Հիդրա (համաստեղություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Հիդրա (այլ կիրառումներ)
Հիդրա
Համաստեղություն
Hydra constellation map ru lite.png
Լատիներեն անվանում Hydra
Հապավում Hya
Խորհրդանիշ Հիդրա
Մակերես 1303 քառակուսի աստիճան
(1-ին տեղ) քառ. աստ.
Ամենապայծառ աստղ
  • Ալֆարդ (α Hya)— 1,98m
  • γ Hya — 2,99m (մ)
Ասուպային հոսքեր
  • Ալֆա-հիդրիդներ
  • Սիգմա-հիդրիդներ
Հարևան
համաստեղությունները
Անվանված է Լերնեյան հիդրա
Hydra constellation map.png
լայնությունների միջև:
Ամենատեսանելին է փետրվար, մարտ ամսում ժամը 21:00-ին (երեկոյան 9-ին):

Հիդրա (հունարեն՝ ύδρα, լատ.՝ Hydra, հին հունական առասպելաբանության կերպարներից մեկի անունով), երկնքի հարավային կիսագնդի համաստեղություն։ Ամենապայծառ աստեղը՝ Ալֆարդը, ունի 2,0 տեսանելի աստղային մեծության հավասար պայծառություն։ Տեսանելիության լավագույն պայմանները փետրվար-մարտ ամիսներին են։ Ռուսաստանի տարածքում լավ տեսանելի է հյուսիսային հատվածում, իսկ մյուս շրջաններում մասնակի տեսանելի է։

«Հիդրայի գլուխը» աստերիզմը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաստեղության արևմտյան մասում առանձնանում է անկանոն բազմանկյուն՝ «Հիդրայի գլուխը» աստերիզմը։ Աստերիզմը ներառում է հինգ աստղ՝ ζ, ε, δ, σ և η Հիդրաները։ Աստերիզմի արաբական համարժեքը կրում է Մարգարտյա մանյակ անվանումը, չինականը՝ Ալ թռչուն։

Ուշագրավ մարմիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • R հիդրա՝ երկար միջակայքերով փոփոխական Միրիդա տեսակի աստղ, որը պայծառությունը փոփոխում է ավելի քան 7m չափով մոտավորապես 387 օր միջակայքում[1]։
  • Հիդրայի համաստղությունում կան Մեսյեի կատալոգի երեք օբյեկտ, բնությամբ միմյանցից խիստ տարբեր. ցրված աստղային կուտակում M48-ը Երկիր մոլորակից 1500 լուսային տարի հեռավորության վրա, գնդային կուտակում M68-ը, տեղակայված 30000 լուսային տարի հեռավորության վրա, և M83 գալակտիկայի մասը, որի հեռավորությունը կազմում է մոտավորապես 15 միլիոն լուսային տարի։
  • Յուպիտերի ուրվականը՝ մոլորակային միգամածություն, որ հասանելի է տելեսկոպով ուսումնասիրությունների համար[1]։
  • Հիդրայի TW — աստղաբույլ, որը կազմված է 5–10 միլիոն տարեկան աստղերից։
  • 2M1207՝ շագանակագույն գաճաճ մոլորակով։
  • Համաստեղությունում ուսումնասիրվում են մի քանի հարյուր գալակտիկաներ (IC 4275, IC 4276, NGC 2555, NGC 2561 և այլն), որոնք հիշատակված են Նոր ընդհանուր կատալոգում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին համաստեղություն է։ Ներառված է Կլավդիոս Պտղոմեոսի «Ալմահեսթ» աշխատության երկնային մարմինների կատալոգում՝ «Ջրային օձ» անվանումով։ Հին հույները այս համաստեղությունն ընկալում էին, որպես Լերնեյան հիդրայի կերպար՝ Հերակլեսի երկրորդ սխրանքից։ Տես նաև Ագռավ։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած այն բանին, որ ըստ զբաղեցրած մակերեսի այս համաստեղությունը առաջին տեղում է, փոփոխական աստեղերի թվով այս համաստեղությունը չի մտնում անգամ 2011 թվականին կազմված ցանկի առաջին տասնյակ։

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Зигель Ф.Ю. Сокровища звездного неба: Путеводитель по созвездиям и Луне. — 5-е изд. — М: Наука, 1987. — С. 146. — 296 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]