Բալվի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բալվի
լատիշ․՝ Balvi
Դրոշ Զինանշան
Bandera Balvi.png Coat of Arms of Balvi.svg

Ул. Берзпилс, Балви (P47).jpg
Կոորդինատներ: 57°7′45″ հս․ լ. 27°16′0″ ավ. ե. / 57.12917° հս․. լ. 27.26667° ավ. ե. / 57.12917; 27.26667
Երկիր Լատվիա Լատվիա
Ենթարկում Երկրամասային քաղաք
Հիմնադրված է 1928 թ.
Առաջին հիշատակում 1224
Տվյալ կարգավիճակում 1928 թվականից
Մակերես 5,1 կմ²
ԲԾՄ 113 մետր
Բնակչություն 7897[1] մարդ (2011)
Խտություն 1554.5 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+371) 645
Փոստային ինդեքս LV-4501[2]
Կոդ ATVK 0380201[3]
Պաշտոնական կայք balvi.lv
##Բալվի (Լատվիա)
Red pog.png
Բերզպլիսի փողոցը
Փոստային նամականիշը, իսկ 2003 թվականից զինանշանը

Բալվի (լատիշ․՝ Balvi, լատգ․՝ Bolvi, գերմ.՝ Bolwen, ռուս.՝ Боловск), փոքր քաղաք Լատվիայում, Բալվիի շրջկենտրոն, մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը կենտրոնը եղել է Բալվիի մարզի կազմի մեջ:

Առաջին անգամ հիշատակվում է 1224 թվականին, որպես փոքրիկ բնակավայր, իսկ քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1928 թվականին:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Ռիգա մայրաքաղաքից 226 կմ հեռավորության վրա, իսկ Ռուսաստանի Դաշնության սահմանից՝ ընդամենը 25,5 կմ հեռավորության վրա: Տեղակայված է Լատվիայի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում, իսկ հյուսիսում՝ Լատգալիայում: Մայրուղին անցնում է արևմուտքից արևելք՝ Գլուբենե քաղաքից մինչև Վիլյակա քաղաքը: Ռելիեֆը ճահճոտ, անտառապատ է, գետի վրա լճեր են և կանգնակներ են տեղադրված։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն արագ մեծացել և զարգացել է առաջին հետպատերազմյան տասնամյակների ընթացքում: 1969 թվականին բնակչությունը կազմել է 4,7 հազար մարդ, իսկ 1990 թվականին առավելագույնը հասել է մոտ 9 հազարի: Այդ ժամանակից ի վեր բնակչությունը նվազել է, 2000 թվականին մի շարք բնակիչների հետ քաղաքում ապրել է 8.063 մարդ: 2008 թվականին գնահատման աղյուսակում բնակչության թիվը կազմել է 7.969 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը ` 1.568 մարդ/կմ²:

Ազգային կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ 2005 թվականի տվյալների Բալվախում բնակվում է 8.109 մարդ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ քաղաքը հիշատակվում է 1224 թվականին, որպես Ռիգայի եպիսկոպոսության մաս, ստեղծվել է 1204 թվականին Բալթյան հողերի տարածքում, երբ գերմանացի խաչակիրները նվաճել են այդ հողերը: 1551 թվականին Ռիգայի արքեպիսկոպոս Վիլհեմ Բրանդերբուրգցին Բոլվենա երկրի վարձակալությունը հանձնել է ասպետ Մայսներիին։

1562-1772 թվականներին Բոլվեն քաղաքը Ռեչ Պոսպոլիտայի մի մասն էր կազմում: Այդ պատճառով լատգալսկի տեղական բնակչությունը չգիտեր Լյութերական բարեփոխման մասին և պահպանել է կաթոլիկությունը: 1765 թվականին լեհ ազնվական Կոնստանցիի Խիլսենն այդ բնակավայրում կառուցում է փայտե եկեղեցի և կալվածք: Լեհաստանի առաջին բաժանման ժամանակ, 1772 թվականին` Ռեչ Պոսպոլիտայի առաջին բաժանումից հետո, Բոլվի քաղաքը կցվել է Ռուսական կայսրությանը: 1802 թվականին քաղաքը մտել է Վիտեբսկի գուբերնիայի Լյուցինսկի ուեզդի կազմի մեջ։ Ռուսական իշխանության տարիներին Եկատերինա կայսրուհին հողերը շնորհել է Ելագինի ընտանիքին: Գորոժանսկիների ընտանիքը հողերը հետ է գնել 1806 թվականին, իսկ 1876 թվականին Բոլովսկը դարձել է մերձբալթյան գերմանական տոհմի` Տրազեե Ռոզենեկի սեփականությունը։ XIX դարից մինչև XX-րդ դարի վերջը բնակչության մոտ կեսը կազմել են հրեաները[4]: 1834 թվականին Բոլովսկում կառուցվել է ուղղափառ եկեղեցի[5]:

