Լա Մանշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լա Մանշ
ֆր.՝ la Manche, անգլ.՝ English Channel
EnglishChannel.jpg
Անգլիական նեղուցը տիեզերքից
Երկիր Եվրոպա
Բաժանում է Անգլիա Անգլիա
Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Առավելագույն խորություն 174 մ մ
Երկարություն 560 կմ
Լայնություն 240 կմ
##Լա Մանշ (Եվրոպա)
Blue pog.svg

Անգլիական նեղուց կամ Լա Մանշ (ֆր.՝ la Manche, բրետոներեն՝ Mor Breizh, կորն.՝ Mor Bretannek), հաճախ այն անվանում են պարզապես նեղուց, որը բաժանում է Անգլիան Ֆրանսիայից և Ատլանտյան օվկիանոսը Հյուսիսային ծովից։ Այն ունի մոտ 560 կմ երկարություն և 240 կմ-ից 34 կմ լայնություն, ամենանեղ հատվածը Դուվերյան միջանցքն է[1]։ Դա Եվրոպան շրջապատող ամենափոքր ջրային տարածքն է, որի մակերեսն է 75000 կմ2[2]։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումը ֆրանսերեն է․ La Manche ― «բազուկ»։ Անգլերեն կոչվում է English Channel՝ «Անգլիական ջրանցք» կամ ուղղակի Channel՝ «ջրանցք»[3]։

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պա դե Կալեի հետ միացնում է Հյուսիսային ծովը Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։ Երկարությունը 578 կմ է, լայնությունը արևմուտքում՝ 250 կմ, արևելքում՝ 32 կմ, նավարկուղու ամենափոքր խորությունը՝ 23.5 մ։ Պա դե Կալեի տակ (Դուվրի նեղուց, Dover Strait), որը համարվում է Լա-Մանշ նեղուցի մի մասը, Դուվրի և Կալեի միջև տեղակայված է թունել (ընդհանուր երկարությունը ՝ 52.5 կմ, այդ թվում 38 կմ նեղուցի հատակին)։ Հիմնական նավահանգիստներն են Պորտսմութը, Սաութհեմփթոնը, Հավրը, Շերբուրը։ Նեղուցի ամենամեծ կղզիներն են Ուայթ կղզին Բրիտանիայի ափերին և Նորմանդյան կղզիները Ֆրանսիայի ափերին։

Երկրաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեղուցը համեմատաբար վերջերս է ձևավորվել՝ պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում՝ լճից ջրերի ահռելի հոսքից երկու ջրհեղեղների (425 հազար տարի և 200 հազար տարի առաջ) արդյունքում, սառցակտորով սահմանափակված, ժամանակակից Հյուսիսային ծովի շրջակայքում։ Բացթողնված ջուրը քշեց պարանոցը (Ուիլդ Արթուա լեռնաշղթա),որն այդ ժամանակ միավորում էր Բրիտանիան մայրցամաքի հետ և ձևավորվել է Պա դե Կալեն[4][5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. "English Channel". The Columbia Encyclopedia, 2004.
  2. "English Channel." Encyclopædia Britannica 2007.
  3. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». 
  4. Harris,, Colin S. (1996-01-01). Engineering Geology of the Channel Tunnel. Thomas Telford. էջ 71. ISBN 9780727720450. https://books.google.am/books?id=Ui_qSldWobYC&pg=PA71։ Վերցված է 15 December 2015. 
  5. Gibbard Philip (2007)։ «Palaeogeography: Europe cut adrift»։ Nature 448 (7151): 259–260։ ISSN 0028-0836։ doi:10.1038/448259a