Գյուստավ Կայբոտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Գյուստավ Կայբոտ
GustaveCaillebotte
Caillebotteautoportrait.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 19, 1848({{padleft:1848|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1]
Ծննդավայր Փարիզ
Վախճանվել է փետրվարի 21, 1894({{padleft:1894|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1] (45 տարեկանում)
Մահվան վայր Ժենվիլյե
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրթություն Լուի լը Գրան լիցեյ, Փարիզի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ և Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց
Մասնագիտություն նկարիչ, արվեստի կոլեկցիոներ, մարդասեր, philatelist, marine architect, sailing և փաստաբան
Ոճ իմպրեսիոնիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Փարիզյան փողոցը անձրևոտ եղանակին, Մանրահատակագործներ և Կտուրները ձյան տակ
Ուսուցիչ Ժան Լեոն Ժերոմ և Léon Bonnat
Gustave Caillebotte Վիքիպահեստում

Գյուստավ Կայբոտ (ֆր.՝ Gustave Caillebotte, օգոստոսի 19, 1848[1], Փարիզ - փետրվարի 21, 1894[1], Ժենվիլյե), ֆրանսիացի ինժեներ, նավաշինության մասնագետ, նկարիչ, կոլեկցիոներ։ Մասնակցել է իմպրեսիոնիստների ցուցահանդեսներին։

Գյուստավ Կայբոտի հավաքածուն, որում ընդգրկված էին ինչպես հին վարպետների, այնպես էլ իր ընկերների Էդուարդ Մանեի, Էդգար Դեգայի, Պիսսարոյի, Ռենուարի, Մոնեի, Սիսլեյի և այլոց ստեղծագործություններ, կտակվել է պետությանը և այսօր գտնվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում։[2]

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուստավ Կայբոտը ծնվել է 1848թ. Օգոստոսի 19-ին Փարիզում, փարիզյան հասարակության վերին շերտին պատկանող ընտանիքում: Իր հայրը, Մարսիալ Կայբոտը (ֆր. Martial Caillebotte) (1799—1874), ժառանգել էր տեքստիլ արտադրություն, նաև նա աշխատել էր, որպես դատավոր Սենական տրեբունալում: Մինչև Գյուստավի մորը, Սելեստե Դոֆրենին (ֆր. Céleste Daufresne, 1819—1878), հանդիպելը, Մարսիալը երկու անգամ ամուրիացել էր: Բացի Գյուսատվից նրանք ունեին ևս երկու տղա՝ Ռենե (1851—1876) և Մարսիալ (1853—1910):

Կայբոտը ծնվել է Փարիզի Ֆոբուր-Սեն-Դենի փողոցի վրա գտնվող տանը և ապրել է այնտեղ մինչև 1866թ., քանի դեռ նրա հայրը չկառուցեց տուն Միրեմենիլ փողոցի վրա: Գյուստավի ընտանիքը ամառը երկար ժամանակ էր անցկացնում Յերեում, նրանից հետո, որ Մարսիալը 1860թ. այնտեղ գնեց կալվածք: Հենց այս ժամանակ էլ Գյուստավը սկսում է զբաղվել գեղանկարչությամբ: Գյուստավի նկարների մեծ մասում կարելի է տեսնել իր ընտանիքի անդամներին և առօրյա կյանքը: «Երիտասարդ տղան պատուհանի մոտ» (1875) նկարում պատկերված է Ռենեն իրենց Միրոմենելի վրա գտնվող տանը, իսկ «Նարնջի ծառեր» (1878) նկարում պատկերված է Մարսիլաը զարմիկ Զոեի հետ Յերիի տան այգում: «Գյուղական շրջանի նկարներում» (1875) պատկերված են Կայբոտի մայրը, մորաքույրը, զարմիկը և ընտանիքի ընկերը:

Կայբոտը 1868թ. ստացել է իրավաբանական կրթություն Լյուդովիկոս Մեծի ճեմարանում: 1870թ. ստացել է գործունեություն ծավալելու թուլատվություն: Սրանից քիչ հետո մասնակցել է ֆրանս-պրուսսական պատերազմում: Պատերազմից հետո հաճախել է նկարիչ Լեոն Բոննի ստուդիա, որտեղ սովորել է գեղանկարչություն: 1873թ. Կայբոտը ընդունվեց էլեգանտ արվեստների դպրոց, սակայն այնտեղ սովորելուն այդքան էլ լուրջ չէր վերաբերվում: Այս ժամանակ Կայբոտը ծանոթանում է մի քանի նկարիչների հետ, ովքեր աշխատում էին պաշտոնական ֆրանսիական ակադեմիաների սահմաններից դուրս, այդ թվում Էդգար Դեգայի և Ջուզեպպե դը Նիտտիսի հետ: 1874թ. հաճախեց իմպրեսսիոնիստների առաջին ցուցահանդեսին(սակայն չմասնակցեց դրան):

