Իլուկստե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Իլուկստե
լատիշ․՝ Ilūkste
Զինանշան
Coat of Arms of Ilūkste.svg

Ilūkste Roman Catholic Church.jpg
Կոորդինատներ: 55°58′41″ հս․ լ. 26°17′48″ ավ. ե. / 55.97806° հս․. լ. 26.29667° ավ. ե. / 55.97806; 26.29667
Երկիր Լատվիա Լատվիա
Ենթարկում Երկրամասային քաղաք
Առաջին հիշատակում 1550
Այլ անվանումներ Իլլուկստ
Տվյալ կարգավիճակում 1917 թվականից
Մակերես 9 կմ²
ԲԾՄ 100 մետր
Բնակչություն 2820[1] մարդ (2011)
Խտություն 313.3 մարդ/կմ²
Ազգային կազմ լատիշներ 55%
ռուսներ 22%
լեհեր 15%
բելառուսներ 3%
ուրիշներ 5 %
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+371) 654
Փոստային ինդեքս LV-5447[2]
Կոդ ATVK 0440807[3]
Պաշտոնական կայք ilukste.lv
##Իլուկստե (Լատվիա)
Red pog.png

Իլուկստե (լատիշ․՝ Ilūkste, ռուս.՝ Иллукст, գերմ.՝ Illuxt, լեհ.՝ Iłukszta), քաղաք Լատվիայի հարավ-արևելքում, գտնվում է Դաուգավպիլսիից 25 կմ հեռավորության վրա: Վարչական կենտրոնը գտնվում է Իլուկստսկոիի երկրամասում, սակայն մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը եղել է Դաուգավպիլսիի շրջանում: Մշակութային ոլորտում մտնում է Սելիա քաղաքի մեջ, բայց այսօրվա վարչական բաժանմամբ պատկանում է Լատգալիային:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի տեսարանը 1915 թվականին

Իլուկստե քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվում է մոտ 1550 թվականին: Արհեստագործական և առևտրային բնակավայրերը հիմնադրվել են Լուկշտա գետի աջ ափին, որից քաղաքը ստացել է իր անվանումը: Գետը մինչև 1795 թվականը կազմում էր Քոուռլանդ դքսության մի մասը: Քաղաքում առաջին ուսումնական հաստատությունը բացվել է 1596 թվականին: 1754-1769 թվականներին կառուցվել է նոր կաթոլիկ եկեղեցի՝ բարոկկո ոճով, որը ոչնչացվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: 1795 թվականին Իլուկստե քաղաքը համարվել է Իլուկստեի նահանգի կենտրոնը:

1897 թվականին քաղաքում ապրել է 3592 բնակիչ, ուղղափառներ` 388 մարդ, կաթոլիկներ` 2021 մարդ, հրեաներ` 842 մարդ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ՝ 1915 թվականին քաղաքը մեծապես տուժել է ռազմական գործողությունների և Դվինսկա քաղաքի պաշտպանության ժամանակ: 1915 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ռուսական բանակի և գերմանական զորքերի ռազմական գործողությունների ընթացքում ավերվել են կաթոլիկ եկեղեցին, վանքը և բնակելի տները: Սակայն, 1917 թվականին Իլուկստեն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ:

Լատվիայի Հանրապետության ձևավորումից հետո քաղաքը վերանավանվել է Իլուկստե: Առաջին հանրապետությունում եղել է մի քաղաք, որի կենտրոնը Իլուկստեի շրջանն էր: 1941 թվականին գերմանական զորքերը օկուպացրել են քաղաքը, սակայն 1944 թվականի հուլիսին այն ազատագրվել է: 1950 թվականի հունվարի 1-ից քաղաքը համարվել է Իլուկստեի շրջանի կենտրոնը: 2003 թվականին Լատվիայի վարչատարածքային բարեփոխումների ժամանակ Դաուգավպիլս մարզի կազմում ձևավորվել է Իլուկստեի շրջանը Իլուկստե կենտրոնով:

Արդիականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռայնիս հուշարձանը

Քաղաքը գտնվում է Իլուկստե գետի և Դաուգավա գետի ձախ վտակի վրա:

Քաղաքում կա՝ ավտոկայան, երկու միջնակարգ, երաժշտական և մարզական դպրոցներ, քաղաքային գրադարան, մշակույթի կենտրոն, ֆուտբոլային մարզադաշտ, հռոմեական, կաթոլիկ, լյութերական, ուղղափառ եկեղեցիներ: Գետի վրա կառուցված է փոքր ՀԷԿ[4]: Մինչև 2000-ական թվականները քաղաքում կար հիվանդանոց:

Քաղաքը հպարտանում է իր «Զիբենս/ Զեմեսսարդզե» և մանկա-պատանեկան սպորտ-դպրոցի «Իլուկստե/ՄՊՍԴ» ֆուտբոլային ակումբներով:

Քաղաքը եկեղեցական առումով մտնում է Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու Լատվիայի Ելգավայի թեմի մեջ[5]։

1990 թվականին № 1 միջնակարգ դպրոցում տեղադրվել է քանդակագործ, բանաստեղծ Ինդուլիսա Ֆոլկմանիսայի և հասարակական գործիչ Ռայնիույի հուշարձանը, որպես 1927 թվականին դպրոցի բացման խորհրդանիշ:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Իլուկստե քաղաքում ապրում էր ավելի քան 4 հազար մարդ ։ 2009 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2.829 մարդ, նրանց թվում՝ լատիշներ - 55 %, ռուսներ - 22 %, լեհեր - 15 %, բելառուսներ - 3 %, այլ ազգության - 5 % [6]:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավտոճանապարհներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում է հետևյալ տարածաշրջանային P72 Իլուկստե - Բեբրենե - Բորայի ավտոճանապարհը: Տարանցիկ ճանապարհներից է P71 ավտոճանապարհը, որը կապում է Իլուկստե քաղաքը մարզային P70 Սվենտե ավտոճանապարհի հետ, որը սահմանակից է Լիտվային (Սուբատե)։

Տեղական ավտոճանապարհների շրջանում հարկ է նշել V711 Իլուկստե - Ռուբանիշկի - Դաուգավպիլս, և V783 Եկաբպիլս - Դիգնայա - Իլուկստե ավտոճանապարհները:

Միջքաղաքային ավտոբուսային հաղորդակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական երթուղիներն են.

  • Իլուկստե - Սուբատե - Ակնիստե - Ռիգա
  • Իլուկստե - Դաուգավպիլս
  • Իլուկստե - Էկաբպիլս - Պլյավինյաս - Ռիգա:

Հայտնի բնիկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]