Յոհան Հայզինգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Յոհան Հայզինգա
JohanHuizinga.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 7, 1872({{padleft:1872|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[1][2] Գրոնինգեն[3]
Մահացել է փետրվարի 1, 1945({{padleft:1945|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[3][2] (72 տարեկանում) Արնհեմ
Քաղաքացիություն Flag of the Netherlands.svg Նիդեռլանդներ
Մասնագիտություն Q15462162?, պատմաբան, համալսարանի պրոֆեսոր և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ) Գրոնինգենի համալսարան
Անդամակցություն Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարական գիտությունների ակադեմիա և Թագավորական նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին հոլանդերեն[4]
Johan Huizinga Վիքիպահեստում

Յոհան Հայզինգա (հոլ.՝ Johan Huizinga, դեկտեմբերի 7, 1872[1][2] , Գրոնինգեն[3] - փետրվարի 1, 1945[3][2] , Արնհեմ), հոլանդացի փիլիսոփա, պատմաբան, մշակույթի տեսաբան, Գրոնինգենի (1905 - 1915) և Լեյդենի (1915 - 1940) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հայտնի է Արևմտյան Եվրոպայի ուշ միջնադարի և Վերածննդի դարաշրջանի պատմությանը նվիրված իր աշխատություններով (դրանցից է «Միջնադարի աշունը», 1919)։ Համաշխարհային հռչակ է բերել հեղինակին «Homo ludens» (1938) երկը, որտեղ ամփոփված են մշակույթի պատմությանը նվիրված Հայզինգայի հոդվածները (թարգմանվել է հայերեն Սամվել Ղռաթյանի կողմից։[5])

Գերմանիայի կողմից Նիդերլանդների օկուպացման շրջանում հեռացվել է համալսարանից՝ 1942 թ. հակաֆաշիստական դասախոսությունից հետո։ Ձերբակալվել է, երկու ամիս անց ազատ արձակվել՝ հավանաբար նկատի ունենալով առողջական վիճակը։ Սակայն թույլտվություն չի ստացել վերադառնալ Լեյդեն։ Մահացել է 1945 թ. փետրվարի 1-ին։ Կյանքի վերջին տարիներին ավարտին է հասցրել ինքնակենսագրական նոթերը և «Եղծված աշխարհ» աշխատությունը։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1911 «Հաարլեմի իրավական աղբյուրները»
  • 1912 «Մեր ազգային գիտակցության նախապատմությունից», ակնարկ
  • 1913 «1813-ի կարևորությունը Նիդերլանդների հոգևոր մշակույթի համար»
  • 1914 «Համալսարանի պատմություն», նվիրված Խրոնինգենի Համալսարանի 300-ամյակին
  • 1916 «Վան Էյկերի արվեստը իրենց ժամանակի կյանքում», ակնարկ
  • 1918 «Մարդիկ և բազմություն Ամերիկայում»
  • 1919 «Միջնադարի աշուն»
  • 1924 «Էրազմուս», կենսագրություն
  • 1927 «Ամերիկան՝ կենսունակ և մտածող»
  • 1927 «Յան Վեթի կյանքն ու գործերը»
  • 1929 «Մշակութապատմական էքսկուրսներ»
  • 1935 «Վաղվա ստվերներում»
  • 1937 «Գիտության պատմությունը»
  • 1938, Homo Ludens («Խաղացող մարդ»)
  • 1941 «Նիդերլանդական մշակույթը 17-րդ դարում», ակնարկ
  • 1945 «Եղծված աշխարհ»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118775294 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 27-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Хёйзинга Йохан, Хёйзинга Йохан // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11908002g Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. Յոհան Հայզինգա. «Homo Ludens», Երևան, «Սարգիս Խաչենց» հրատ., ՓՐԻՆԹԻՆՖՈ տպ., 2007, 374 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]