ՀՀ ցամաքային զորքեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ՀՀ ցամաքային զորքեր
Army Armenia.jpg
Ընդհանուր տեղեկություն
Տեսակ ցամաքային զորքեր
Երկիր Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ենթարկոում Հայաստանի զինված ուժեր
Պատմություն
Ստեղծվեց հունվարի 28, 1992
Ճակատամարտեր

Արցախյան ազատամարտ

ՀՀ ցամաքային զորքեր (Հայկական բանակ), Հայաստանի զինված ուժերի տեսակ, որը հիմնականում նախատեսված է ցամաքում մարտական գործողությունները վարելու համար։

Ցամաքային զորքերը կազմավորվել են 1992 թվականի հունվարի 28-ին, այն բանից մի քանի ամիս անց, երբ Հայաստանի Հանրապետությունը հայտարարել է Խորհրդային Միությունից իր անկախության մասին։ Առաջին ղեկավարն է դարձել Սովետական Ցամաքային Զորքերի գլխավոր շտաբի պետի նախկին տեղակալ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցը:

Հայ զինծառայողներն Իրաքում

Ցամաքային զորքերը կոչված են լուծելու ստրատեգիական և օպերատիվ-տակտիկական խնդիրներ գործողությունների ցամաքային ռազմաբեմում։ Իրենց մարտական հնարավորություններով ցամաքային զորքերը կարող են ինքնուրույն կամ զինված ուժերի այլ տեսակների հետ համագործակցելով ետ մղել հակառակորդի ցամաքային բանակների, օդային և ծովային խոշոր դեսանտի ներխուժումը, նրա օպերատիվ դասավորության ամբողջ խորությամբ կհասցնել միաժամանակյա զանգվածային կրակային հարված, ճեղքել հակառակորդի պաշտպանությունը, իրականացնել ստրատեգիական հարձակում՝ մեծ խորությամբ և ամրանալ զբաղեցրած տարածքում։ Ցամաքային զորքերի գլխավոր հատկությունը կրակային մեծ հզորությունն է, հարվածային ուժը, բարձր մանևրայնությունը և մարտական լրիվ ինքնուրույնությունը։

Ցամաքային զորքերի տեխնիկան և սպառազինությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ ցամաքային զորքերի զենքն ու սպառազինությունը 2016 թվականի դրությամբ
Անվանում Արտադրություն Նշանակություն Քանակ Ծանոթագրություններ Պատկեր
Տանկեր
Տ-90Ս Ռուսաստան Ռուսաստան Հիմնական մարտական տանկ 1[6] Ստացել է նվեր Տանկային բիաթլոնում երկրորդ հորիզոնականը զբաղեցնելու համար։ T-90SM - RAE2013-04.jpg
Տ-80 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հիմնական մարտական տանկ 20[7] Victory Day Parade 2005-18.jpg
Տ-72 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հիմնական մարտական տանկ 200[8] Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կողմից շահագործվում է 371 Տ-72 տանկեր: Ընդհանուր առմամբ հայկական երկու հանրապետություններում միասին շահագործվում է ավելի քան 571 Տ-72 տանկեր: T-72 Tank memorial Stepanakert.jpg
Տ-55 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Միջին տանկ 5[9] 6765 - Moscow - Poklonnaya Hill - Tank.JPG
Տ-54 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Միջին տանկ 3[9] Парк Ленинского комсомола 037.JPG
Հետևակի մարտական մեքենաներ
ԲՄՊ-1

ԲՄՊ-1Կ

Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հետևակի մարտական մեքենա 159[10]

8[11]

