Քերոլ Բեյքեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քերոլ Բեյքեր
անգլ.՝ Carroll Baker
Carroll Baker 1961 color.jpg
Ծնվել էմայիսի 28, 1931(1931-05-28)[1][2][3][4][5] (88 տարեկան)
ԾննդավայրՋոնսթաուն, Քամբրիա շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
ԿրթությունSt. Petersburg College?
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունդերասանուհի, թատրոնի դերասանուհի, վիպասան, կինոդերասանուհի, գրող և հեռուստատեսային դերասանուհի
Ամուսին(ներ)Jack Garfein? և Donald Burton?
Երեխա(ներ)Բլանշ Բեյքեր
Պարգևներ և մրցանակներՈսկե գլոբուս
carrollbaker.com

Քերոլ Բեյքեր (անգլ.՝ Carroll Baker , մայիսի 28, 1931(1931-05-28)[1][2][3][4][5], Ջոնսթաուն, Քամբրիա շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ) թոշակի անցած ամերիկյան կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության դերասանուհի։ 1950-1960 թվականների ընթացքում Բեյքերի խաղացած դերերը կարևոր նշանակություն ունեցան նրա գործունեության մեջ՝ դարձնելով նրան և՛ լուրջ դրամատիկ, և՛ փին ափ դերասանուհի և մոդել։ Լի Ստրասբերգի դերասանական ստուդիայում սովորելուց հետո Բեյքերը 1954 թվականից սկսել է ներկայանալ Բրոդվեյում։ 1956 թվականին Էլիա Կազանը դերասանուհուն առաջարկել է խաղալ Թենեսի Ուիլյամսի երկու պիեսների հիման վրա նկարահանված «Տիկնիկը» ֆիլմի գլխավոր դերում։ Ֆիլմում անտեղյակ պչրուհու դեր մարմնավորելուց հետո Քերոլը Լավագույն դերասանուհի անվանակարգում արժանացել է BAFTA, «Ոսկե գլոբուս», «Օսկար» մրցանակների։

Վաղ շրջանի ֆիլմերում խաղացած դերերից են Ջորջ Սթիվենսի «Հսկա (1956)» ֆիլմը, որտեղ նա համակրանք է տածում Ջեյմս Դինի նկատմամբ և «Բայց ոչ ինձ համար (1959 ֆիլմ)» ռոմանտիկ կատակերգությունը։ 1961 թվականին Բեյքերը հայտվել է «Ինչ-որ վայրի բան» վիճահարույց ֆիլմի կենտրոնում, որի ռեժիսորը նրա այդ ժամանակվա ամուսինն էր՝ Ջեք Գարֆեյնը։ Բեյքերին առաջարկվել էր խաղալ բռնաբարության զոհի խոցելի կերպար։ Դրանից հետո՝ 1950-1960-ականներին, Բեյքերը շարունակել է նկարահանվել մի քանի քննադատության արժանացած արևմտյան ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Մեծ երկիրը» (1958), «Ինչպես արևմուտքը հաղթեց» (1962), «Շայենների աշուն» (1964) ֆիլմերը

1960-ականների կեսերին դերասանուհին պայմանագիր է կնքել Paramount Pictures-ի հետ։ «Կարպետագողերը» (1964) ֆիլմում հեդոնիստական այրու կերպարով հանդես գալուց հետո նա սկսել է համարվել սեքս սիմվոլ։ Ֆիլմի պրոդյուսեր Ջոզեֆ Լևինը, մինչ կենսագրական «Հարլոու» ֆիլմում Բեյքերին Ջին Հարլոուի կերպարում ներկայացնելը, նրան նկարահանել է «Սիլվիա» նովելում։ Չնայած նշանակալի նախահրապարակումներին՝ «Հարլոու» ֆիլմն արժանացել է մեծ քննադատությունների, որի պատճառով 1966 թվականին Բեյքերը խզել է կապերը Paramount Pictures-ի և Levine-ի հետ՝ տեղափոխվելով Իտալիա։ Եվրոպայում ապրելով 10 տարի՝ նա նկարահանվել է ջալլո ոճի և սարսափ ֆիլմերում՝ ինչպիսիք են «Օրգազմո», «Սառույցի դանակ» ֆիլմերը։

1980-ական թվականներին Բեյքերը հայտնվեց մի շարք ճանաչված ֆիլմերի հիմնական դերերում, ինչպիսիք են՝ «Star 80» իրական հանցագործական դրաման, որտեղ նա մարմնավորում էր սպանության զոհ դարձած Դորթի Ստրաթենի մոր կերպարը։ Դերասանուհին խաղացել է նաև Ռիչարդ Վրայթի նովելի մոտիվներով նկարահանված «Native Son» (1986) ֆիլմում։ 1987-ին եղել է «Ironweed» ֆիլմի (1987) աշխատանքներին աջակցող խմբի մեջ։

