ՀՀ ռազմաօդային ուժեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
ՀՀ ռազմաօդային ուժեր
Roundel of Armenia.svg
Տեսակ ռազմա-օդային ուժեր
Երկիր Հայաստան
Համալիրի մաս ՀՀ զինված ուժեր
Կառուցված 1992
Armenian Air Force Վիքիպահեստում
Հայաստանի զինված ուժերի զինանշանը
Հայաստանի Ռազմաօդային ուժերի ռունդելը

Հայաստանի Հանրապետության ռազմաօդային ուժեր, կազմում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի բաղկացուցիչ մասը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած Հայաստանը անկախ Հայկական ռազմական ուժեր հիմնելու աշխատանքները սկսել էր դեռևս վաղ 1989 թվականին, սակայն ռեսուրսների, համապատասխան վերապատրաստված անձնակազմի և օգտակար ենթակառուցվածքի բացակայության պատճառով ռազմաօդային ուժերի ստեղծումը կառավարություն հետաձգեց մինչ 1992 թվականի օգոստոսը և գործողությունները սկսեց հոկտեմբերին։[1]

Համաձայն Եվրոպայում սովորական զինվորական ուժերի մասին պայմանագրի, 1992 թվականի դեկտեմբերի դեկլարացիայի Հայաստանը նախկին ԽՍՀ-ից ժառանգել է միայն երեք գործող ռազմական ինքնաթիռներ և 13 ռազմական ուղղաթիռներ Հակաօդային պաշտպանություն զորատեսակի մասնաբաժնից։[2]

Կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազավորման կետեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի ռազմաօդային բազաները

Ըստ արտասահմանյան մամուլում առկա տեղեկությունների՝ Հայաստանն ունի ռազմաօդային ուժերի երկու հատուկ մասնագիտացված բազա՝ Գյումրիում և Երևանում:

Տեղակայման վայր ԻԿԱՕ-ի կոդ Կոորդինատներ Զորամասի համար և/կամ ավիաբազայի նշանակում Թռիչքա-վայրէջքային շերտ (երկարություն, ծածկույթ) Տեխնիկական հագեցվածություն
Գյումրի UDSG 40°45′07″ հս․ լ. 43°51′35″ ավ. ե. / 40.75194° հս․. լ. 43.85972° ավ. ե. / 40.75194; 43.85972 Շիրակ օդանավակայան 3250 մետր, բետոն 1 ՄիԳ-25, 15 Սու-25, 4 Լ-39
Երևան UDYE 40°07′28″ հս․ լ. 44°27′57″ ավ. ե. / 40.12444° հս․. լ. 44.46583° ավ. ե. / 40.12444; 44.46583 Էրեբունի օդանավակայան 2750 մետր, բետոն 2 Իլ-76, 15 Մի-24, 7 Մի-8, 1 Ան-32

Տեխնիկա և սպառազինություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Լոնդոնի «Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային հաստատության» (IISS The Military Balance - International Institute for Strategic Studies) ամենամյա տեղեկագրքի տվյալների՝ 2016 թվականի դրությամբ Հայաստանի Ռազմաօդային ուժերը իրենց տրամադրության ներքո ունեցել են հետևյալ սպառազինությունն ու տեխնիկան.

Տիպ Արտադրություն Նշանակում Թվաքանակ Ծանոթագրություն Պատկեր
Մարտական ինքնաթիռներ
Սու-25
Սու-25ՈՒԲԿ
Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Գրոհիչ

