Վահագն (համաստեղություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Վահագն (այլ կիրառումներ)
Վահագն
Համաստեղություն
Hercules IAU.svg
Լատիներեն անվանում Hercules
Հապավում Her
Խորհրդանիշ Վահագն
Մակերես 1225 քառակուսի աստիճան
(5-րդ տեղ) քառ. աստ.
Ամենապայծառ աստղ
  • Ռաս Ալգետի (α Her) — փոփոխական՝ 2,74—4,00m
  • Կորնեֆորոս (β Her) — 2,78m
  • ζ Her — 2,81m (մ)
Ասուպային հոսքեր Տաու Վահագնիդներ
Հարևան
համաստեղությունները
Անվանված է Հերակլես
Hercules constellation map.svg
Տեսանելի է +90° և −38°. լայնությունների միջև:
Ամենատեսանելին է հունիս ամսում ժամը 21:00-ին (երեկոյան 9-ին):

Վահագն (լատ.՝ Hercules), համաստեղություն երկնքի հյուսիսային կիսագնդում։ Երկնքում զբաղեցնում է 1225,1 մակերես, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 235 աստղ։ Տեսանելի է Ռուսաստանի ամբողջ տարածքում։ Ուսումնասիրությունների համար ամենանպատակահարմար ամիսը հունիսն է։

Աստերիզմներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թիթեռ աստերիզմը, որը պայմանավորում է համաստեղության ընդհանուր տեսքը, ներառում է ε, δ, β (Կորնեֆերոս), π, η, ζ աստղերը։

Ծայրանկյուն քար աստերիզմը՝ Թիթեռ աստերիզմի «հյուսիսային թևը», ներառում է ε, π, η և ζ աստղերը։ Անվանումը վերցված է Ավետարանակին առակից։

Այլ մարմիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վահագնի համաստեղությունում է գտնվում արեգակնային ապեկսի կետը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի սկզբանե համաստեղությունն անձնավորված չէր և պարզապես կոչվում էր «Ծնկաթեք»։ Ներառված էր Կլավդիոս Պտղոմեոսի «Ալմահեսթ» աշխատության երկնային քարտեզում այդ անվան տակ։ Նույնիսկ Արատոսի մոտ «Իրություններ» (մեր թվարկությունից առաջ III դար) աշխատությունում արդեն ասվում էր. «Սա մոտ է խիստ տանջված տղամարդու կերպարի։ Բայց մեզ հայտնի չէ ո՛չ անունը, ո՛չ տառապանքների պատճառը» (Արատոս, «Իրություն», 65)։ Սակայն արդեն մեր թվարկությունից առաջ V դարից հույները սկսում են այս համաստեղությունն անվանել «Հերակլես»։ Վերջինս Հին հունական հերոս է, Ալկամենի ու Զևսի որդին։ Հայտնի է տարբեր մարտերում իր գործած սխրանքներով։

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վահագն համաստեղության աստղերի ցանկ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]