1990-ականների ընթացքում բազմաթիվ հեռուստատեսություններ նրան հրավիրում էին մարմնավորելու տարբեր դերեր, ինչպես օրինակ՝ «Murder, She Wrote», «L.A. Law», «Roswell» ֆիլմերում ստանձնած կերպարները։ Նա նաև մասնակցություն է ունեցել մեծ եկամուտ ապահովող ֆիլմերի՝ «Մանկապարտեզի ոստիկանը» (1990), «Խաղը» (1997) ստեղծման գործընթացներում։ Նա պաշտոնապես թոշակի է անցել 2002 թվականից։ Դերասանությունից բացի, Բեյքերը նաև հեղինակն է երկու ինքնակենսագրական գործի և մեկ նովելի։

Վաղ կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քերոլ Բեյքերը ծնվել և մեծացել է Փենսիլվանիայի Ջոնսթաուն քաղաքում, հռոմեական կաթոլիկ Էդիթ Գերթրուդի դստեր և վաճառական Վիլյամ Վոթսոնի ընտանիքում[6]։ Նա ունի լեհական ծագում[7], ինչն էլ հիմք հանդիսացել կարծելու, որ նրա իրական անունը Կարոլինա Պիեկարսին է[Ն 1] ։ Այնուամենայնիվ, դա չի ընդունվում որպես հիմնավոր վարկած[Ն 2]։ Բեյքերի ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ նա եղել է ութ տարեկան։ Նա մոր և կրտսեր քրոջ հետ տեղափոխվել է Վիրջինիա[9]։ Բեյքերի հաղորդմամբ իր մայրը՝ որպես միայնակ ծնող, շատ է տանջվել և պայքարել, հաճախ նաև թերացել աղջկա դաստիարակության գործում[10]։

Բեյքերը հաճախել է Փենսիլվանիա նահանգի Գրինսբուրգ քաղաքի Սալեմ ավագ դպրոցը, որտեղ նա եղել է բանավեճի ակումբի անդամ և դպրոցական մյուզիքլների, երաժշտական խմբերի ակտիվ մասնակից[11]։ 18 տարեկանում նա ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Ֆլորիդա նահանգի Պետերսբուրգ քաղաք և շարունակում ուսումը տեղի երիտասարդական քոլեջում[9]։ Քոլեջում սովորելու առաջին տարում Բեյքերը սկսել է աշխատել՝ որպես աճպարարի օգնական վոդևիլյան կրկեսում[12] և միացել է պարային համույթին՝ դառնալով պրոֆեսիոնալ պարուհի[9]։ 1949 թվականին Բեյքերը հաղթել է «Միսս Ֆլորիդա մրգեր և բանջարեղեններ» անվանակարգում[13][14]։ 1951 թվականին Բեյքերը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ապրել է Քուինս թաղամասի վարձով և անհարմար բնակարաններից մեկում։ Նա աշխատել է որպես գիշերային ակումբի պարուհի, ինչպես նաև որպես երգչուհի շրջագայությունների էր գնում Վինձոր, Դետրոյթ և Նյու Ջերսի[15] քաղաքներ։

Բեյքերը դերասանական արվեստ է սովորել HB ստուդիայում[16]։ 1952 թվականին նա ընդունվել է Actors ստուդիա՝ աշակերտելով Լի Ստրասբերգի մոտ[6]։ Այնտեղ նրա համադասարանցիներն են եղել Մայք Նիքոլսը, Շելի Վինթերսը, Մերիլին Մոնրոն։ Նա իր կյանքի ողջ ընթացքում շատ մոտ ընկերական հարաբերություններ է ունեցել Ջեյմս Դինի հետ[17][18]։

Կարիերան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1952-1957: Վաղ տարիներ և քննադատական հաջողություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Winston» և «Կոկա-Կոլա» ընկերությունների հեռուստատեսային գովազդներում հայտնվելուց հետո Բեյքերը հայտնվեց քննադատների ուշադրության կենտրոնում[19]։ Բացի դրանից, Բեյքերը Մոնոդրամա թատրոնում ներկայացավ մոնոդրամատիկական կերպարով, որը հերարձակվեց 1952 թվականին DuMont հեռուստատեսությամբ[20]։ Հաջորդ տարում նա կատարեց իր առաջին դեբյուտը «Հեշտ է սիրել» (Easy to Love, 1953) ֆիլմում։ Դա հիմք հանդիսացավ նրա՝ Բրոդվեյում երկու նոր դերեր ստանալու համար․ առաջինը՝ Ռոջեր Մաքդուգալի Escapade (1953) և երկրորդը՝ Ռոբերը Անդերսոնի All Summer Long (1954) ֆիլմերը[21]։ 1955 թվականին նա հավակնում էր դառնալ «Պիկնիկ» ֆիլմի գլխավոր դերակատարուհին, բայց նշյալ դերը ստանձնեց Քիմ Նովակը[22]։ Ջեյմս Դինը առաջարկել էր ֆիլմի ռեժիսոր Նիկոլաս Ռեյին, դերասանուհուն ընտրել «Ապստամբել առանց պատճառի» ֆիլմի գլխավոր դերակատար, սակայն վերջինս մերժել էր[23]։