Ուսումնա-մարտական

13[3]
2[3]
5 ստացվել է Վրաստանից, 9 Սու-25Կ և 1 Սու-25ՈՒԲԿ ձեռք են բերվել Սլովակիայում 2004 թվականին[4][5] Su-25.jpg
ՄիԳ-25ՊԴ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Կործանիչ-կալանիչ 1[6][7] Պահպանության է դրված: Ադրբեջանի ՌՕՈՒ-ի նախկին ՄիԳ-25ՊԴ № 04, փախցված է Հայաստան 14 հունվարի 1993 թ.:[8] Mikoyan-Gurevich MiG-25, NATO "Foxbat" (8911300222) (2).jpg
Ուսումնական ինքնաթիռներ
Aero L-39C Albatros Չեխոսլովակիա Չեխոսլովակիա Ուսումնա-մարտական 4[3] 2 միավոր ձեռք է բերվել Ուկրաինայում 2004 թվականին, և ևս 4 միավոր՝ 2010—2011 թթ.:[5] Royal Thai Air Force L-39 Albatros jet.JPEG
Յակ-52 Ռումինիա Ռումինիա Ուսումնական ինքնաթիռ 10[3] VH-YIK Aerostar IAK-52 (9226597820).jpg
Փոխադրական ինքնաթիռներ
Իլ-76Մ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Ռազմա-փոխադրական ինքնաթիռ 2[3] 2 միաբոր փոխանցել է Ռուսաստանը՝ 2004 թվականին՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի համաձայն:[5] Ilyushin Il-76M, Aeroflot (Russia - Air Force) AN0909404.jpg
Ուղևորատար ինքնաթիռներ
Airbus A319CJ Ֆրանսիա Ֆրանսիա Վարչական-կառավարման ինքնաթիռ 1[3] EK-RA0126092011LHR (6188669784).jpg
Ուղղաթիռներ
Մի-24Պ
Մի-24Կ
Մի-24Ռ
Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Հարվածային ուղղաթիռ 11 7[3] — փոխադրա-մարտական
2[3] — հետախույզ-ճշգրտիչ
2[3] — ՃՔԿՊ-հետախույզ
Mi-24 Desert Rescue.jpg
Մի-8ՄՏ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Բազմանպատակ ուղղաթիռ 10[3] Mil Mi-8MT Hip, Ukraine - Ministry of Emergency Situations JP7168551.jpg
Մի-9 Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ Օդային հրամանատարական կետ 2[3] Mil Mi-9 NPA.JPG
Մի-2 Լեհաստան Լեհաստան Բազմանպատակ ուղղաթիռ 7[3] 94+50 Mil Mi-2S Hoplite Ex -- German Air Force (7836754808).jpg
ՀՕՊ համակարգեր
Ս-300[3] Ռուսաստան Ռուսաստան հեռահար գործողության Զենիթա-հրթիռային համալիր 5 գումարտակ Ս-300Վ (այլ տվյալներով՝ Ս-300ՊՍ) յուրաքանչյուրում 12ա-ական համակարգ:[9]).
2008 Moscow Victory Day Parade - S-300 TEL.jpg
Բուկ-Մ2[10] Ռուսաստան Ռուսաստան ԶՀՀ
Buk-m2 ky.jpg

ՀՕՊ-ի մնացած սպառազինությունը Հայաստանի ցամաքային զորքերի կազմում է:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Պետրոսյան, Դավիթ (հունիս, 2002). “Հայկական ռազմական ուժերի ձևավորումը և զարգացումը”. Moscow Defense Brief. Retrieved 14 December 2007.
  2. Վիլիս, Դավիթ (Ed.) (1999). “Հայաստան”, Աշխարհի ռազմաօդային ուժերի ավիատիեզերական հանրագիտարան. London, UK: Aerospace Publishing Ltd. p. 162. ISBN 1-86184-045-4.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 The Military Balance 2016. — P. 179
  4. Армения приобрела десять Су-25 / Взлёт 2005 10
  5. 5,0 5,1 5,2 Stockholm International Peace Research Institute — Arms Transfers Database
  6. The Military Balance 2013. — P. 215—216.
  7. Александр Храмчихин Форпост с вопросами // Военно-промышленный курьер : Газета. — 2016. — № 9(624). — ISSN 1729-3928.
  8. Инциденты в Карабахе
  9. «Мы можем создать группировку ПВО на любом угрожаемом направлении» | Еженедельник «Военно-промышленный курьер»
  10. «Вся техника, представленная на военном параде в Ереване, является собственностью Армении – Минобороны»։ newsarmenia.am։ Վերցված է 2016-09-21