Հռոմ (գավառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հռոմ (այլ կիրառումներ)
Նահանգ
Հռոմ (նահանգ)
Provincia di Roma
Զինանշան
Provincia di Roma-Stemma.svg

Roma - palazzo valentini.jpg
Կոորդինատներ: 41°53′35″ հս․ լ. 12°28′58″ ավ. ե. / 41.89306° հս․. լ. 12.48278° ավ. ե. / 41.89306; 12.48278
Երկիր Իտալիա Իտալիա
Մարզ Լացիո
Գավառշրջան Հռոմ
Ներքին բաժանում Աֆֆիլե, Ագոստա, Ալբանո-Լացիլե, Ալումիերե, Անգվիլարա-Սաբացիա, Անտիկոլի-Կորադո, Անցիո, Արչինացո-Ռոմանո, Արդեա, Արիչչա, Արսոլի, Արտենա, Բելլեգրա, Բրաչիանո, Կամերատա-Նուովա, Կամպանյանո-դի-Ռոմա, Կանալե-Մոնտերանո, Կանտերանո, Կապենա, Կապրանիկա-Պրենեստինա, Կարպինետո-Ռոմանո, Կազապե, Կաստել-Գանդոլֆո, Կաստել-Մադամա, Կաստել-Սան-Պետրո-Ռոմանո, Կաստելնուեվո-դի-Պորտա, Կավե, Չերետո-Լացիալա, Չերվարա-դի-Ռոմա, Չերվետերե, Չամպինո, Չիչիլիանո, Չինետո Ռոմանո, Չիվիտավեկյա, Չիվիտելլա-Սան-Պաոլո, Կոլեֆերո, Կոլոննա, Ֆիանո-Ռոմանո, Ֆիլաչանո, Ֆյումիչինո, Ֆոնտո-Նուովա, Ֆորմելո, Ֆրասկատի, Գալիկանո-նել-Լացիո, Գավինյանո, Ջենացանո, Ջենացանո-դի-Ռոմա, Ջերանո, Գորգա, Գրոտաֆերատա, Գուիդոնիա-Մոնտեչելո, Էննե, Լաբիկո, Լադիսպոլի, Լանուվիո, Լարիանո, Լիչենցա, Մալյանո-Ռոմանո, Մանդելա, Մանցիանա, Մարանո-Էկուո, Մարչելինա, Մարինո, Մացանո-Ռոմանո, Մենտանա, Մոնտե-Կոմպատրի, Մոնտե-Պորցիո-Կատոն, Մոնտեֆլավիո, Մոնտելանիկո, Մոնտելիբրետի, Մոնտերոտոնդո, Մոնտորիո-Ռոմանո, Մորիկոնե, Մորլուպո, Նացանո, Նեմի, Ներոլա, Նետունո, Օլեվանո-Ռոմանո, Պալեստրինա, Պալոմբարա-Սաբինա, Պերչիլե, Պիզանիանո, Պոլի, Պոմեցիա, Պոնցանո-Ռոմանո, Ռիանո, Ռինյանո-Ֆլամանիո, Ռիոֆրեդո, Ռոկա-Կանտերանո, Ռոկա-Պրիորա, Ռոկա-Սանտո-Ստեֆանո, Ռոկա-դի-Կավե, Ռոկա-դի-Պապա, Ռոկաջովինե, Ռոյատե, Հռոմ, Ռովյանո, Սակրոֆանո, Սամբուչի, Սան-Չեզարեո, Սան-Գրեգորիո-դա-Սասոլա, Սան-Պոլո-դել-Կավալերի, Սան-Վիտո-Ռոմանո, Սանտ-Անջելո-Ռոմանո, Սանտ-Օրեստե, Սանտա-Մարինելլա, Սարաչինեսկո, Սենյի, Սուբյակո, Տիվոլի, Տոլֆա, Տորիտա-Տիբերինա, Տրեվինյանո-Ռոմանո, Վալեպյերտա, Վալինֆրեդա, Վալմոնտոնե, Վելետրի, Վիկովարո, Վիվարո-Ռոմանո և Ձագարոլո
Հիմնադրված է հոկտեմբերի 15, 1870 թ.
Մակերես 5 351 կմ²
Խոսվող լեզուներ Իտալերեն
Բնակչություն 4 148 913 մարդ
Խտություն 775 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ 06 0774 0766
Ավտոմոբիլային կոդ RM
istat 058
Պաշտոնական կայք provincia.roma.it
##Հռոմ (գավառ) (Իտալիա)
Red pog.png

Հռոմ (նահանգ) (իտալ.՝ Provincia di Roma), պրովինցիա Իտալիայի Լացիո շրջանում։ Հռոմեական ագլոմերացիայի մեծ մասը գտնվում է նահանգում, թեև հատկապես հարավային մասերում գյուղատնտեսական նշանակության հողեր են։

Ըստ 2009 թվականի մայիսին տեղի ունեցած մարդահամարի տվյալների՝ նահանգի բնակչությունը կազմում է 4 148 913 մարդ։ Նահանգն ունի 121 համայնք։ Ըստ 1929 թվականի Լատերանի պայմանագրով նահանգի տարածքում ստեղծվել է Վատիկան Հանրապետությունը։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրովիցիան հյուսիսից սահմանակից է Վիտերբոյին և Ռիետիյին, արևելքից Աբրուցցոյին և Ֆրոզինոնեյին, հարավում Լատինային, արևմուտքից Տիրենյան ծով։ Պրովիցիան ընդգրկում է Լացիոյի տարածքի մեկ երրորդ մասը։ Հռոմ նահանգ մակերեսը կազմում է ավելի քանի 5000 կմ2

