Բռնապետություն
| Շարքի մաս |
| Քաղաքականություն |
|---|
.svg) |
Բռնապետություն, դեսպոտիզմ, պետության կառավարման տեսակ, որի դեպքում բացարձակ իշխանությունը պատկանում է միայն մեկ անձի (բռնապետի) կամ խմբի, իսկ քաղաքական համակարգը տոտալիտար-բռնատիրական է. բացակայում է խոսքի ազատությունը, չկա ժողովրդական ներկայացուցչություն և չկան քաղաքական կուսակցություններ։ Տոտալիտար(ամբողջատիրական) պետական կառավարման ձևն ի հայտ է եկել Եվրոպայի որոշ երկրներում 1920-30-ական թթ.։Այս կառավարման ժամանակ պետությունն իր վերահսկողությունն է հաստատում կյանքի բոլոր բնագավառների վրա՝ քաղաքականություն, տնտեսություն, կրոն, մշակույթ, մամուլ և այլն։ Ճիշտ է՝ ամբողջատիրական վարչակարգերը միմյանցից տարբերվում են, բայց ունեն մի շարք ընդհանուր հատկանիշներ։ Դրանք են՝
- Հասարակությունում անհատը անվերապահորեն ենթարկվում է մեծամասնությանը՝ հրաժարվելով սեփական մղումներից,
- Պետությունը ճանաչվում է իբրև միակ ստեղծագործ ուժը, որն ազգին առաջնորդում է դեպի «պայծառ ապագա»,
- Գոյություն ունի միայն մեկ «ճշմարիտ» կուսակցություն, որն ուղղություն է ցույց տալիս պետությանն ու ազգին,
- Անհատից, ազգից, պետությունից ու կուսակցությունից վեր կանգնած է առաջնորդը։
Պատմական օրինակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տոտալիտար քաղաքական համակարգը գործում է հետևյալ սկզբունքի համաձայն. «Թույլատրված է այն, ինչ հրամայված է»։ Պատմության մեջ տոտալիտար քաղաքական համակարգի գործունեության դասական օրինակներ են Նացիստական Գերմանիան՝ Հիտլերի և Խորհրդային Միությունը՝ Ստալինի կառավարման տարիներին։
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 2, էջ 540)։ 
|
|
Սա անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ Այս նշումը հարկավոր է փոխարինել համապատասխան թեմատիկ նշումով։ |