Յոհան Հայզինգա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Յոհան Հայզինգա
Johan-huizinga1.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1872(1872-12-07)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][4][10][3][11] Գրոնինգեն, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[12][3][4][3]
Մահացել էփետրվարի 1, 1945(1945-02-01)[12][2][3][4][5][6][7][8][9][4][10] (72 տարեկանում) կամ հունվարի 31, 1945(1945-01-31)[3] (72 տարեկանում) De Steeg, Ռեյդեն, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[3][4][3]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ[13][4]
Ազգությունհոլանդացի
ԴավանանքԱնաբապտիզմ
Մասնագիտությունcultural historian, պատմաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, փիլիսոփա և Դիմադրության մարտիկ
Հաստատություն(ներ)Գրոնինգենի համալսարան[3], Լեյդենի համալսարան[4], Լեյդենի համալսարան[4] և Գրոնինգենի համալսարան[3]
Գործունեության ոլորտmedieval history?
Պաշտոն(ներ)Լեյդենի համալսարանի ռեկտոր[4][3]
ԱնդամակցությունՇվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա[3] և Հոլանդերենի լեզվի և գրականության թագավորական ակադեմիա
Ալմա մատերԳրոնինգենի համալսարան և Լեյդենի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտորի աստիճան[3] (մայիսի 28, 1897)
Տիրապետում է լեզուներինհոլանդերեն[2]
Եղել է գիտական ղեկավարKoenraad Wolter Swart?
ՊարգևներD.A. Thiemeprijs?
Երեխա(ներ)Leonhard Huizinga?
ՀայրDirk Huizinga?
Johan Huizinga Վիքիպահեստում

Յոհան Հայզինգա (հոլ.՝ Johan Huizinga, դեկտեմբերի 7, 1872(1872-12-07)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][4][10][3][11], Գրոնինգեն, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[12][3][4][3] - փետրվարի 1, 1945(1945-02-01)[12][2][3][4][5][6][7][8][9][4][10] կամ հունվարի 31, 1945(1945-01-31)[3], De Steeg, Ռեյդեն, Խելդեռլանդ, Նիդերլանդներ, Նիդերլանդներ[3][4][3]), հոլանդացի փիլիսոփա, պատմաբան, մշակույթի տեսաբան, Գրոնինգենի (1905 - 1915) և Լեյդենի (1915 - 1940) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հայտնի է Արևմտյան Եվրոպայի ուշ միջնադարի և Վերածննդի դարաշրջանի պատմությանը նվիրված իր աշխատություններով (դրանցից է «Միջնադարի աշունը», 1919)։ Համաշխարհային հռչակ է բերել հեղինակին «Homo ludens» (1938) երկը, որտեղ ամփոփված են մշակույթի պատմությանը նվիրված Հայզինգայի հոդվածները (թարգմանվել է հայերեն Սամվել Ղռաթյանի կողմից։[14])

Գերմանիայի կողմից Նիդերլանդների օկուպացման շրջանում հեռացվել է համալսարանից՝ 1942 թ. հակաֆաշիստական դասախոսությունից հետո։ Ձերբակալվել է, երկու ամիս անց ազատ արձակվել՝ հավանաբար նկատի ունենալով առողջական վիճակը։ Սակայն թույլտվություն չի ստացել վերադառնալ Լեյդեն։ Մահացել է 1945 թ. փետրվարի 1-ին։ Կյանքի վերջին տարիներին ավարտին է հասցրել ինքնակենսագրական նոթերը և «Եղծված աշխարհ» աշխատությունը։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1911 «Հաարլեմի իրավական աղբյուրները»
  • 1912 «Մեր ազգային գիտակցության նախապատմությունից», ակնարկ
  • 1913 «1813-ի կարևորությունը Նիդերլանդների հոգևոր մշակույթի համար»
  • 1914 «Համալսարանի պատմություն», նվիրված Խրոնինգենի Համալսարանի 300-ամյակին
  • 1916 «Վան Էյկերի արվեստը իրենց ժամանակի կյանքում», ակնարկ
  • 1918 «Մարդիկ և բազմություն Ամերիկայում»
  • 1919 «Միջնադարի աշուն»
  • 1924 «Էրազմուս», կենսագրություն
  • 1927 «Ամերիկան՝ կենսունակ և մտածող»
  • 1927 «Յան Վեթի կյանքն ու գործերը»
  • 1929 «Մշակութապատմական էքսկուրսներ»
  • 1935 «Վաղվա ստվերներում»
  • 1937 «Գիտության պատմությունը»
  • 1938, Homo Ludens («Խաղացող մարդ»)
  • 1941 «Նիդերլանդական մշակույթը 17-րդ դարում», ակնարկ
  • 1945 «Եղծված աշխարհ»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118775294 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 3,26 Catalogus Professorum Academiae Groninganae — 2014.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 Leidse Hoogleraren
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Johan Huizinga
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Johan Huizinga — 2009.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 SNAC — 2010.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Babelio
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 KNAW Past Members
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  11. 11,0 11,1 Brockhaus Enzyklopädie
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 Хёйзинга Йохан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  13. LIBRIS — 2013.
  14. Յոհան Հայզինգա. «Homo Ludens», Երևան, «Սարգիս Խաչենց» հրատ., ՓՐԻՆԹԻՆՖՈ տպ., 2007, 374 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]