Օղնուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Օղնուտ
Վարչական տարածքԱրևմտյան Հայաստան
ՎիլայեթԷրզրումի վիլայեթ
ԳավառակՔղիի գավառակ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Ազգային կազմՀայեր (մինչև Մեծ եղեռնը)
Կրոնական կազմՔրիստոնյա (մինչև Մեծ եղեռնը)
Ժամային գոտիUTC+3

Օղնուտ, գյուղ և բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում[1] կամ Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում: Գտնվում էր Քղի գյուղաքաղաքից 45 կմ արևելք, Արածանիի աջակողմյան Գյունեկ վտակի ձախ ափին: Հանդիսանում էր գյուղախմբի կենտրոն:

Անվանումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Ելնուտ, Եղանց բերդ, Եղնուտ, Խնիթ, Ողին, Ողական, Ողնա բերդ, Ողնո բերդ, Ողնու բերդ, Ողնուտ, Ողնուտի բերդ, Ուլնտուտին, Ուղնուտի բերդ, Օգնոտ, Օգնուտ, Օղնուդ, Օղնութ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի մասին առաջին անգամ հիշատակել է Հովհան Մամիկոնյանը (VIII դար) «Պատմութիւն Տարօնոյ» գրքում: Այնտեղ այն հիշատակված է եղել Ողնա, Ողնո, Ողկան, Աւղնու (Օղնու), Եղանց, Ուղնար տարբերակներով: Բերդը և գյուղը նույնացնում են Ղազար Փարպեցու (V դար) հիշատակած Ողին կամ Շտեա գյուղին, որին, ըստ պատմիչի, մոտ էր Արշամունիքի Երեզ ավանը: Այսպիսով, գյուղը տեղակայված է եղել Տուրուբերան աշխարհի Հաշտյանք և Արշամունք գավառների սամնագլխին:

1056 թվականին Երեզին տիրող Իվանեն՝ Լիպարիտ զորավարի որդին, փորձում է գրավել Եղանց (Օղնուտ) բերդը, բայց բայց բյուզանդացիների կողմից կալանավորվում և նետվում է այդ գյուղի բանտը: 1600 թվականի Վանի երեկրաշարժի հետ կապված գյուղի մասին հիշատակել է Առաքել Դավրիծեցին (XVII դար):

Հայ բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1880-ական թվականներին ուներ 32, իսկ XX դարի սկզբին՝ 40 տուն հայ և 10 տուն քուրդ բնակիչ:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնախահությունն ու երկրագործությունն էր:

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օղնուտն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 591 թվականին:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1880-ական թվականներից գյուղում գործում էր դպրոց[2]:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Կարինի նահանգի Կարինի գավառ»։ Վերցված է 2015 ապրիլի 14 
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 5, էջ 476-477