1917 թվականի դեկտեմբերին Լյուցինսկիի վարչական շրջանը ընդգրկվել է Խորհրդային Լատվիայի կազմի մեջ: Սակայն, 1918 թվականի փետրվարից քաղաքը զբաղված էր գերմանական զորքերի կողմից: Նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո, Գերմանիայում 1918 թվականին գերմանական զորքերը թողեցին Լյուցինսկիի վարչաշրջանը Կարմիր բանակի օգտին: Բալվիան Լատվիայի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետության մեջ հռչակվել է 1918 թվականի դեկտեմբերի 17-ին: 1919 թվականին քաղաքը զբաղված էր Լատվիայի Հանրապետության զորքերի կողմից: 1919 թվականի հուլիսի 5-ին քաղաքում ձևավորվել է Լատգալսկիի պարտիզանական գունդը:

1919 թվականին Բալվի գյուղը ստացել է գյուղի կարգավիճակ: 1925 թվականին բնակավայրը ընդգրկվել է Յաունլատգալսկիի նորակազմ նահանգի մեջ: 1928 թվականին դարձել է քաղաք: 1938 թվականին հաստատվել է քաղաքի զինանշանը [6]:

1941 թվականի հուլիսի 14-ին խորհրդային իշխանությունների կողմից իրականացվել է տեղահանություն «անվստահելի» տարրերի նկատմամբ: 1941 թվականի հուլիսի 2-ին քաղաքը զբաղված էր Վերմախտա զորքերի կողմից: Հրեա բնակչությունը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել է Հոլոքոստի ժամանակ: 1944 թվականին գերմանացի խորհրդային զորքերը հակահարձակման ժամանակ ամբողջությամբ այրել են քաղաքը: 1944 թվականի հուլիսի 30-ին 321-րդ հրաձգային դիվիզիայի 54-րդ բանակի 3-րդ Պրիբալտիյսկիի ճակատի հրամանատարության գնդապետ Վ. Կ. Չեսնոկովի ներքո քաղաքը ազատվել է [7]: 1980-ականների վերջին և 1990-ականների սկզբին քաղաքի կենտրոններից մեկը հայտնի է դարձել, այսպես կոչված, «Երգող հեղափոխություն» անունով: Բալվի քաղաքը այսօր լատգալսկիի կարևոր պատմամշակութային կենտրոնն է: 2005 թվականին հաստատվել է քաղաքի դրոշը:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորհրդային տարիներին ստեղծվել է զգալի արդյունաբերական ներուժ, որի շնորհիվ կառուցվել է մսամթերքի և կարագի գործարան:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավտոճանապարհներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բալվի քաղաքի միջով ընթանում է տարածաշրջանային դժվարանցանելի Գլուբենե - Բալվի - Վիլյակա ավտոճանապարհը: Քաղաքը հարմար է տարածաշրջանային դժվարանցանելի Բալվի - Կապունե ճանապարհի համար: Տեղական ավտոճանապարհների շրջանում հարկ է նշել Բալվի - Կուպռավա ավտոճանապարհը:

Միջքաղաքային ավտոբուսների գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական երթուղիներն են` Բալվի - Գլուբենե - Ռիգա, Բալվի - Գլուբենե - Սմիլտենե- Վալմիերա, Բալվի - Գլուբենե - Սմիլտենե - Ցեսիս, Բալվի - Ալուկսնե, Բալվի - Վիլյակա, Բալվի - Լուբանա - Մադոնա, Բալվի - Ռեզեկնե - Դաուգավպիլս, Բալվի - Կարսավա:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]