Գովազդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կոկա-Կոլայի գովազդը տրամվայների վրա

Գովազդ (ֆր.՝ reclame, լատ.՝ reclamare` բացականչել) կապի ձև, որ կոչված է աուդիտորիային (դիտողներ, ընթերցողներ կամ լսողներ) խրախուսել կամ համոզել շարունակել կամ նոր միջոցներ ձեռնարկել։ Մեծ մասամբ, նպատակն է ազդել սպառողների վարքագծի վրա ընդունելու կոմերցիոն առաջարկներ, քաղաքական և հոգեբանական գովազդը նույնպես ընդունված է։ Գովազդի նպատակը կարող է լինել, որպեսզի հանգստացնեն աշխատակիցներին և ակցիոներներին, որ ընկերությունը կենսունակ է և հաջողակ։ Գովազդային հաղորդագրությունների համար սովորաբար վճարում են հովանավորները և դիտվում են բազմազան և ավանդական մեդիա; ներառյալ զանգվածային մեդիա ինչպիսիք են լրագրեր, ամսագրեր, կոմերցիալ հեռուստատեսություն, ռադիո գովազդ, ուղիղ նամակ; կամ նոր մեդիա, ինչպիսիք են՝ վեբ կայքեր և հաղորդագրության տեքստը։

Հայտնի է նաև այսպես կոչված վիրուսային գովազդը, որը տեղեկության փոխանցումն է խոսակցության, բանավոր լուրի տեսքով։ Գովազդը կարող է նաև տեղեկություններ հաղորդել երկրների տեսարժան վայրերի, ավիաուղիների մասին, ծանոթացնել քաղաքական, մշակույթի գործիչների, նշանավոր մարզիկների գործունեությանը և այլն։ Գովազդն արդյունաբերական խոշոր բնագավառ է՝ կապուղիներով և այլ եղանակներով տեղեկատվության իրականացման գործընթաց, որտեղ կան և՜ ֆինանսական, և՜ քաղաքական շահեր։ Տարբերում են գովազդի հետևյալ հիմնական տեսակները.

  • առևտրային գովազդ,
  • սոցիալական գովազդ, որն ուղղված է բարեգործական և հանրօգուտ ծրագրերի, ինչպես նաև պետական հետաքրքրությունների իրականացմանն աջակցելուն,
  • քաղաքական գովազդ, որի նպատակը քաղաքական կուսակցությունների հետաքրքրությունների և ծրագրերի գովազդումն է։ Նախընտրական նպատակներով կատարվող գովազդը կոչվում է քաղաքական քարոզչություն։

Գործունեություն[խմբագրել]

Գովազդի ոլորտում զբաղված են բազմահազար մարդիկ՝ գրողներ, նկարիչներ, լուսանկարիչներ, դերասաններ, ռեժիսորներ, վաճառողներ։ Նրանք աշխատում են գովազդային գործակալություններում և ջանում են գովազդվող ապրանքը գնորդի համար դարձնել առավել գրավիչ։ Գովազդը, որպես կանոն, կարգավորվում է օրենքով, սահմանվում են գովազդի ծավալը, տարածման եղանակներն ու միջոցները, իրականացման ժամանակը, և արգելվում է կեղծ, անորակ, անբարո և այլ անհարկի գովազդը։ Գովազդային գործունեություն կարող են իրականացնել միայն արտոնագիր ունեցող գործակալությունները։

Օրենքով սահմանվում են նաև կեղծ և անորակ գովազդից սպառողի պաշտպանության իրավունքները։ Արգելվում է նաև այսպես կոչված թաքնված գովազդը։ Դա գովազդի տեսակ է, որն իբրև գովազդ չի մատուցվում, բայց տեղադրվում է տեղեկատվական, խմբագրական կամ հեղինակային նյութի տեքստում՝ քողարկված տեսքով։ Հեռուստատեսությունում կամ կինոնկարներում տարածված է 25-րդ կադրի տեսքով կատարվող քողարկված գովազդ, որն օրենքով արգելվում է, չնայած այն դժվար է բացահայտել, և պատժամիջոց չի սահմանված։

Կարևոր է նաև, թե ո՞ւմ է հասցեագրված գովազդը՝ ընտանիքին, տղամարդուն, կնոջը, երեխաներին, թե՞ ձեռնարկություններին, արտադրանքի ի՞նչ տեսականի է գովազդվում՝ սննդամթերք, պերճանքի առարկաներ, էլեկտրատեխնիկա, տեղեկություններ բանկերի մասին և այլն։ Յուրաքանչյուր անձ պիտի սովորի ու կարողանա ճիշտ օգտվել գովազդի աշխարհից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png