Տիգրան Մուշեղյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Տիգրան Մուշեղյան
Տիգրան Մուշեղյան.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 20, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Վաղարշապատ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է ապրիլի 22, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}) (48 տարեկանում)
Երևան, ՀԽՍՀ, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Գերեզման Գերեզման Տիգրան Մուշեղյանի
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն գիտնական
Ալմա մատեր Q4483558?

Տիգրան Պետրոսի Մուշեղյան (օգոստոսի 20, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}), Վաղարշապատ, Էջմիածնի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 22, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:22|2|0}}), Երևան, ՀԽՍՀ, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիոլոգ, լուսավորության բնագավառի գործիչ։

ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Գրիգոր Մուշեղյանի եղբայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Վաղարշապատում (այժմ՝ Էջմիածին1906 թվականին ավարտելով Երևանի արական գիմնազիան՝ ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի կենսաբանության բաժինը, որն ավարտել է 1912 թվականին և աշխատանքի անցել նույն բուհի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնում։

1919 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատանքի անցել արական գիմնազիայում որպես ուսմասվար, միաժամանակ՝ կենսաբանության և մաթեմատիկայի դասախոս։ 1921 թվականին հրավիրվել է ԵՊՀ՝ դասավանդելու «Կենդանիների ֆիզիոլոգիա», «Բնության դիալեկտիկա», «Բնագիտության դասավանդման մեթոդիկա» դասընթացները։ 1922 թվականին նրա ջանքերով ԵՊՀ-ում կազմակերպվել են կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը և լաբորատորիան[1]։

Տիգրան Մուշեղյանի գերեզմանը Կոմիտասի անվան պանթեոնում

1922-1935 թթ. ղեկավարել է Ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը։ 1933 թվականից մինչև կյանքի վերջը եղել է ԵՊՀ ռեկտոր[2]՝ միաժամանակ վարելով ՀԽՍՀ մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի բնագիտական բաժանմունքի նախագահի պարտականությունները։

Մեծ է Մուշեղյանի դերը դպրոցական ուսումնական պլանների, ծրագրերի և դասագրքերի ստեղծման, ինչպես նաև մանկավարժական կադրերի պատրաստման գործում։

Զբաղվել է նաև գիտական աշխատանքով։ Նա ցորենից, գարուց, բրնձից և կարտոֆիլից ստացել է ինսուլինանման նյութեր, որոնց ազդեցությունն ուսումնասիրել է կենդանիների և բույսերի վրա։

Վախճանվել է 1935 թվականին Երևանում։ Թաղված է Կոմիտասի անվան պանթեոնում[3]:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵՊՀ ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը 1973 թվականից կրում է Տիգրան Մուշեղյանի անունը[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Տիգրան Մուշեղյան» 
  2. «ԵՊՀ ՌԵԿՏՈՐՆԵՐԸ» 
  3. «The memorial of Musheghyan Tigran (Տիգրան Մուշեղյան Պետրոսի) buried at Yerevan's Komitas Pantheon cemetery»։ hush.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-11-23 
  4. Կենսագրական հանրագիտարան, Ե., ԵՊՀ հրատարակչություն, 2009, էջ 20-21։