Անիտա Կոնտի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Անիտա Կոնտի
Anita Conti
Anita Conti.jpg
Ծնվել է մայիսի 17, 1899({{padleft:1899|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})
Էրմոն
Մահացել է դեկտեմբերի 25, 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (98 տարեկանում)
Դուարնենե
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն ճանապարհորդ հետազոտող և լուսանկարիչ
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ

Անիտա Կոնտի, ի ծնե՝ Կարագոշյան (ֆր.՝ Anita Caracotchian Conti, մայիսի 17, 1899 թ.-դեկտեմբերի 25, 1997 թ.), ազգությամբ հայ, ֆրանսիացի բնախույզ, աշխարհում առաջին կին օվկիանոսագետը, լուսանկարիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Անիտա Կարագոշյանը ծնվել է 1899թ. մայիսի 17-ին, Էրմոն քաղաքում, հայկական հարուստ ընտանիքում: Նա մանկաբարձ Լեոն (Լևոն) Կարագոշյանի և Ալիս Լըբոնի դուստրն է: Ընտանիքը շատ էր ճանապարհորդում: Անիտան ծնողների հետ ճանապարհորդում է ամբողջ Եվրոպայով: Բրետանում և Վանդեայում նա հաճախ է նավով ճանապարհորդում ձկնորսների հետ, և վաղ մանկությունից նրա մեջ ձևավորվում է սերը ծովի և գրքերի հանդեպ:

Aquote1.png Իմ ծնողները բանիմաց էին ու ընթերցասեր: Նրանց տարերքը ճամփորդելն էր: Ես և եղբայրս` Ստեփանը, մեծացել ենք նրանց ճիշտ դաստիարակության և գրքերի շրջապատում,ճամփորդելով աշխարհի երկրներով ու ծովերով:Եվ պատահական չէ, որ ծովերի ու օվկիանոսների լազուր ջրերի հմայքը, դրանց փոթորկուն ուժն ինձ մանկուց են գերել ու գրավել:
— Անիտա Կոնտի
Aquote2.png

1914 թվականին` պատերազմի սկզբին, ընտանիքն ապաստան է գտնում Օլերոն կղզում, որտեղ երիտասարդ աղջիկն իրեն նվիրում է նավերին, ընթերցանությանը, լուսանկարչությանը: 1917 թ. կատարում է իր առաջին` լուսանկարները` Ատլանտյան օվկիանոսի ֆրանսիական ափին:

Գործունեության սկիզբ[խմբագրել]

Նոտր Դամ դը Բոնսիկյուր նավը Ֆեկամ թանգարանում

Պատերազմից հետո Անիտա Կարագոշյանը բնակություն է հաստատում Փարիզում: Մասնագիտանում է որպես գեղարվեստական կազմարար և հասնում հաջողության։ 1927 թվականին նա ամուսնանում է դիվանագետ, Վիեննայի դեսպանատան աշխատակից, ծագումով իտալացի Մարսել Կոնտիի հետ: Անիտան սկսեց ճանապարհորդել ամբողջ աշխարհով, հետազոտելով ծովը և խնդիրները, որոնց հետ առնչվում էին ձկնորսները: Նա շատ ժամանակ է անցկացնում ձկնորսական նավերի վրա և շատ է ընթերցում` ծովի բուսական և կենդանական աշխարհին լավ ծանոթանալու համար: Երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկա ժամանակահատվածում Անիտա Կոնտին մշակեց ձկնորսության գիտական մեթոդիկան, կիրառելով նավիգացիոն քարտեր: Հրատարակեց շատ գիտական հոդվածներ և տեղեկություններ` արդյունաբերական ձկնորսության նեգատիվ հետևանքների և ձկնորսության հետ կապված տարբեր խնդիրների մասին:

Օվկիանոսագիտությամբ զբաղվելու տարիներ[խմբագրել]

