Վալկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Վալկա
լատիշ․՝ Valka
Դրոշ Զինանշան
Flag of Valka.svg Coat of Arms of Valka.svg

Valkas baznīca.jpg
Կոորդինատներ: 57°46′31″ հս․ լ. 26°1′17″ ավ. ե. / 57.77528° հս․. լ. 26.02139° ավ. ե. / 57.77528; 26.02139
Երկիր Լատվիա Լատվիա
Կրայ Վալսկիյ
Մակերես 14,36 կմ²
ԲԾՄ 50±1 մետր
Բնակչություն 5690 [1] մարդ (2013)
Խտություն 418.5 մարդ/կմ²
Հեռախոսային կոդ (+371) 647
Փոստային ինդեքս LV-4701[2]
Կոդ ATVK 0940201[3]
Պաշտոնական կայք valka.lv/en
##Վալկա (Լատվիա)
Red pog.png
Լյութերական եկեղեցի
Փոստային նամականիշ

Վալկա (ռուս.՝ Валк, գերմ.՝ Walk), քաղաք Լատվիայի հյուսիսում, Վալկայի շրջանի վարչական կենտրոն: Ընդհուպ հարում է էստոնական քաղաք Վալգային` նրա հետ, ըստ էության, կազմելով միասնական քաղաք:

2014 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 5690 մարդ [1]:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղակայված է Էստոնիայի սահմանում: Քաղաքի մակերեսը կազմում է 14.2 կմ²:


Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հայտնի է XIII-րդ դարից Վալկ անունով:

1897 թվականին քաղաքում ապրում էր 10.922 մարդ, այդ թվում լատիշներ` 4.453 մարդ, էստոնացիներ` 3.594 մարդ, գերմանացիներ` 1.145 մարդ, ռուսներ` 1.121 մարդ և հրեաներ` 303 մարդ[4]:

Ռուսական կայսրության ժամանակ քաղաքը մտնում էր Լիվոնիայի տարածքի մեջ և հանդիսանում էր Վալկա նահանգի կենտրոնը: 1920 թվականին քաղաքը բաժանված էր երկու մեծ մասերի` Վալկա և Վալգա (մեկը գտնվում էր հյուսիսարևելյան մասում, մյուսը` Էստոնիայում): Տվյալ բաժնի պատմությունը հետևյալն է:

1919 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Արևմտյան Կամավորական բանակի հրամանատար Բերմոնդ Ավալովը հայտարարել է Լատվիայի ժողովրդին այն մասին, որ նա «ռուսական պետական իշխանության ներկայացուցիչ» է և լիիրավ ստանձնում է Մերձբալթիկայի իշխանությունը, այդպիսով անտեսելով լատվիական ինքնիշխանության և լատվիական իշխանության մարմինների գոյության փաստը:

Հոկտեմբերի 7-ին, երբ Լատվիայի կառավարությունը նրա պահանջը մերժել է` թույլ չտալով, որ նա իր զորքերով բոլշևիկյան ճակատ հասնի, Բերմոնդտ Ավալովը սկսել է ռազմական գործողություններ ծավալել Լատվիայի դեմ: Հոկտեմբերի 9-ին նրա զորքերը գրավեցին Ռիգայի արևմտյան տարածքները, իսկ Լատվիայի կառավարությունը հապշտապ տարհանվել է Ցեսիս` ռազմական օգնություն խնդրելով Էստոնիայի կառավարությունից: Հոկտեմբերի 10-ին Բերմոտ Ավալովը հարձակումը չի շարունակել և Լատվիանյին զինադադար է առաջարկել: Նույն օրը Ռիգա ժամանեցին անգլիական հածանավերի էսկադրան, իսկ Էստոնիայից չորս զրահապատ գնացք: Անգլիացիների, որոնք կրակ բացեցին իրենց նավերից և զրահագնացքներով եկած էստոնացիների ջոկատների համատեղ ջանքերի արդյունքում Բերմոնդտ Ավալովը ստիպված էր հեռանալ Լատվիայից։ Նման «եղբայրական» օգնությունը շատ թանկ նստեց Լատվիայի վրա: Էստոնացիները ռազմական գործողությունների բոլոր ծախսերի փոխհատուցում պահանջեցին և որպես պարգևատրում պահանջեցին Վալկա քաղաքի մեծ մասը[5]:

Շենգենյան գոտի քաղաքի մտնելուց հետո քաղաքը կրկին «միավորվել» է` քաղաքում գործում է լատվիական-էստոնական եվրոպական հարևանության ծրագիրը:

Մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը քաղաքը եղել է Վալկայի մարզի կազմում:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում է փայտամշակման արդյունաբերական ձեռնարկություն:

Մշակույթ, տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում է երկրագիտական թանգարանը և թատրոնը:

Կան մի շարք ճարտարապետական հուշարձաններ:

  • Նախկին բարոն Վռանգելի տունը (1645),
  • Ավետարանական-լյութերական եկեղեցի` Սուրբ Կատարինեն (առաջին հիշատակվում է 1477 թվականին, ավերվել է 1702 թվականին, սակայն 1752 թվականին վերականգնվել է):

Հետաքրքիր փաստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալկա և Վալգա քաղաքներ-զույգի զինանշաններն սկիզբ են առնում Վալկայի պատմական զինզնշանից, սակայն լատվիական գերբում սուրը բռնած ձեռքը աջից է դուրս գալիս ամպերի միջից, իսկ Վալգայի գերբում` ձախից (այդպիսով, զինանաշանները հայելային արտապատկերային կոմպոզիցիա է ներկայացնում)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās» (լատվիերեն)։ Pilsonības un migrācijas lietu pārvalde։ 2014-01-01։ Վերցված է 2014-02-19 
  2. «Latvijas novadu indeksi» (լատվիերեն)։ Latvijas Pasts։ 2013-08։ Վերցված է 2014-02-19 
  3. «Administratīvo teritoriju un teritoriālo vienību klasifikators» (լատվիերեն)։ LR Centrālā statistikas pārvalde։ 2011-02-15։ Վերցված է 2014-02-19 
  4. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей
  5. Корнатовский Н. А. Борьба за Красный Петроград. — М.: АСТ, 2004. — 606 с. — (Военно-историческая библиотека). — 5 000 экз. — ISBN 5-17-022759-0

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(անգլ.)(էստոներեն)