BMP armenien.JPG
ԲՄՊ-2 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հետևակի մարտական մեքենա 55[12] 50 միավոր ԲՄՊ-2 ձեռք են բերվել Ռուսաստանից 2012 թվականին։ BMP-2 military parade rehearsal.jpg
Դեսանտի մարտական մեքենաներ
ԲՄԴ-1 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Դեսանտի մարտական մեքենա 10[13] BMD-1 - VTTV-Omsk-2009 (1).jpg
Մարտական հետախուզության մեքենաներ
ԲՌՄ-1Կ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Մարտական հետախուզության մեքենա 12[14] BRM-1K top.jpg
Զրահափոխադրիչներ
ԲՏՌ-60 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Զրահափոխադրիչ 19[15] BTR-60PB NVA.JPG
ԲՏՌ-70 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Զրահափոխադրիչ 54[16] Victory park (Kazan) (262-6).jpg
ԲՏՌ-80 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Զրահափոխադրիչ 114[17] 110 միավոր ԶՓԿ -80 զրահափոխադրիչներ գնվել են Ռուսաստանից 2013 թվականին։[18] Armenianarmya.jpg
ԲՌԴՄ-2 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Զրահափոխադրիչ 120[19] BRDM-2 Anti-tank vehicle.jpg
ՄՏ-ԼԲ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Զրահամեքենա 145[9] Soviet MT-LB.JPEG
ԳԱԶ-2975 «Տիգր» Ռուսաստան Ռուսաստան Զրահամեքենա որոշ քանակություն[20] GAZ 2975 Tigr.JPG
Հակատանկային սպառազինություն
Շտուռմ (ՀՏԿՀ) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ հակատանկային կառավարվող հրթիռ 27[21] 9P149.jpg
Կոնկուրս (ՀՏԿՀ) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հակատանկային կառավարվող հրթիռ 10[22] Romanian 9P148 Konkurs cropped.jpg
Միլան (ՀՏԿՀ) Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Գերմանիա Գերմանիա
Հակատանկային կառավարվող հրթիռ 20[23]
MILAN P1220770.jpg
Կորնետ (ՀՏԿՀ) Ռուսաստան Ռուսաստան Հակատանկային կառավարվող հրթիռ 50[24]
9M133 Kornet.JPG
Մալյուտկա (ՀՏԿՀ) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հակատանկային կառավարվող հրթիռ 20[25]
Malyutka.JPG
Ֆագոտ (ՀՏԿՀ) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հակատանկային կառավարվող հրթիռ 12[26]
POLK 9K111 Fagot.jpg
Մարտավարական հրթիռային համալիրներ
Էլբռուս (Սկադ-Բ) Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ՕՄՀՀ 8 արձակման կայաններ[9] 24 հրթիռներով[27] Երևանում զորահանդեսի ժամանակ հայտարարվել է, որ այդ հրթիռները արդիականացվել են հայ մասնագետների կողմից և իրենց հեռահարությամբ հասանելի են հակառակորդի բոլոր նշանակետերին։[28] Scud-launcher-scotland1.jpg
Իսկանդեր Ռուսաստան Ռուսաստան ՕՄՀՀ 2 և ավելի Moscow Victory Parade 2010 - Training on May 4 - img14.jpg
«Տոչկա-Ու»[28] Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ ՕՄՀՀ 4 արձակող կայան + 2 տրանսպորտա–լիցքավորիչ մեքենա[9] OTR-21 Tochka during a parade in Kiev.jpg
Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր
ՎՄ-80 Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան 273-մմ ՀԿՌՀ 4-8[9][29] WM-80.jpg
ԱՌ1Ա Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան 300-մմ ՀԿՌՀ 6 2011 թվականին ձեռք է բերվել AR1A ՀԿՌՀ 6 միավոր[30]
ԲՄ-21 Գրադ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 122-մմ ՀԿՌՀ 47[9] Արդիականացվել են Հայաստանում։ Բենզինով աշխատող շարժիչների փոխարեն տեղադրվել են ավելի հզոր դիզելային շարժիչներ։ Հարմարեցված են ավելի մեծ հեռահարության հրթիռների օգտագործման համար։[31] Bm21armenia.jpg
Սմերչ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 300-մմ ՀԿՌՀ 6[32] ցուցադրվել է Հայաստանի Հանրապետության անկախության 25-ամյակի զորահանդեսի ժամանակ 9К58 Смерч 3.jpg
ՏՕՍ-1Ա Սոլնցեպյոկ Ռուսաստան Ռուսաստան 220-մմ Ծանր Հրետանային Համակարգ 6[33] ТОС-1А Буратино на репетиции парада 4.5.2010.jpg
Ն-2[34] Հայաստան Հայաստան ՀԿՌՀ Որոշ քանակություն Թեթև բազմալիցք համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ՝ նախատեսված ՁՀՆ-7 (РПГ-7) կարգի ռեակտիվ նռնակների համար, որոնք արտադրվում են հայկական «Գառնի-լեռ ընկերության կողմից: N-2 yerevan parade.jpg
Հրետանային համակարգեր
2Ս1 «Գվոզդիկա» Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 122-մմ ԻՀՄ 10[35] Ukrainian 2S1 Gvozdika SPG.jpg
2Ս3 «Ակացիա» Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 152-մմ ԻՀՄ 28[36] Verkhnyaya Pyshma Tank Museum 2011 084.jpg
«Գիացինտ-Բ» Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 152-մմ թնդանոթ 26[37] 152-мм пушка Гиацинт-Б (1).jpg
Դ-30 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 122-մմ հաուբից 85[38] D-30 Soviet.jpg
Դ-20 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 152-մմ թնդանոթ-հաուբից 34[39] 240-мм миномёт М-240 (2).jpg
Դ-1 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 152-մմ հաուբից 2[40] 152 mm howitzer M1943 (D-1) museum on Sapun Mountain Sevastopol 1.jpg
ՄՏ-12 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ 100-մմ հակատանկային թնդանոթ 36[41] ParkPatriot2015part6-42.jpg

