Jump to content

Սամվել Կարապետյան (գործարար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Կարապետյան
Սամվել Սարգսի Կարապետյան
Ծնվել էօգոստոսի 18, 1965 (60 տարեկան)
ԾննդավայրԿալինինո, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն{{{2}}} Հայաստան
 Ռուսաստան
Ազգությունհայ
ԿրոնՔրիստոնեություն
Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայ Առաքելական եկեղեցի
ԿրթությունՀԱՊՀ (1986)
Կարողություն$ 3,8 միլիարդ
Մասնագիտությունգործարար
Աշխատանքգործարար, բարերար
ԿուսակցությունՈւժեղ Հայաստան
Պարգևներ և
մրցանակներ

Սամվել Սարգսի Կարապետյան (օգոստոսի 18, 1965(1965-08-18), Կալինինո, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ազգությամբ հայ, ռուսաստանցի գործարար, միլիարդատեր, Տաշիր Գրուպ ձեռնարկության սեփականատեր, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության նախագահ։ 2013 թվականին կարողությունը, ըստ Ֆորբս ամսագրի, $ 3,8 միլիարդ է, որով Ռուսաստանի 29-րդ ամենահարուստ մարդն է[1]։

2014 թվականին Կարապետյանը Ֆորբս ամսագրի «Ռուսաստանի 200 ամենահարուստ գործարաների» վարկանիշում զբաղեցրել է 26-րդ տեղը՝ իր 4,3 միլիարդ դոլարով։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սամվել Կարապետյանը ծնվել է Հայաստանի Կալինինո (այժմ՝ Տաշիր) քաղաքում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենաշինության ֆակուլտետը։ 1986-1992 թթ. եղել է Տաշիրի արծնապատ ամանեղենի գործարանի տնօրեն և ավագ տեխնոլոգ։ 1989 թվականին ստեղծում է «Զենիթ» ավտոպահեստամասերի արտադրության կոոպերատիվը, կազմակերպում է նաև կարուձևի արտադրություն։ 1990-ական թվականներին տեղափոխվել է Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգա քաղաք և սկսել զբաղվել գործարարությամբ։ 1997 թվականին ընտրվել է «Կալուգագլավսնաբ» ԲԲԸ-ի նախագահի պաշտոնում։ 1999 թվականին ստեղծել է Տաշիր ընկերությունների խումբը, որի կազմի մեջ մտնում են արտադրական և շինարարական ձեռնարկություններ, առևտրի կենտրոններ, մատակարարման և առաքման կազմակերպություններ, հյուրանոցների, ռեստորանների և առողջարանների ցանց։ Ներկայումս Տաշիր Գրուպը միավորում է տնտեսության տարբեր բնագավառներում գործող ավելի քան 200 ընկերություններ՝ 30 000-ից ավել աշխատակիցներով։ 2006 թվականին ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերել Ռուսաստանում Հայաստանի տարվա անցկացմանը, որն անցնում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հովանու ներքո։ 2007 թվականին «Տաշիր» ԸԽ-ն «Ֆորբս» ամսագրի վարկածով Ռուսաստանի անշարժ գույքի խոշորագույն սեփականատերերի ցանկում զբաղեցնում է 12-րդ տեղը։

2020 թ. մասնակցել է Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխելու համար սահմանված 2 մլրդ դրամը վճարելուն[2]։

Ունի գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Նրա կողմից հրատարակվել են ավելի քան 30 գիտական աշխատություններ[3]։

Կալանավորում (2025-2026)

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի հունիսի 17-ին, Սամվել Կարապետյանը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում՝ «News.am»-ի լրագրողի հետ ունեցած հանդիպման ընթացքում անդրադարձել է Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցու շուրջ ձևավորված իրավիճակին[4][5][6][7][8]։ Լրագրողի հարցին ի պատասխան՝ նա քննադատել է Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները՝ դրանք բնորոշելով որպես հարձակում Եկեղեցու և հայ ժողովրդի վրա[4][5][6][8]։ Նրա խոսքով՝ «մի փոքրիկ խմբակ, մոռանալով հայոց պատմությունը, հայ եկեղեցու հազարավոր տարիների պատմությունը, հարձակվել է հայ եկեղեցու վրա, հայ ժողովրդի վրա»[4][5][6]։ Սամվել Կարապետյանը նշել է, որ ինքը մշտապես կանգնած է եկեղեցու և հայ ժողովրդի կողքին և պատրաստ է ակտիվորեն մասնակցել Եկեղեցու պաշտպանությանն ուղղված գործընթացներին[5][9][6][8]։ Միաժամանակ հայտարարել է, որ եթե քաղաքական գործիչների կողմից նախաձեռնված քայլերը արդյունավետ չլինեն, ապա ինքն ու իր համախոհները պատրաստ են «իրենց ձևով» (բառացի՝ «Մեր ձևով») ներգրավվել տեղի ունեցող գործընթացներին[4][5][6]։

