zoologischen Gärten, European Association of Zoos and Aquaria, Austrian Zoo Organization և World Association of Zoos and Aquariums
Կայք www.zoovienna.at
Կոորդինատներ: 48°10′56.000000099207″ հս․ լ. 16°18′9.0000000999944″ ավ. ե. / 48.18222222224977713° հս․. լ. 16.302500000027777105° ավ. ե. / 48.18222222224977713; 16.302500000027777105
Tiergarten Schönbrunn Վիքիպահեստում

Շյոնբրունի կենդանաբանական այգի (գերմ.՝ Tiergarten Schönbrunn), կենդանաբանական այգի Վիեննայի Շյոնբրունի պալատի տարածքում։ Հիմնադրվել է 1752 թվականին։ Ի սկզբանե եղել է կայսերական որսատեղի։ Համարվում է աշխարհի ամենահին գազանանոցը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախաճաշի համար նախատեսված նախկին տաղավարը, այժմ օգտագործվում է որպես սրճարան

Ներկայիս կենդանաբանական այգու տարածքում որսատեղին գոյություն է ունեցել դեռևս 1570 թվականին։ Կենդանաբանական այգի դարձել է 1752 թվականին Ֆրանց I (1708-1765) կայսեր ցանկությամբ։ Կենդանաբանական այգու կենտրոնում տեղակայված էր նախաճաշերի տաղավար։ Այն շրջապատված էր կենդանիների համար նախատեսված երեսուն վանդակով, որոնք նման էին երեսուն մասից բաղկացած խմորեղենի։

1779 թվականին կենդանաբանական այգին դարձավ մատչելի հանրության այցելությունների համար, ընդ որում, մուտքն անվճար էր։

Իոսիֆ II կայսրը (1741-1790) կազմակերպեց արշավախմբեր դեպի Աֆրիկա և Ամերիկա, որպեսզի Վիեննա բերի տարբեր կենդանիներ։ 1828 թվականին այգի բերվեց ընձուղտ։ Դա նշանավոր մշակութային իրադարձություն էր։

1906 թվականի հուլիսի 14-ին Շյոնբրունում անազատության մեջ ծնվեց առաջին փիղը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում Շյոնբրունի կենդանաբանական այգում կար 712 տեսակի 3500 կենդանի։ Սակայն անբավարար կերի պատճառով շուտով դրանց թիվը կրճատվեց մինչև 900-ի։ Այգուն մեծ վնաս հասցրեց նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, որի արդյունքում շատ շինություններ ավերվեցին, իսկ կենդանիների թիվը կրճատվեց մինչև 400-ի։

Գազանանոցի տեսքը վերևից

1980-ական թվականներին կենդանաբանական այգին ֆինանսական ճգնաժամի մեջ էր, ինչի արդյունքում 1992 թվականին մասնավորեցվեց։

2002 թվականին կենդանաբանական այգին նշում էր ստեղծման 250-ամյակը։ Դրա պատվին թողարկվեց 5 եվրո արժողությամբ արծաթյա հատուկ մետաղադրամ, որի վրա կենտրոնական շինության ֆոնին պատկերված են կենդանիներ։ 2007 թվականի հունվարի 1-ից թանգարանի տնօրենը Դագմարա Շրատերն է։

Բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շյոնբրունի կենդանաբանական այգին այն եզակի այգիներից է, որտեղ ապրում են մեծ պանդաներ։ 2007 թվականի օգոստոսի 23-ին այստեղ ծնվեց Եվրոպայի առաջին պանդան, որը լույս աշխարհ եկավ առանց արհեստական սերմնավորման։ Տեղական ակվարիումը հնարավորություն է տալիս զբոսնել Ամազոն գետում, իսկ պոլարիումում ցուցադրվում են Արկտիկայում բնակվող կենդանիներ։ Կա նաև տերարիում։

Շատ կենդանիների կեցության ծախսերը հովանավորվում են մասնավոր և կորպորատիվ միջոցներով։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենդանաբանական այգին կազմակերպում է էքսկուրսիաներ, այդ թվում նաև գիշերային և հատուկ երեխաների համար։ Կարելի է նաև այգին կարճ ժամանակով վարձակալել։ Այգում իրականացվում է գիտական գործունեություն։ Գործում է անասնաբուժական կլինիկա։ Իրականացվում է հրատարակչական գործունեություն։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ash, Mitchell and Dittrich, Lothar (ed.), Menagerie des Kaisers – Zoo der Wiener, Pichler Verlag, Vienna, 2002. ISBN 3-85431-269-5
  • Helmut Pechlaner, Dagmar Schratter, Gerhard Heindl (eds.): Von Kaiser bis Känguru. Neues zur Geschichte des ältesten Zoos der Welt. Vienna 2005, ISBN 3-7003-1497-3

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]