Ջովանի Սկիապարելլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ջովանի Սկիապարելլի
Giovanni VirginioSchiaparelli
Schiaparelli Giovanni.jpg
Ծնվել է մարտի 14, 1835({{padleft:1835|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2]
Սավիլիանո[3]
Մահացել է հուլիսի 4, 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1][2] (75 տարեկանում)
Միլան[3]
Գերեզման Cimitero Monumentale di Milano
Քաղաքացիություն Flag of Italy (1861-1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտություն աստղագետ
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ակադեմիա դելա Կրուսկա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա
Ալմա մատեր Թուրինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին իտալերեն[4]
Պարգևներ Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Pour le Mérite և Թագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ
Giovanni Schiaparelli Վիքիպահեստում

Ջովանի Վիրջինիո Սկիապարելլի (իտալ.՝ Giovanni Virginio Schiaparelli, մարտի 14, 1835[1][2], Սավիլիանո[3] - հուլիսի 4, 1910[1][2], Միլան[3]), իտալիացի աստղագետ։

1854 թվականին ավարտել է Թուրինի համալսարանը, հետո աշխատել է Բեռլինում Յոհան Էնկեի ղեկավարության տակ։ 1859 - 1860 թվականներին աշխատել է Պուլկովյան աստղադիտարանում Օտտո Ստրուվեի ղեկավարության տակ, 1862 թվականին դարձել է Բրերա աստղադիտարանի տնօրեն Միլանում։

Սկիապարելլին զբաղվել է կրկնակի աստղերի և Արեգակնային համակարգի մարմինների ուսումնասիրություններով, մասնավորապես, Մարս մոլորակի։ 1861 թվականի ապրիլի 26-ին հայտնաբերել է (69) Հեսպերիա աստերոիդը։ 1866 թվականին առաջին անգամ ապացուցեց, որ Լեոնիդներ և Պերսեիդներ ասուպային հոսքերը կապ ունեն գիսաստղների հետ։

Մարսի մակերևույթի քարտեզը ըստ Սկիապարելլիի

1877 թվականին Սկիապարելլին հայտնաբերեց Մարսի ջրանցքները, ինչպես ինքը անվանեց առաջին հայտնաբերված գծերը մոլորակի վրա։ Հիմնականում այսպիսի անվանման և անգլերեն լեզվի թարգմանության անճշտության պատճառով[5] XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում տարածում գտավ այն կարծիքը որ այս «ջրանցքները» ունեն արհեստական ծագում և Մարսի վրա գոյություն ունի քաղաքակրթություն։

Սկիապարելլին հանդիսանում էր Պետերբուրգյան գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1872 թվականում պարգևատրվել է Թագավորական աստղագիտական միության ոսկե մեդալով։ Նրա պատվին են անվանվել հարվածային խառնարաններ Լուսնի և Մարսի վրա, ինչպես նաև (4062) Սկիապարելլի աստերոիդը։

Ջովանի Սկիապարելլին հանդիսանում է հայտնի կուտյուրյե Էլզա Սկիապարելլիի հորեղբայրը։

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1873 - Le stelle cadenti (The Falling Stars)
  • 1893 - La vita sul pianeta Marte (Life on Mars)
  • 1925 - Scritti sulla storia della astronomia antica (Writings on the History of Classical Astronomy) in three volumes. Bologna. Reprint։ Milano, Mimesis, 1997.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #117225967 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Скиапарелли Джованни Вирджинио, Скиапарелли Джованни Вирджинио // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb134896311 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. Տիեզերական սխալները (անգլ.) // Սմիթսոնյան ամսագիր, 12.2010

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]