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Armenia to deploy more soldiers to Kosovo»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-02-20-ին։ Վերցված է 2006-03-12 
  2. Հայաստան: Հայ խաղաղապահները լքել են Իրաքը ժամանակից շուտ
  3. Հայաստանի խորհրդարանը քվեարկել է խաղաղապահներին Աֆղանստան ուղարկելու օգտին:
  4. «News - mediamax.am»։ mediamax.am։ Վերցված է 24 December 2014 
  5. Հայ խաղաղապահները Լիբանանում, 27 նոյեմբեր, 2014 թվական
  6. Հայ տանկիստների նվաճած Տ-90Ս տանկը Հայաստանում է
  7. Jane's World Armies 2008.
  8. [1]
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 The Military Balance 2016. — P. 170.
  10. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  11. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  12. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  13. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  14. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  15. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  16. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  17. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  18. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ autogenerated2 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  19. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  20. Վաղուց Երևանը նման փառահեղ զորահանդես չէր տեսել — PanARMENIAN.Net
  21. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  22. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  23. «Армения закупила противотанковые ракетные комплексы MILAN у Греции» 
  24. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  25. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  26. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  27. Worldwide Ballistic Missile Inventories Arms Control Association
  28. 28,0 28,1 [http://articles.janes.com/articles/Janes-Missiles-And-Rockets-2011/Armenia-displays-military-hardware-during-anniversary-parade.html Armenia displays military hardware during anniversary parade, TACTICAL Jane's Information Group
  29. ՎՄ-80 «Հրթիռային տեխնիկա» տեղեկատվական համակարգ ԲՊՏՀ
  30. «http://www.armstrade.org/files/obrazecglava4.pdf» 
  31. Հայաստանը արդիականացրել է ԲՄ-21 Գրադ ՀԿՌՀ-ը №4 (74), 2012 թ. «Հայկական բանակ»: Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության Դրաստամատ Կանայանի անվան Ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի ամսագիր:
  32. Հայաստանի Հանրապետությունը 2016 թվականին ձեռք է բերել 6 միավոր Սմերչ համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր
  33. Հայաստանի Հանրապետությունը 2016 թվականին ձեռք է բերել 6 միավոր ՏՕՍ-1Ա Սոլնցեպյոկ ծանր հրետանային համակարգեր
  34. Բազմալիցք արձակող կայանք ռեակտիվ նռնակների համար
  35. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  36. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  37. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  38. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  39. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  40. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»
  41. Ալեքսանդր Խրամչիխին՝ «Ֆորպոստը հարցերով»

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png