Արուճի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից^[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 36 հուշարձան (22 միավոր)։

հուշարձան	կառուցված	վայր, հասցե	կոորդ	համարանիշ	նշան.	հավելյալ նշումներ	պատկեր
Ամրոց	5-17 դդ.	գ.մ.	40°17′11″N 44°04′39″E / 40.2865°N 44.077494°E / 40.2865; 44.077494	2.22/1	Հ		Լուսանկար վերբեռնել
Միջնաբերդ	5-17 դդ.		—	2.22/1.1	Հ		Լուսանկար վերբեռնել
Ամրոց «Ձորի բերդ»	մ.թ.ա. 3 հզ	1 կմ աե	—	2.22/2	Հ	Շամիրամաձորում	Լուսանկար վերբեռնել
Դամբարանադաշտ	մ.թ.ա. 3-1 հզ		—	2.22/2.1	Հ	ամրոցից հս-աե	Լուսանկար վերբեռնել
Գյուղատեղի	մջնդ	1-1,5 կմ հս	—	2.22/3	Տ	Աշտարակ-Թալին ճանապարհից ձախ, քարավանատան աե կողմում	Լուսանկար վերբեռնել
բնակատեղի	նեոլիթ	գյուղից 1.5 կմ հս, Աշտարակ-Գյումրի մայրուղուց ձախ, քարավանատան աե կողմում, ձորակի ձախ կողմում	—	2․22/3.1	Հ	2009 թ. տարածքում իրականացվել են հետախուզական պեղումներ	Լուսանկար վերբեռնել
Դամբարան Արուճի մեծ	մ.թ.ա. 2 հզ	1 կմ հս	—	2.22/4	Հ	Արզնի-Շամիրամ ջրանցքի աջ ափին	Լուսանկար վերբեռնել
Դամբարան	15-16 դդ.	3,5 կմ հվ	—	2.22/5	Հ	մուսուլմանների գերեզմանոցի տարածքում, ասֆալտապատ ճանապարհի ձախ կողմում	Լուսանկար վերբեռնել
Դամբարանադաշտ	մ.թ.ա. 2 հզ վրջ - 1 հզ սկզբ.	հվ մասում	—	2.22/6	Հ	գյուղի եզրին, պահպանվել է 2 կղզյակով	Լուսանկար վերբեռնել
Դղյակ	10-14 դդ.	1 կմ հս	—	2.22/7	Հ	Արուճ-Թալին ճանապարհի եզրին, քարավանատնից 0,5 կմ հվ, կիսավեր	Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցական համալիր Սբ. Գրիգոր (Արուճի Կաթողիկե)	5-7 դդ.	աե մասում	40°17′20″N 44°04′51″E / 40.288885°N 44.080904°E / 40.288885; 44.080904	2.22/8	Հ	գյուղի եզրին	Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի	5-7 դդ.		40°17′19″N 44°04′52″E / 40.288624°N 44.081199°E / 40.288624; 44.081199	2.22/8.1	Հ	Կաթողիկեից 50 մ հվ-աե, ավերված	Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր (Կաթողիկե)	7 դ.		40°17′21″N 44°04′50″E / 40.289106°N 44.080614°E / 40.289106; 44.080614	2.22/8.2	Հ	պատվիրատու՝ Գրիգոր Մամիկոնյան	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	5-7 դդ.		—	2.22/8.2.1	Հ	եկեղեցու ներսում, ստորին մասը` կոտրված	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	5-7 դդ.		—	2.22/8.2.2	Հ	եկեղեցու ներսում, նիստերից մեկը` կոտրված	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	7 դ.		—	2.22/8.2.3	Հ	եկեղեցու ներսում, պահպանվել է կիսով	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	9-10 դդ.		—	2.22/8.2.4	Հ	Կաթողիկեի ներսում, ստորին աջ անկյունը` կոտրված	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	973 թ.		—	2.22/8.2.5	Հ	ագուցված հս պատին, արտաքուստ	Լուսանկար վերբեռնել
Պալատ	7 դ.		40°17′19″N 44°04′50″E / 40.288722°N 44.080611°E / 40.288722; 44.080611	2.22/8.3	Հ	ավերված	Լուսանկար վերբեռնել
Գերեզմանոց	7-20 դդ.		—	2.22/8.4	Հ	եկեղեցական համալիրի շուրջը	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	5-7 դդ.		—	2.22/8.4.1	Հ	Կաթողիկեի հս կողմում	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	7 դ.		—	2.22/8.4.2	Հ	Կաթողիկեի հս կողմում	Լուսանկար վերբեռնել
Արուճի եռանավ սրահ	վաղ միջնա- դար, 5-6 դդ.	տաճարից հվ-աե, պալատից աե	—	2․22/8.4.3	Հ		Լուսանկար վերբեռնել
Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին	19 դ.	գ.մ.	—	2.22/9	Տ	կիսավեր	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	13 դ.		—	2.22/9.1	Հ	հվ պատի տակ, ստորին ձախ անկյունը կոտրված	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	10-11 դդ.	գ.մ.	—	2.22/10	Հ	Ռաֆիկ Հարությունյանի տան բակում	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	11 դ.	գ.մ.	—	2.22/11	Հ	«Վանի բաղեր» վայրում	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	12 դ.	գ.մ.	—	2.22/12	Հ	Ադիկ Վասիլյանի տան մոտ, «Աղբրի ձոր»-ում`, կոտրված	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	12-13 դդ.	գ.մ.	—	2.22/13	Հ	Լևոն Մակարյանի տան ցանկապատի շարվածքում	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար «Սահմանախաչ»	12-13 դդ.	աե մասում	—	2.22/14	Հ		Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	7 դ.	աե մասում	—	2.22/15	Հ	գործող գերեզմանոցում, դրված է որպես տապանաքար	Լուսանկար վերբեռնել
Քարավանատուն	13 դ.	1,5 կմ հս	40°18′14″N 44°04′38″E / 40.304002°N 44.077205°E / 40.304002; 44.077205	2.22/16	Հ	Երևան-Գյումրի մայրուղուց ձախ	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	10-11 դդ.	գյուղի մեջ	—	2.22/17	Հ	Արամ Հովհաննիսյանի տան բակում	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	11-12 դդ.	գյուղի գոմերի մոտ	—	2.22/18	Տ	երկատված	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	11-12 դդ.	գյուղի մեջ	—	2.22/19	Հ	Սիրակ Հարությունյանի տան բակում	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	12 դ.	գյուղից 500 մ հս	—	2.22/20	Հ	քարավանատան ճանապարհին	Լուսանկար վերբեռնել
Խաչքար	12-13 դդ.	գյուղի մեջ	—	2.22/21	Հ	Բաբկեն Հովհաննիսյանի այգու մոտ	Լուսանկար վերբեռնել
Կոթող	5-7 դդ.	գյուղի մեջ	—	2.22/22	Հ	Հրաչ Հարությունյանի տան բակում	Լուսանկար վերբեռնել