Բեյքերը «Հսկան (Giant)» ֆիլմում Սալ Մինեոյի և Էլիզաբեթ Թեյլորի հետ

Բեյքերի մարմանվորած ամենագլխավոր էկրանային դերը եղել է «Հսկան» ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերներն են եղել Էլիզաբեթ Թեյլորը, Ռոք Հուդսոնը, Ջեյմս Դինը և այլք։ Համաձայն Բեյքերի հայտնած տեղեկությունների՝ մինչ այս ֆիլմը եղել են ավելի նշանավոր գլխավոր դերեր, բայց նա ընտրել է «Հսկան» ֆիլմը, քանի որ նա սկզբից իրեն անպաշտպան է զգացել և ցանկացել է սկսել իր գործունեությունը փոքր պրոֆիլից[18]։ «Հսկան (Giant)» ֆիլմը հիմնականում նկարահանվել է Տեքսասի Մարֆա քաղաքում, 1955 թվականին[24]։ Բեյքերը հեռուստատեսությամբ իր տպավորությունների մասին պատմելու ժամանակ, նշել է, որ ինքն ու Ջեյմս Դին շատ են հավանել Ռոք Հուդսոնի և Էլիզաբեթ Թեյլորի խաղաոճը[10]։

Բեյքերը Baby Doll ֆիլմի գովազդային լուսանկարում, 1956
Քերոլ Բեյքերը 1956-1957 թվականներին

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեյքերն ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին անգամ դերասանուհին ամուսնացել է 1953 թվականին Լուի Ռիթերի հետ, բայց ամուսնությունը տևել է մոտ մեկ տարի, որից հետո դերասանուհին տեղափոխվել է Նյու Յորք՝ դերասանական կրթությունը շարունակելու համար[25]։ Բեյքերը հայտնում է, որ Ռիթերը բռնաբարել է նրան իրենց հարաբերությունների վաղ փուլում, երբ նա դեռ կույս էր[26]։ Երկրորդ անգամ նա ամուսնացել է կինոռեժիսոր Ջեք Գարֆեյնի հետ, որը եղել է հոլոքոստի ականատեսներից և ում համար Բեյքերը հրաժարվել է կաթոլիկությունից և ընդունել հուդայականություն[27]։ Նրանք ունեցել են դուստր՝ Բլանչ Բեյքերը (ծնված 1956), ով նույնպես դերասանուհի է և որդի՝ Հերշչել Գարֆեյնը (ծնված 1958), ով մասնագիտությամբ կոմպոզիտոր է[28]։ Ամուսինները բաժանվել են 1969 թվականին։ Բեյքերն ունի վեց թոռնուհի։

Բեյքերի երրորդ ամուսինը եղել է բրիտանացի թատրոնի դերասան Դոնալդ Բուրթոնը։ Նրանք ամուսնացել են 1978 թվականի մարտի 10-ին[29] և հաստատվել Լոնդոնում 1980 թվականին[9]։ Զույգը մինչ Բուրթոնի մահը (08․12․2007) բնակվում էր իրենց Կալիֆորնիայի տանը[29]։

Հոլիվուդը լքելուց հետո՝ 1960-ական թվականների կեսերին, Բեյքրը Բոբ Հոփի հետ զինվորներին զվարճացնելու համար ճանապարհորդեց Վիետնամ և Հարավային Ասիա։ Դերասանուհին այսպես է ներկայացնում այդ ռեֆորմատիվ փորձը․ «Հիվանդանոցում ես բռնում էի երիտասարդ վիրավոր մարդկանց ձեռքերը և հասկանում, որ իմ ցավը դրա դեմ ոչինչ է, որ աշխարոհւմ մարդիկ տառապում են շատ ավելի դաժանորեն քան իմ ցավն է»[30]։

1950-1960-ական թվականներին ախքան Հռոմ տեղափոխվելը Բեյքերը հիմնական հաստատվել էր Նյու Յորքում և Լոս Անջելեսում՝ իր կարիերան շարունակելու համար[31]։ 1990-2000 թվականներին Բեյքերը ապրել է Կալիֆորնիայում[32][33]։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեյքերը Բրոդվեյ ընկերությունում, սեպտեմբեր 1962

Անվանակարգեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1957: Ոսկե գլոբուս[34]
  • 1957: Hasty Pudding Theatricals- «Տարվա կին» անվանակարգ[35]
  • 1965: Golden Laurel for Dramatic Performance -լավագույն դրամատիկ դերասանուհի անվանակարգ(երկրորդ տեղ)[36]

Նոմինացիաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Dating as far back as April 2006, the Internet Movie Database has listed Baker's alleged birth name as Karolina Piekarski։[8]
  2. Mentions of Baker having been born Karolina Piekarski date back to at least 2006 when the name appeared on the Internet Movie Database, and the claim has been republished in works such as Guia de Cine Clásico (2006; 978-8-498-21388-1), and Hollywood Winners & Losers A to Z (2008; 978-0-879-10351-4). Aside from these publications, however, no historical or census documentation corroborates the claim, and Baker herself has not publicly addressed it.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #131425285 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 filmportal.de — 2005.
  5. 5,0 5,1 FemBio
  6. 6,0 6,1 «Carroll Baker Biography»։ Yahoo! Movies։ Արխիվացված է օրիգինալից May 22, 2011-ին։ Վերցված է June 28, 2017 
  7. Pula James S. (2011)։ The Polish American Encyclopedia։ McFarland։ էջ 23։ ISBN 978-0-786-43308-7 
  8. «Biography for Carroll Baker»։ Internet Movie Database։ Արխիվացված է օրիգինալից April 9, 2006-ին։ Վերցված է July 4, 2017 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 «The Private Life and Times of Carroll Baker»։ Glamour Girls of the Silver Screen։ Վերցված է June 28, 2017 
  10. 10,0 10,1 Baker, 1983
  11. Baker, 1983, էջ 23
  12. 12,0 12,1 Mitchell, Marilyn։ «Carroll Baker Actress, ‘Baby Doll,’ grandma»։ Desert Entertainer։ Վերցված է October 31, 2015 
  13. Brennan, Patricia (January 3, 1987)։ «'Best Thing I've Had For Ages' : 'baby Doll' Baker Is Catching 'fire' For ABC»։ The Los Angeles Times։ Վերցված է April 9, 2015 
  14. Slifkin, Irv (May 3, 2015)։ «The Fabulous Baker: A Consideration of Carroll»։ MovieFanFare։ Արխիվացված է օրիգինալից February 26, 2015-ին։ Վերցված է February 26, 2015 
  15. Baker, 1983, էջ 32
  16. HB Studio Alumni
  17. 17,0 17,1 Bubbeo, Daniel (June 20, 2011)։ «'Baby Doll' Carroll Baker in Huntington»։ Newsday։ Արխիվացված է օրիգինալից June 26, 2017-ին։ Վերցված է June 28, 2017 
  18. 18,0 18,1 Carroll Baker on working with James Dean ՅուԹյուբում. Media Funhouse (2000). Retrieved June 28, 2017.
  19. Baker, 1983, էջ 73
  20. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ FR անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  21. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ playbill անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  22. Mell, 2005, էջ 187
  23. Rathgeb, 2004, էջ 63
  24. Fitzgerald, Mike։ «Carroll Baker Interview»։ Western Clippings։ Վերցված է February 27, 2015 
  25. Monush, 2003, էջ 36
  26. Jones, Jerene (November 7, 1983)։ «For Baby Doll Carroll Baker, Life Has Been No Nursery Rhyme»։ People։ Վերցված է October 31, 2015 
  27. «Carroll Baker»։ St. Petersburg Times։ January 23, 1957։ Վերցված է June 28, 2017 
  28. Baker, 1983, էջ 192
  29. 29,0 29,1 «British actor Donald Burton, husband Carroll Baker, dies at 73»։ San Jose Mercury News։ January 11, 2008 
  30. Baker, 1983, էջ 282
  31. Baker, 1983, էջ 294
  32. Baker Carroll (2016)։ Interview with Carroll Baker, 2016։ Something Wild (Blu-ray)։ (Interview) (The Criterion Collection) 
  33. Laskey, Margaux (March 7, 2014)։ «When May Catches Up to December»։ The New York Times։ Վերցված է March 4, 2015 
  34. 34,0 34,1 «Carroll Baker»։ GoldenGlobes.com։ Արխիվացված է օրիգինալից December 22, 2015-ին 
  35. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ turner անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  36. Կաղապար:Cite av media
  37. «Foreign Actress in 1957»։ BAFTA։ Վերցված է November 1, 2015 

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]