Քրիստիան Վոլֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Քրիստիան Վոլֆ
Christian Wolff
Christian Wolff.jpg
Ծնվել է հունվարի 24, 1679({{padleft:1679|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2][3][4] Վրոցլավ, Բոհեմիայի թագավորություն[2]
Մահացել է ապրիլի 9, 1754({{padleft:1754|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2][3][4] (75 տարեկանում) Հալե, Duchy of Magdeburg, Պրուսիայի թագավորություն[2]
Քաղաքացիություն Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Ուղղություն ռացիոնալիզմ
Մասնագիտություն իրավաբան, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Լայպցիգի համալսարան, Մարբուրգի համալսարան և Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկա, փիլիսոփայություն, Իրավաբանություն, Մետաֆիզիկա և philosophical logic
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Ենայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[5] և լատիներեն
Գիտական ղեկավար Լայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ
Ազդվել է Լայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
Աշակերտներ Ewald Friedrich von Hertzberg և Միխայիլ Լոմոնոսով
Christian Wolff Վիքիպահեստում

Քրիստիան Վոլֆ (գերմ.՝ Christian Wolff, 1679-1754 թվականներ), գերմանական ռացիոնալիստ փիլիսոփա։ Հալլեի և Մարբուրգի համալսարանների պրոֆեսոր։

Աշխարհայացքը ձևավորվել է Լայբնիցի ազդեցությամբ, որի գաղափարները համակարգել և հանրամատչելի է դարձրել։ Գոյաբանության մեջ հետևելով Արիստոտելին և Լայբնիցին՝ «ձևը» համարել է գործուն սկզբնապատճառ, իսկ հետևելով Ռենե Դեկարտին՝ «մատերիան» նույնացրել տարածականության հետ։ Մերժել է Լայբնիցի մոնադաբանությունը և էական փոփոխություն մտցրել նախասահմանված ներդաշնակության նրա տեսության մեջ՝ հակվելով հոգեֆիզիկական դուալիզմին և հետևողական մեխանիցիզմին։ Առաջինն է հստակ տարբերակել էմպիրիկական և տեսական գիտելիքը։ Ինքնատիպ է Վոլֆի բարոյագիտությունը․ բնական բարոյականության սկզբունքները համարել է կեցության կառուցվածքից բխող և Աստծո կամքից անկախ օբյեկտիվ նորմաներ։ Վոլֆը պաշտպանել է բնական իրավունքի տեսությունը և լուսավորյալ բացարձակապետության գաղափարը։ Վոլֆի ուսմունքը մինչև Կանտի ասպարեզ գալը տիրապետել է գերմանական համալսարաններում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 493 CC-BY-SA-icon-80x15.png