Ջրային ռեսուրսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզի հիմնական գետը Հռոմ-Տիբրն է, որի գետաբերանը Պոնցանո-Ռոմանո քաղաքում է։ Երկրորդ գետը Անիենեն է։ Այս գետի օգտագործումը նախատեսված է ամբողջ մարզի համար։ Կան նաև փոքր գետերի ավազաններ, որոնք ամբողջությամբ կամ մասամբ գտնվում են մարզում։

Մարզի չորս ամենամեծ լճերից մեկը Լացիոն է՝

  • Բրաչանո լիճ գտնվում է Սաբատինիյի հյուսիսում, լճի ամենամեծ հատվածը գտնվում է մարզում (57.5 կմ²), իսկ երկրորդը դաշտում, որը ունի հրաբխային ծագում։ Պատկանում է Բրաչչանո լճի տարածքային այգուն, որը գտնվում է Մարտինյանոյում, որն առողջարանային քաղաք է Թրեվոր Ռոմանոյի կենտրոնական, Բրաչչանոյի արևմտյան,իտալ.՝ Anguillara-յի հարավային մասում։
  • Ալբանո, գտնվում է իտալ.՝ Vulcano Laziale հարավ արևելքում, ունի հրաբխային ծագում։ Սա Իտալիայում ամենամեծ խառնարանային լիճն է 170մ։ Այն առաջացել է երկու խառնարանների հակադրությունից։
  • Նեմի լիճ, մարզի երկրորդ խոշոր լիճն է, առանձնացնում է Ալբանոն Մոնտե Կալվոյից, լիճը ընդգրկում է 1.67 կմ²։

Փոքր լճեր՝

  • Լիճ Giulianello կամ Lago La Torre, երրորդ խոշորագույն լիճն է Ալբանական լեռներում (0.12կմ²)։ Պատկանում է Արտենա համայնքին։
  • Լագուստելլի, երկրորդ կարստային լիճն է
  • Մարտինյանո լիճն ունի հրաբխային ծագում, որը գտնվում է Բրաչչանո լճի մոտ, պատկանում է նշված լճի տարածաշրջանային բարդ բնույթին, գտնվում է Հռոմում։

Ծով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգին արևմտյան մասից սահմանակից է Տիրենեյան ծովը։ Այդ ջրափնյա գիծը 133 կմ է, որի վրա տարածվում են 11-ից 121 համայնքեր։ Ափը ցածր է և ավազոտ, բացառությամբ Լինարոյի Սանտա Մարինելլայում։ Ավազի գույնը սև է հարավային Սանտա Սեվերայից, և մուգ գույները տարածված են մինչև Պալիդորո Մարինա դի Սերվետերի։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման տարածվում է տարածաշրջանից տարածաշրջան կախված ռելիեֆից։ Հետևաբար Միջերկրական ծովի արևմտյան ափին կլիման չափավոր ցամաքային է։

Արևմուտքից արևելք ջերմաստիճանը նվազում է, տեղումները ավելանում՝ հասնելով մինչև 700մմ, իսկ ափամերձ տարածքներում՝ մինչև 1500մմ։

Կոմունաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզն ունի 121 կոմունա՝

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամենամեծ համայնքներ՝

Կոմունա Բնակչություն(28 փետրվար 2010) Տարածք(կմ²) Բնակչության խտություն(մարդ/կմ²)
Հռոմ 2.754.440 1.285,3057 2.138,65
Գուիդոնիա-Մոնտեչելո 85.570 79,06 1.082
Ֆյումիչինո 70.245 213,44 329,1
Պոմեցիա 60.810 110,92 548,2
Տիվոլի 56.541 68,50 825,4
Անցիո 54.875 43,46 1.262,65
Վելետրի 53.318 113,21 470,96
Չիվիտավեկյա 52.210 71,95 725,45
Նետունո 47.143 71,46 655
Արդեա 42.845 50,90 824,2
Լադիսպոլի 40.338 26,00 1.551,46
Ալբանո-Լացիլե 40.285 23,93 1.683,45
Մարինո 39.595 26,10 1.507,51
Մոնտերոտոնդո 39.518 40,50 964
Չամպինո 38.561 11,00 3.498,73
Չերվետերե 35.959 134,43 259,7
Ֆոնտո-Նուովա 24,950 ? ?
Ջենացանո-դի-Ռոմա 22,607 ? ?
Կոլեֆերո 21,614 ? ?
Ֆրասկատի 20,311 ? ?
Գրոտաֆերատա 19,849 ? ?
Մենտանա 18,623 ? ?
Պալեստրինա 18,175 ? ?
Արիչչա 18,062 ? ?
Անգվիլարա-Սաբացիա 18.256 74,91 ?
Սանտա-Մարինելլա 16,531 ? ?
Բրաչիանո 15,785 ? ?

Կյանքի որակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Կյանքի որակ (իտալ.՝ Sole 24 Ore) Качество жизни (իտալ.՝ Italia Oggi) Քաղաքյին էկոհամակարգի զեկույց (իտալ.՝ Legambiente)
2008 28º (- 20) 29º (+ 29) 55º (+ 5)
2009 24º (+ 4) 82º (- 53) 70º (- 15)

Օտարերկրյա բնակչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ 2008 թվականի դեկտեմբերի 31-ի մարզում օտարերկրյա քաղաքացիների թիվը կազմում է 366 360։

Քաղաքականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզը ղեկավարում է Հռոմի նահանգային խորհուրդը, որը բաղկացած է 45 անդամներից։ Պրովիցիայի նախագահ ընտրվում է Հռոմի նահանգային ժողովում, սկսած 1993 թվականից 5 տարին մեկ, և օօգնում է գործադիր իշխանություններին, մարզային գործադիրներին։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]