Այս հայտարարություններին հաջորդել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ սոցիալական ցանցում արված գրառումը[5][6]։ Փաշինյանը «Ֆեյսբուք»-ում հրապարակված գրառման մեջ օգտագործել է կոշտ և վիրավորական ձևակերպումներ՝ անդրադառնալով հոգևորականներին և նրանց աջակցողներին[5][6]։ Ազգային ժողովում «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության մի շարք պատգամավորներ ևս անդրադարձել են Սամվել Կարապետյանի հայտարարություններին[6]։ Ազգային ժողովի պատգամավոր Վահագն Ալեքսանյանը քննարկելով տեղի ունեցող զարգացումները՝ սպառնացել է «զբաղվել Սամվել Կարապետյանով»[6][10], իսկ Արթուր Հովհաննիսյանը նշել է, որ «զբաղվելու են Սամվել Կարապետյանի հարցերով»[7]։ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններից հետո, իրավապահ մարմինների կողմից օպերատիվ գործողություններ են իրականացվում Սամվել Կարապետյանի՝ Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում գտնվող, «Հաղթանակ» զբոսայգու հարևանությամբ տեղակայված առանձնատանը[5][6][7][8]։ Խուզարկությունների մասին լուրերի տարածումից հետո Նիկոլ Փաշինյանը կատարել է երկորդ գրառումը․ «Սա ձեզ համար Կալուգայի Նիժնի Տապռի գեղը չի։ Սա Հայաստանի Հանրապետությունն է։ Հույս ունեմ՝ պետության համը բերաններդ կմնա»։[5][6][11]։ Գործողությունների հետևանքով ժամանակավորապես փակվել են առանձնատան հարակից մի շարք փողոցներ[5]։ Ներքին գործերի նախարարի մամուլի խոսնակը հայտնել է, որ օպերատիվ գործողությունների ընթացքում «մի խումբ անձինք բերման են ենթարկվել»[5], ովքեր փորձել են լուսանկարել գործողությունները, իսկ տեղի բնակիչները հայտնվել են խուճապահար վիճակում[7][12]։ Լրատվամիջոցների տեղեկություններով՝ իրավապահ մարմինները պատրաստվում էին բերման ենթարկել նաև Սամվել Կարապետյանին[5]։ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը պաշտոնապես արձագանքել է օպերատիվ գործողություններին[9]։ Հրապարակված հայտարարության մեջ նշվել է, որ իրավապահների գործողությունները կատարվել են անմիջապես Սամվել Կարապետյանի Հայ Առաքելական եկեղեցուն աջակցություն հայտնելուց հետո[9]։ Հայտարարությունում խստորեն դատապարտվել է «ակնհայտ քաղաքական շարժառիթներով պայմանավորված հետպնդումը», և հորդրովել Հայաստանի իշխանություններին՝ «անհապաղ դադարեցնել ապօրինի գործողությունները»[9]։

Ներքին գործերի նախարարության հատուկ նշանակության ջոկատների կողմից կատարվող օպերատիվ գործողությունների ընթացքում ձերբակալվում է Սամվել Կարապետյանը[7][13]։ Սամվել Կարապետյանի եղբայրը՝ նախկին պատգամավոր Կարեն Կարապետյանը հրաժարվել է մեկնաբանել տեղի ունեցող իրադարձությունները[13][14]։ Նա միաժամանակ խնդրել է հեռացնել մեքենաները առանձնատան շրջակայքից, քանի որ այդ պահին այնտեղ են գնալու Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցները[13][14]։

Հաջորդ օրը՝ հունիսի 18-ին, Սամվել Կարապետյանը կալանավորվել է[8]: Կալանավորումից հետո Սամվել Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել քրեական օրենսգրքի 290-րդ (հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ չվճարել), 296-րդ (փողերի լվացում) և 422-րդ (իշխանությունը զավթելուն, տարածքային ամբողջականությունը խախտելուն, ինքնիշխանությունից հրաժարվելուն կամ սահմանադրական կարգը բռնի տապալելուն ուղղված հրապարակային կոչերը) հոդվածներով[8]: Հոկտեմբերի 13-ին, Սամվել Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոխվել է և դրան ավելացվել է քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված մեղադրանքը (իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով՝ առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացում)[8]: Դեկտեմբերի 31-ին Սամվել Կարապետյանի բանտային կալանքը փոխարինվել է տնային կալանքով, ինչը ողջունել է ամերիկացի իրավաբան, Սամվել Կարապետյանի միջազգային փաստաբանական թիմի անդամ Ռոբերտ Ամստերդամը[15]:

2026 թվականի հունվարի 17-ից Սամվել Կարապետյանը կրկին գտնվում է տնային կալանքի տակ[8]:

  • Ռուսաստանի Դաշնության բիզնեսի և ձեռնարկատիրության ոլորտում արժանանացել է «Բիզնես Օլիմպ» ազգային մրցանակի՝ որպես «Ռուսաստանի դաշնության վաստակավոր ձեռնարկատեր», 2001
  • Բարեպաշտ իշխան Դանել Մոսկվացու 2-րդ աստիճանի ոսկե շքանշան՝ Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակի առթիվ, 2001
  • Ռուսաստանի նախագահի անվանական ժամացույց, 2003
  • «Ռուսաստանյան ազգային Օլիմպ» գլխավոր համառուսական Պարգև՝ «Պատվի և Արիության» շքանշան և «Ոսկե Օլիմպ» կրծքանշան, 2005
  • Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշան ազգային շահերի պաշտպանման գործում նշանակալի ավանդի ներդրման, հանուն հայության բազմամյա և արգասաբեր գործունեության, Հայաստանի Հանրապետության զարգացմանը և առաջընթացին նվիրված գործունեության և մեծ վաստակի համար, 2011[16]
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (2015)[17]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Ֆորբս ամսագիր, Սամվել Կարապետյան, 2013 թ. մարտ։ (անգլերեն)
  2. Սամվել Կարապետյանը հաստատել է՝ օգնել է Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխելու համար սահմանված 2 մլրդ դրամը վճարելու հարցում
  3. ««Տաշիր Գրուպ» ընկերություն». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ դեկտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 13-ին.
  4. 1 2 3 4 «Ի՞նչ կարծիք ունի Սամվել Կարապետյանը և ինչպե՞ս է պատրաստ միջամտել Եկեղեցու դեմ արշավին». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 «Սամվել Կարապետյանի առանձնատանը «օպերատիվ գործողություններ» են իրականացվում Եկեղեցու դեմ արշավին». hetq.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Հատուկջոկատայինները խուզարկություններ են իրականացնում Սամվել Կարապետյանի տանը». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  7. 1 2 3 4 5 «Ձերբակալվել է գործարար, բարեգործ Սամվել Կարապետյանը». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 «5 կարևոր քայլ. ի՞նչ է պատրաստվում անել Սամվել Կարապետյանի առաջնորդած ուժը հաղթելու դեպքում». arm.sputniknews.ru. 2026 թ․ հունվարի 20. Վերցված է 2026 թ․ ապրիլի 13-ին.
  9. 1 2 3 4 «Մայր Աթոռը դատապարտել է Սամվել Կարապետյանին ձերբակալելու փորձը». hetq.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  10. ««Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորը «հարձակվեց» գործարար Սամվել Կարապետյանի վրա». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  11. «Սա ձեզ համար Կալուգայի Նիժնի Տապռի գեղը չի. Հույս ունեմ՝ պետության համը բերաններդ կմնա. Փաշինյանը՝ Սամվել Կարապետյանին». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  12. «ՈւՂԻՂ. Սամվել Կարապետյանի տան մոտ բազմաթիվ քաղաքացիներ են հավաքվել». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  13. 1 2 3 «Սամվել Կարապետյանի տանն իրականացվող խուզարկություններից հետո մի խումբ անձինք բերման են ենթարկվել (ուղիղ)». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  14. 1 2 «Սամվել Կարապետյանի եղբայրը՝ Կարեն Կարապետյանը որոշել է միայնակ դիմավորել ԱԱԾ աշխատակիցներին». news.am. 2025 թ․ հունիսի 17. Վերցված է 2026 թ․ փետրվարի 1-ին.
  15. «Սամվել Կարապետյանը շարունակում է մնալ կալանքի տակ և ենթարկվել խիստ սահմանափակումների. Ամստերդամ». news.am. 2026 թ․ հունվարի 1. Վերցված է 2026 թ․ ապրիլի 17-ին.
  16. Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով պարգևատրելու մասին
  17. Ս. Ս. ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻՆ «ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ՄԱՏՈՒՑԱԾ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» 1-ԻՆ ԱՍՏԻՃԱՆԻ ՇՔԱՆՇԱՆՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