Դաշտադեմի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Արտաքին տեսք
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Դաշտադեմ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 60 հուշարձան (12 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ամրոց | 7-19 դդ. | 2 կմ հվ-ամ | — | Հ | |||
| Միջնաբերդ | 7-10 դդ. | — | Հ | ||||
| Գաղտնուղի | 11-13 դդ. | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Եկեղեցի | 10 դ. | — | Հ | ||||
| Գերեզմանոց | 10-13 դդ. | 0,3 կմ աե | — | Տ | տարածքի զգալի մասը՝ մելիորացված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գերեզմանոց | 12-14 դդ. | 0,5 կմ հվ | — | Տ | տապանաքարերը մեծ մասամբ տեղաշարժված են | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գերեզմանոց | 12-14 դդ. | 1,5 կմ հվ-աե | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 12-16 դդ. | 1,3 կմ հվ-ամ | — | Տ | Սբ. Քրիստափոր եկեղեցի տանող ճանապարհի աջ կողմում, դաշտի մեջ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | երկատված, երկատված մասերը դրված իրար վրա, երկթեք վերնամասով | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | տեղահանված, ընկած գետնին, վերին ձախ եզրը` վնասված | |||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | հենած քարերին, տեղահանված, երկատված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | կանգնեցված պատվանդանին, վերին մասը չի պահպանվել | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | երկատված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | ընկած գետնին, տեղահանված, եզրերը` ջարդոտված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 14-15 դդ. | 2 կմ հվ-ամ | — | Տ | Դաշտադեմի ամրոցից 300 մ հվ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 1481 թ. | — | Հ | հենած քարերին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 16-17 դդ. | 1,2 կմ հվ | — | Տ | ծիրանի այգիների տարածքում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 1594 թ. | — | Հ | վերնամասը կոտրված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի «Քաղենի» | 7-18 դդ. | 2 կմ հվ-ամ | — | Տ | Թալին-Արմավիր ճանապարհի երկու կողմերում | ||
| Խաչքար | 8-9 դդ. | — | Հ | կանգնեցված գետնին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 882 թ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 10 դ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 10 դ. | — | Հ | ընկած գետնին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար Հովսեփի, Սահակի և Սարգսի | 975 թ. | — | Հ | ընկած գետնին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12 դ. | — | Հ | ընկած գետնին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | ավերակ շինության մեջ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | կանգնեցված գետնին, գլխիվայր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | ավերակ հնձանի մեջ, կանգնեցված գետնին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 14-15 դդ. | — | Հ | հենած քարակույտին, գլխիվայր, վերին ձախ և ստորին աջ կողերը` կոտրված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 15-16 դդ. | — | Հ | կիսավեր հնձանի մոտ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ձիթհան | 12-14 դդ. | — | Հ | գյուղատեղիի տարածքում | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ | 10-15 դդ. | — | Հ | գյուղատեղիի ամ կողմում, Թալին-Արմավիր ավտոճանապարհից աջ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Հնձանների համալիր | 17-18 դդ. | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Դամբարանադաշտ | մ.թ.ա. 2-1 հզ | ամ և աե մասերում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Քրիստափոր | 7 դ. | 2,5 կմ հվ-ամ | — | Հ | վրկնգ՝ . 1981-ին, վրկնգ. ճարտ.՝ Ռ. Դավթյան | ||
| Զանգակատուն | 13-14 դդ. | — | Հ | եկեղեցու հս-աե մասում | |||
| Օժանդակ շինություններ | 13-14 դդ. | — | Տ | եկեղեցու շուրջը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գերեզմանոց | 7-20 դդ. | — | Տ | եկեղեցու շուրջը | |||
| Խաչքար | 8-9 դդ. | — | Հ | եկեղեցուց 15 մ աե | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9 դ | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին, մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից ձախից 3-րդը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9 դ. | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին, մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից ձախից 2-րդը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9 դ. | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին, մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից կենտրոնականը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9 դ. | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին, մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից աջակողմյանը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | զանգակատնից 10 մ աե | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից աջից 3-րդը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | եկեղեցուց 25 մ հս-աե, պատվանդանին, մեկ շարքով կանգնած խաչքարերից աջից 2-րդը | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | եկեղեցու հս-աե կողմում, հենած պատին, եռատված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | — | Հ | եկեղեցու հվ կողմում, պատվանդանին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10 դ. | — | Հ | եկեղեցու հս-աե կողմում, պատվանդանին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | եկեղեցու հվ-աե կողմում, պատվանդանին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | եկեղեցուց 16 մ աե, պատվանդանին | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 1157 թ. | — | Հ | եկեղեցուց 7 մ աե, պատվանդանին, թիկունքն արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 13 դ. | — | Հ | եկեղեցուց հվ-աե, կոտրված, վերնամասը չի պահպանվել | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Տապանաքար | 1175 թ. | — | Հ | եկեղեցու հվ-աե կողմում | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Վիշապաքար | մ.թ.ա. 2 հզ | — | Հ | եկեղեցուց 40 մ հվ-ամ, գերեզմանոցում | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 9-10 դդ. | հվ-ամ մասում | — | Հ | Սբ. Քրիստափոր եկեղեցի տանող ճանապարհից ձախ, հենած քարերին, բարձրադիր տեղում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 11-12 դդ. | 1 կմ ամ | — | Հ | «Չայիր» վայրում, ձորի մեջ, ստորին մասը չի պահպանվել | Լուսանկար վերբեռնել |