Հոր և մոր մահվանից հետո(համապատասխանաբար 1874 և 1878թթ.) Գյուստավը ժառանգեց զգալի կարողություն, ինչը նրան թույլ տվեց զբաղվել գեղանկարչությամբ, չմտածելով իր աշխատանքները վաճառելու մասին: Ինչպես նաև նա հնարավորություն ստացավ ֆինանսավորել այլ իմպրեսսիոնիստների ցուցադրությունները և օգնելով իր կոլեգաների և ընկեր-նկարիչներին(այդ թվում Կլոդ Մոնեին, Օգյուստ Ռենուարին, Կամիլ Պիսսարոյին և այլոք), գնելով նրանց աշխատանքները, իսկ Մոնեին նա նույնիսկ օգնում էր նրանով, որ վճարում էր արվեստանոցի վարձը

Կայբոտը մահացել է 1894թ. փետրվարի 21-ին, երբ աշխատում էր իր այգում Ժենվիլյեում: Թաղված է Պեր-Լաշեզի գերեզմանոցում Փարիզում:

Երկար ժամանակ Կայբոտը ավելի հայտնի էր, որպես մեցենատ, քան նկարիչ: Այդ պատճառով նրա գեղարվեստական ժառանգությունը սկսել են ուսումնասիրել իր մահվանից միայն 70 տարի անց:

Արվեստը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայբոտը ստեղծագործում էր ռեալիզմի ոճով: Ինչպես իր նախորդներ Ժան Ֆրանսուա Միլլեն և Գյուստավ Կուրբեն, նաև ժամանակակից Դեգան, Կայբոտը ցանկանում էր պատկերել իրականությունը այնպես, ինչպես նա այն կա և ինչպես նա այն տեսնում էր, և այդպիսով քչացնել գեղանկարչությանը բնորոշ դրամատիկությունը: Նա նաև կիսում էր իմպրեսսիոնիստների հավատարմությունը իրականության պատկերման մեջ: Կայբոտը նկարում էր շատ ընտանեկան տեսարաններ և լանդշաֆտներ Յերեում, բայց նրա հայտի գործերից դարձան Փարիզի նվիրվածները, օրինակ՝ «Մանրահատակագործները» (1875), «Եվրոպայի կամուրջը» (1876) и «Փարիզյան փողոց անձրևոտ եղանակին» (1877): Այս կտավները վեճեր են առաջացրել իրենց շատ պարզամիտ սյուժետ և անտեղի խորացրած հեռանկարնի համար:

Կարճացման և խոշորացման հնարքները, որոնէ հանդիպում են Կայբոտի աշխատանքներում, հնարավոր է իր լուսանկարչության հանդեմ սիրո հետևանքն են: Շատ աշխատանքներում ընտրված է բարձր տեսողական անկյուն, ինչպես, օրինակ՝ «Կտուրները ձյան տակ» (1878) և «Բուլվար, տեսք վերևից» (1880): Կայբոտի ստեղծագործական կյանքում կտրուկ անկում եղավ 1890-ական թթ., երբ նա դադարեց լայնաֆորմատ կտավներ գրել և իր աշխատանքները ցուցադրել: 1881թ. նա կալվածք ձեռք բերեց Պետի-Ժենվիլյեում Սենի ափին և տեղափոխվեց այնտեղ նույն թվականին: Նա իրեն նվիրեց այգեգործությանը, շատ ժամանակ էր անցկացնում եղբոր Մարսիալի և ընկեր Ռենուարի հետ, ովքեր նրան հաճախ այցելում էին: Շատ աղբյուրներ հավաստում են, որ մահբանից քիչ առաջ նա սիրային հարաբերություններ է ունեցել իրենից բավականին երիտասարդ կնոջ հետ, Էմիլի Շլաուխի, սակայն սրա մասին չկա պաշտոնական տեղեկատվություն:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. «Էդգար Դեգա, Նամակներ, Երևան, Սարգիս Խաչենց-Փրինթինֆո, 2009» գրքի ծանոթագրություններ, էջ 210։