Հակոբ Առաքելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հակոբ Առաքելյան
ֆր.՝ Hagop Arakelian
Hagop Arakelian.jpg
Հակոբ Առաքելյանը դերասան Ժան Մարեին «Գեղեցկուհին և հրեշը» ֆիլմի համար դիմահարդարելիս
Ծնվել էհոկտեմբերի 9, 1894(1894-10-09)
ԾննդավայրԿրասնոդար, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էնոյեմբերի 11, 1977(1977-11-11) (83 տարեկանում)
Մահվան վայրԲուլոն Բիյանկուր կամ Փարիզ, Ֆրանսիա
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունդիմահարդար

Հակոբ Բարսեղի Առաքելյան կամ Հակոբ Վասիլի Առաքելյան (հոկտեմբերի 9, 1894(1894-10-09), Կրասնոդար, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 11, 1977(1977-11-11), Բուլոն Բիյանկուր և Փարիզ, Ֆրանսիա), հայազգի ֆրանսիացի դիմահարդար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակոբ Առաքելյանը ծնվել է 1894 թ. հոկտեմբերի 9–ին Ռուսաստանի Եկատերինոդար (այժմ՝ Կրասնոդար) քաղաքում։

Մահացել է 1977 թ. նոյեմբերի 11–ին, Փարիզում։ Թաղված է Փարիզի արվարձանում գտնվող Բուլոն Բիլանկուրի կամ Բուլոնի (ֆրանսերեն Boulogne-Billancourt) նոր գերեզմանատանը։

Լրագրող և հասարակական գործիչ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1910–1930 թթ. եղել է սպորտային լրագրող։
  • 1917 թվականին մասնակցել է Փարիզում ռուս էմիգրանտ ֆուտբոլիստների ասոցիացիայի հիմնադրմանը։
  • 1922 թվականից Ռուսական սպորտային ընկերության (РСО – Российское спортивное общество) քարտուղարն է եղել։ «Պոսլեդնիե նովոստի» («Последние новости»–վերջին նորություններ) նորությունների թողարկման սպորտային բաժինն է վարել։ Համագործակցել է «Ռուսկայա միսլ» («Русская мысль» – ռուսական միտք) թերթի հետ։
  • 1955 թվականին Փարիզում ղեկավարել է Հակոբ Գյուրջյանի ստեղծած Լև Տոլստոյի հուշարձանի բացման արարողությունը։

Դիմահարդար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փարիզում հաճախել է Արվեստների և արհեստների դպրոցների կուրսեր, աշակերտել է հայ դերասան Ա. Շահխաթունուն, որի ղեկավարությամբ տիրապետել է դիմահարդարման արվեստին։

  • Սկսած 1930 թվականից կինոյի դիմահարդար է աշխատել (ավելի քան 150 ֆիլմերում)։
  • 1946 թվականին Փարիզի Բարձրագույն կինեմատոգրաֆիական դպրոցին առընթեր բացել է դիմահարդարման արվեստանոց, որի տնօրենն է եղել։
  • 1938 թվականին ընտրվել է Փարիզի Կինեմատոգրաֆիայի դիմահարդարների ակումբի քարտուղար, Կինոյի հեղինակների և տեխնիկների միավորման անդամ։

Դիմահարդարել է 300-ից ավելի հայ և այլազգի դերասանների, այդ թվում՝ Շ. Ազնավուրին, Մ. Մորգանին, Ժ. Մարեին, Լ. Օլիվիեին։ Դիմահարդարել է Բ. Բարդոյին «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը» ֆիլմում (Et Dieu… créa la femme), որը ճանաչում բերեց դերասանուհուն։ Ժ. Կոկտոյի «Գեղեցկուհին և հրեշը»[2] («La belle et la bête» 1946) ֆիլմում գլխավոր հերոսը ներկայացնող Ժան Մարեի հրեշի դիմակի հեղինակն է եղել։

Առաքելյանը դասավանդել է Փարիզի Գեղեցկության ակադեմիայում։ Դասախոսություններով հանդես է եկել ԽՍՀՄ–ում (Մոսկվա, Լենինգրադ, Երևան), Իտալիայում, Իսպանիայում, Ռումինիայում, Հարավսլավիայում և այլուր։ 1959 թ.-ին Առաքելյանի և ֆրանսահայ մշակութային միության գործիչ Ա. Դարբինյանի ջանքերով Երևան են փոխադրվել քանդակագործ Հ. Գյուրջյանի 507 աշխատանքները։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը՝ Առաքելյան Տատյանա Ռոբերտովնան, օրիորդական ազգանունը Էրիքսոն։ Առաջին ամուսնությամբ եղել է Հակոբ Գյուրջյանի (1881-1948 թթ.) կինը, կրել է ամուսնու ազգանունը։ Նրա մահից հետո Տատյանան ամուսնացել է Հակոբ Առաքելյանի հետ և վերցրել է Առաքելյան ազգանունը։ Զբաղվել է բարեգործությամբ։ 1958 թվականին Երևանում գտնվող Հայաստանի ազգային պատկերասրահին է փոխանցել Հակոբ Գյուրջյանի 400 աշխատանքներ։

Կոչումներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նախկին կոմբատանտների (комбатант–գումարտակի հրամանատար) հայ սպաների միության անդամ, ընտրվել է ղեկավար
  • Ֆրանսիական բանակի նախկին կոմբատանտների սպաների միության հիմնադիրներից մեկն է եղել, գլխավոր քարտուղարը (1947), նախագահը (1967) (á titre etranger)
  • Հայկական եկեղեցական խորհրդի անդամ։

Պարգևատրվել է.

Ֆիլմերի դիմահարդար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png