Յոհան Հայզինգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Յոհան Հայզինգա
JohanHuizinga.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 7, 1872({{padleft:1872|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7] Գրոնինգեն, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[8][3][4]
Մահացել է փետրվարի 1, 1945({{padleft:1945|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[8][2][3][4][5][6][7] (72 տարեկանում) De Steeg, Ռեյդեն, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[3][4]
բնական պատճառով
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ
Մասնագիտություն cultural historian, պատմաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ) Գրոնինգենի համալսարան[3] և Լեյդենի համալսարան[4]
Գործունեության ոլորտ պատմություն
Պաշտոն(ներ) Q20968836?[4][3]
Անդամակցություն Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա[3] և Royal Academy of Dutch language and literature
Ալմա մատեր Գրոնինգենի համալսարան
Գիտական աստիճան դոկտորի աստիճան[3] (մայիսի 28, 1897)
Տիրապետում է լեզուներին հոլանդերեն[9]
Եղել է գիտական ղեկավար Koenraad Wolter Swart
Պարգևներ
Երեխա(ներ) Leonhard Huizinga
Հայր Q3108022?
Johan Huizinga Վիքիպահեստում

Յոհան Հայզինգա (հոլ.՝ Johan Huizinga, դեկտեմբերի 7, 1872({{padleft:1872|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7], Գրոնինգեն, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[8][3][4] - փետրվարի 1, 1945({{padleft:1945|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[8][2][3][4][5][6][7], De Steeg, Ռեյդեն, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[3][4]), հոլանդացի փիլիսոփա, պատմաբան, մշակույթի տեսաբան, Գրոնինգենի (1905 - 1915) և Լեյդենի (1915 - 1940) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հայտնի է Արևմտյան Եվրոպայի ուշ միջնադարի և Վերածննդի դարաշրջանի պատմությանը նվիրված իր աշխատություններով (դրանցից է «Միջնադարի աշունը», 1919)։ Համաշխարհային հռչակ է բերել հեղինակին «Homo ludens» (1938) երկը, որտեղ ամփոփված են մշակույթի պատմությանը նվիրված Հայզինգայի հոդվածները (թարգմանվել է հայերեն Սամվել Ղռաթյանի կողմից։[10])

Գերմանիայի կողմից Նիդերլանդների օկուպացման շրջանում հեռացվել է համալսարանից՝ 1942 թ. հակաֆաշիստական դասախոսությունից հետո։ Ձերբակալվել է, երկու ամիս անց ազատ արձակվել՝ հավանաբար նկատի ունենալով առողջական վիճակը։ Սակայն թույլտվություն չի ստացել վերադառնալ Լեյդեն։ Մահացել է 1945 թ. փետրվարի 1-ին։ Կյանքի վերջին տարիներին ավարտին է հասցրել ինքնակենսագրական նոթերը և «Եղծված աշխարհ» աշխատությունը։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1911 «Հաարլեմի իրավական աղբյուրները»
  • 1912 «Մեր ազգային գիտակցության նախապատմությունից», ակնարկ
  • 1913 «1813-ի կարևորությունը Նիդերլանդների հոգևոր մշակույթի համար»
  • 1914 «Համալսարանի պատմություն», նվիրված Խրոնինգենի Համալսարանի 300-ամյակին
  • 1916 «Վան Էյկերի արվեստը իրենց ժամանակի կյանքում», ակնարկ
  • 1918 «Մարդիկ և բազմություն Ամերիկայում»
  • 1919 «Միջնադարի աշուն»
  • 1924 «Էրազմուս», կենսագրություն
  • 1927 «Ամերիկան՝ կենսունակ և մտածող»
  • 1927 «Յան Վեթի կյանքն ու գործերը»
  • 1929 «Մշակութապատմական էքսկուրսներ»
  • 1935 «Վաղվա ստվերներում»
  • 1937 «Գիտության պատմությունը»
  • 1938, Homo Ludens («Խաղացող մարդ»)
  • 1941 «Նիդերլանդական մշակույթը 17-րդ դարում», ակնարկ
  • 1945 «Եղծված աշխարհ»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118775294 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 Catalogus Professorum Academiae Groninganae — 2014.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 Leidse Hoogleraren
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Johan Huizinga
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Johan Huizinga
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 SNAC
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 Хёйзинга Йохан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11908002g
  10. Յոհան Հայզինգա. «Homo Ludens», Երևան, «Սարգիս Խաչենց» հրատ., ՓՐԻՆԹԻՆՖՈ տպ., 2007, 374 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]