1939 թվականաին, 3 ամիս ժամանակով, ձողաձուկ որսալու համար Անիտա Կոնտին «Վիկինգ» ձկնորսանավով ուղևորվեց Արկտիկա: Այս ուղևորության ընթացքում Անիտան եզրահանգեց, որը օվկիանոսում ձկնորսության չարաշահումը կարող է չափազանց ծանր հետևանքների հանգեցնել: 1941-1943 թվականներին ձկնորսանավով երթևեկում է Աֆրիկայում, ֆրանսիական ծովակալության հանձնարարությամբ կատարելագործելով ձկնորսության մեթոդները, կազմում է քարտեզներ, նկարագրում է ձկների նոր տեսակներ: Ուսումնասիրությունների հիմնական նպատակն էր գտնել ձկների վտառների պաշարներ և ուտելիքի սղության պայմաններում ապահովել զորքին և խաղաղ բնակչությանը: Նա փորձում է ստեղծել շնաձկների փորձարարական արդյունահանություն, որոնց լյարդում զգալի քանակությամբ վիտամին A է պարունակվում։ 1943 թվականին Ալժիրի կառավարությունը պատվիրեց ուսումնասիրել Հարավային Աֆրիկայի ձկնային ռեսուրսները, և մոտ 10 տարի Անիտան զբաղվեց Մավրիկիայի, Սենեգալի, Գվինեայի հետազոտությամբ։ Նա ուսումնասիրեց օվկիանոսի հատակը, ձկնային ռեսուրսները, ինչպես նաև՝ տեղի ձկնորսության ավանդական մեթոդները։ Նրա գիտական խորհուրդները կոչված էին վերարտադրության համար պահպանել բավարար ձկնային ռեսուրսներ և կանխել ձկնորսության վայրի մեթոդները։ 1952 թվականին Անիտան վերադառնում է Փարիզ։ Այստեղ նա պայմանագիր է կնքում հրատարակչի հետ, որը պատվիրում է նկարագրել Նյուֆաունդլենդի արդյունաբերական շրջանի պատմությունը։ 1960 թվականին Անիտան առաջարկում է ծովային միջավայրի համալրման մեթոդներ։ 1971 թվականին Անիտա Կոնտին հրապարակում է հետազոտություններ օվկիանոսի, կենդանիների և մարդու փոխազդեցության մասին։ Նա առաջարկում է մեթոդներ, որոնք կապահովեն օվկիանոսի վրա մարդու ազդեցության ընթացքում բալանսի պահպանմանը։ Բազմաթիվ համագումարների, կոնֆերանսների և ֆորումների ժամանակ Անիտա Կոնտին ելույթ է ունեցել ծովային աշխարհի պահպանման օգտին։ Նա Ֆրանսիայում և ամբողջ աշխարհում առաջին կին օվկիանոսագետն է։ Անիտա Կոնտին մահացավ կյանքի 99-րդ տարում՝ 1997 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Քրիստոսի ծննդյան օրը, Ֆրանսիայի Դուարնե քաղաքում։ Նրա աճյունափոշին, իր կտակի համաձայն, սփռել են Միջերկրական ծովում։

Աշխատությունները[խմբագրել]

  • Տաք ծովերի հսկաները, Paris, 1957 ; éd. Payot & Rivages, 1997 (ISBN 2228890936) (ֆրանսերեն)
  • Օվկիանոսը կերտողները, Paris, 1993 ; éd. Payot & Rivages, 1998 (ISBN 2228895911) (ֆրանսերեն)
  • [La ]route est si longue avant la nuit, Fécamp, 1996 (ֆրանսերեն)
  • Օվկիանոսները, կենդանիներն ու մարդը ou l`ivresse du risque, éd. Payot & Rivages, Paris, 1999 (ISBN 2228895970) (ֆրանսերեն)
  • Les terre-neuvas, éd. du Chêne, Paris, 2004 (ISBN 2842775422) (ֆրանսերեն)

Գրականություն[խմբագրել]

  • «Ծովի տիկին» - Անիտա Կոնտի (1899-1997), photographe, éd. revue Noire en collaboration avec l'association "Cap sur Anita Conti", 1998 (ISBN 2-909571-35-1) (ֆրանսերեն)
  • Catherine Reverzy, Anita conti : 20 000 Lieues sur les mers, Odile Jacob, 2006 (ISBN 2738117422) (ֆրանսերեն)

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]