«Մեծ Արջ»–ի խմբագրումների տարբերություն
չ →top: ջնջվեց: {{Արեւմտահայերէն|Մեծ Արջ (արեւմտահայերէն)}} |
չ →top |
||
Տող 27. | Տող 27. | ||
}} |
}} |
||
'''Մեծ Արջը''' (<small>[[Լատիներեն]]՝</small> Ursa Major, հապավումը՝ UMa), հյուսիսային կիսակամարի [[համաստեղություն]], որը հյուսիսային կիսագնդում երևում է ամբողջ տարին։ Ամենալավ տեսանելիությունն [[ապրիլ]] ամսին է։ Իր չափերով երկնքում երրորդն է՝ [[Հիդրա]]յից |
'''Մեծ Արջը''' (<small>[[Լատիներեն]]՝</small> Ursa Major, հապավումը՝ UMa), հյուսիսային կիսակամարի [[համաստեղություն]], որը հյուսիսային կիսագնդում երևում է ամբողջ տարին։ Ամենալավ տեսանելիությունն [[ապրիլ]] ամսին է։ Իր չափերով երկնքում երրորդն է՝ [[Հիդրա]]յից և [[Կույս (համաստեղություն)|Կույսից]] հետո և իր յոթ պայծառ աստղերով ստեղծում է շերեփի նմանվող պատկեր։ |
||
== Աստղերը == |
== Աստղերը == |
02:06, 29 Մարտի 2020-ի տարբերակ
Այս հոդվածն աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք բարելավել հոդվածը՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով դրանց հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
Համաստեղություն | |
![]() | |
Լատիներեն անվանում | Ursa Major |
---|---|
Հապավում | UMa |
Մասն է | Հյուսիսային երկնային կիսագունդ |
Կազմված է | Big Dipper? |
Հակում | +55.38 |
Մակերես | 1280 քառակուսի աստիճան[1] |
Հիմնական աստղեր | 7, 20 |
Բայեր/Ֆլեմստիդ աստղեր | 93 |
Ճանաչված մոլորակներով աստղեր | 9 |
Պայծառ աստղեր | 6 |
Ամենապայծառ աստղ | Ալիոտ (1.7124մ) |
Ամենամոտիկ աստղ | Lalande 21185 (8.29 լտ) |
Մեսյեի առարկաներ | 7 |
Ասուպային հոսքեր | Alpha Ursa Majorids Leonids-Ursids |
Հարևան համաստեղությունները | Վիշապ Ընձուղտ Լուսան Փոքր Առյուծ Առյուծ Վերոնիկայի վարսերը Որսկան Շներ Եզնարած |
Անվանված է | արջեր |
![]() | |
![]() | |
Տեսանելի է +90° և −30°. լայնությունների միջև: Ամենատեսանելին է ապրիլ ամսում ժամը 21:00-ին (երեկոյան 9-ին): ![]() |
Մեծ Արջը (Լատիներեն՝ Ursa Major, հապավումը՝ UMa), հյուսիսային կիսակամարի համաստեղություն, որը հյուսիսային կիսագնդում երևում է ամբողջ տարին։ Ամենալավ տեսանելիությունն ապրիլ ամսին է։ Իր չափերով երկնքում երրորդն է՝ Հիդրայից և Կույսից հետո և իր յոթ պայծառ աստղերով ստեղծում է շերեփի նմանվող պատկեր։
Աստղերը
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Ursa_Major_IAU.svg/360px-Ursa_Major_IAU.svg.png)
Մեծ Արջի Մերաք (β UMa, Մեծ Արջի բետա) եւ Դուբհե (α UMa, Մեծ Արջի ալֆա) աստղերն ամենապայծառն են, գտնվում են «շերեփի» առջեւի մասում եւ նրանցով կարելի է գտնել Բեւեռային աստղը։ Բեւեռային աստղը գտնվում է այդ երկու աստղերը միացնող գծի վրա՝ նրանց միջեւ եղած տարածքի հնգապատիկի հեռավորության վրա։
Շերեփի բոլոր աստղերն ունեն արաբերեն անուններ՝ վերը նշված Մերաքը նշանակում է «գոտկատեղ», իսկ Դուբհեն՝ ուղղակի «արջ»։
Մյուս նշանավոր աստղերից է Մեծ Արջի 47-ը (47 UMa), որը երեք մոլորակներով արեւանման աստղ է։ Մոլորակային համակարգերից այս աստղի համակարգն առավել նմանություն ունի Արեգակնային համակարգի հետ։ Գտնվում է Երկրից 46 լուսատարի հեռավորության վրա։
Արտաերկրային քաղաքակրթությունների որոնման ծրագրով 2001 եւ 2003 թթ. դեպի Մեծ Արջի 47 աստղ են ուղարկվել Երկիր մոլորակի վրա ապրողների ռադիոուղերձները։
Դիցաբանություն
Ըստ հունական ավանդույթի, կնամոլ Զևսը իր սիրուհի Կալիստոյին փրկելով իր խանդոտ կնոջ՝ Հերայի զայրույթից, իր հրապուրանքի առարկային դարձրել է արջ։
Հայերենում Մեծ Արջ համաստեղությունը նաև կոչվում է Յոթ սանամոր աստղեր։ Ըստ Հայկական ավանդույթի, ժամանակին յոթ սանամայր են եղել, ունեցել են մի քավոր։ Սանամայրերից յուրաքանչյուրը մտածել է, թե մյուսը կհոգա քավորի հոգսերը։ Քավորը մնացել է առանց խնամքի և քաղցից մեռել։ Աստված, բարկանալով սանամայրերի վրա, նրանց դարձրել է յոթ աստղ։
-
Մեծ Արջը 1825 թ. Լոնդոնում հրատարակված Urania's Mirror համաստեղությունների քարտեզների վրա։
-
Յոհան Հեվելիուսի քարտեզներում պատկերված Մեծ Արջը։
-
Մեծ շերեփը Ալյասկա նահանգի դրոշի վրա։
|