ՀՀ ռազմաօդային ուժեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հայաստանի Հանրապետության ռազմաօդային ուժեր, կազմում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի բաղկացուցիչ մասը։ Ռազմաօդային ուժերը նախատեսված է հուժկու հարված հասցնել թշնամու հենակետերին և ոչնչացնել թշնամու կենդանի ուժը։ Դեռ Արցախյան ազատամարտի տարիներին, երբ հայերը ձեռք բերեցին Մի-24 և Սու-25, կարողացան շատ կարճ ժամանակամիջոցում հետ շպրտել թշնամուն և ազատագրել Հայաստանին և Արցախին կապող միակ տարածքը՝ Բերձորի միջանցքը, որից հետո շեշտակի հարվածներով կարողացան թշնամուն ստիպել նահանջել և ազատագրել հայոց բերդաքաղաք Շուշին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած Հայաստանը անկախ Հայկական ռազմական ուժեր հիմնելու աշխատանքները սկսել էր դեռևս վաղ 1989 թվականին, սակայն ռեսուրսների, համապատասխան վերապատրաստված անձնակազմի և օգտակար ենթակառուցվածքի բացակայության պատճառով ռազմաօդային ուժերի ստեղծումը կառավարություն հետաձգեց մինչ 1992 թվականի օգոստոսը և գործողությունները սկսեց հոկտեմբերին։[1]

Համաձայն Եվրոպայի սովորական զինվորական ուժերի պայմանագրի, 1992 թվականի դեկտեմբերի դեկլարացիայի Հայաստանը նախկին Սովետական Միությունից ժառանգել է միայն երեք գործող ռազմական ինքնաթիռներ և 13 ռազմական ուղղաթիռներ Հակա-օդային պատերազմական մասնաբաժնից։[2]

Ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինքնաթիռներ
անվանումը արտադրողը քանակը տեսակը
Սու-25 {{{2}}} ԽՍՀՄ 13 գրոհիչ
Սու-25ՈՒԲԿ {{{2}}} ԽՍՀՄ 2 ռազմաուսումնական
Աերո լ-39 Ալբատրոս Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա 6 ռազմաուսումնական
Յակ-52 {{{2}}} Ռումինիա 10
Կռունկ {{{2}}} Հայաստան ԱԹՍ
Բազե {{{2}}} Հայաստան ԱԹՍ
Իլ-76 {{{2}}} ԽՍՀՄ 2 ռազմատրանսպորտային
Airbus ACJ319 {{{2}}} Ֆրանսիա 1 ադմինիստրատիվ
Ուղաթիռներ
Մի-24 {{{2}}} ԽՍՀՄ 11 հարվածային
Մի-8 {{{2}}} ԽՍՀՄ 10 բազմաֆունկցիոնալ
Մի-9 {{{2}}} ԽՍՀՄ 2
Մի-2 {{{2}}} ԽՍՀՄ 7 բազմաֆունկցիոնալ

Հակաօդային պաշտպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակաօդային պաշտպանության զինատեսակները
տեսակը արտադրող նշանակությունը քանակը
Ս-300 Flag of Russia.svg Ռուսաստան հեռահար
Բուկ Flag of Russia.svg Ռուսաստան միջին հեռավորության
Ս-125 Նեվա/Պեչորա 2Մ2 {{{2}}} ԽՍՀՄ/Flag of Russia.svg Ռուսաստան քիչ հեռավորության
Կռուգ {{{2}}} ԽՍՀՄ միջին հեռավորության
Կուբ {{{2}}} ԽՍՀՄ քիչ հեռավորության
Ս-75 {{{2}}} ԽՍՀՄ քիչ հեռավորության
Օսա {{{2}}} ԽՍՀՄ քիչ հեռավորության
Ստրելա-10 {{{2}}} ԽՍՀՄ քիչ հեռավորության
ԶՍՈՒ-23-4 «Շիլկա» {{{2}}} ԽՍՀՄ Զենիթային համակարգ
ԶՈՒ-23-2 {{{2}}} ԽՍՀՄ Զենիթային համակարգ
Իգլա {{{2}}} ԽՍՀՄ Զենիթային համակարգ
Ստրելա-2 {{{2}}} ԽՍՀՄ Զենիթային համակարգ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Պետրոսյան, Դավիթ (հունիս, 2002). “Հայկական ռազմական ուժերի ձևավորումը և զարգացումը”. Moscow Defense Brief. Retrieved 14 December 2007.
  2. Վիլիս, Դավիթ (Ed.) (1999). “Հայաստան”, Աշխարհի ռազմաօդային ուժերի ավիատիեզերական հանրագիտարան. London, UK: Aerospace Publishing Ltd. p. 162. ISBN 1-86184-045-4.