Խոակին Տոռես Գարսիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խոակին Տոռես Գարսիա
իսպ.՝ Joaquín Torres García
կատ.՝ Joaquin Torres-Garcia
Ramon Casas - MNAC- Joaquín Torres García- 027317-D 026088.jpg
Ծնվել էհուլիսի 28, 1874(1874-07-28)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրՄոնտեվիդեո, Ուրուգվայ
Վախճանվել էօգոստոսի 8, 1949(1949-08-08)[1][7][5][6][8] (75 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոնտեվիդեո, Ուրուգվայ
ՔաղաքացիությունFlag of Uruguay.svg Ուրուգվայ
Իսպանիա
Մասնագիտությունպրոֆեսոր, նկարիչ, քանդակագործ և գրող
Ոճաբստրակցիոնիզմ և Q9091515?
Ժանրաբստրակցիոնիզմ
ԱմուսինՄանոլիտա Պինյա
ԶավակներOlimpia Torres, Augusto Torres և Horacio Torres[9]
Կայքjtorresgarcia.com և torresgarcia.org.uy
Joaquín Torres García Վիքիպահեստում

Խոակին Տոռես Գարսիա (իսպ.՝ Joaquín Torres García, հուլիսի 28 1874, Մոնտեվիդեո - օգոստոսի 8 1949, Մոնտեվիդեո), ուրուգվայցի, իսպանացի[10] նկարիչ։

Կյանքն ու գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոակին Տոռես Գարսիան ծնվել է ոչ հարուստ կրպակատիրոջ ընտանիքում։ Դպրոց չի հաճախել, նախնական կրթությունը ստացել է տանը, մորից։ Երբ դարձավ 17 տարեկան, ընտանիքը տեղափոխվում է Կատալոնիա, հոր հայրենիքը։ Բարսելոնի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում (կատ.՝ Llotja) Խոակինը ուսումնասիրում է գծանկար և երփնանկար։ Խոակին Տոռես Գարսիան Բարսելոնում ապրել է 1892—1914 թվականներին։ Ուսման ավարտից հետո նա նկարիչ-ձևավորող է աշխատում, և՛ գեղարվեստական գրականության ասպարեզում, և՛ տարբեր կաթոլիկակական ամսագրերի համար (օրինակ՝ Revista Popular)։ Խոակին Տոռեսի այդ շրջանի գծանկարը կրում է Տուլուզ-Լոտրեկի արվեստի ազդեցությունը[11]։ Նա զբաղվել է նաև մոնումենտալ գեղանկարով, տարբեր եկեղեցիներում և հասարակական շենքերում ապակու վրա նկարչությամբ։ Այդ տարիներին Խոակին Տոռես Գարսիան դառնում է կատալոնական նովեսենտիզմ մշակութային շարժման առաջատար վարպետներից մեկը։ 1910 թվականին նա կատարում է Բրյուսելի Համաշխարհային ցուցահանդեսի ուրուգվայան տաղավարի ձևավորումը։

1920 թվականին նկարիչը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ փորձում է կազմակերպել իր հնարած փայտե խաղալիքների արտադրությունը։ Երկու տարի անց նա վերադառնում է Եվրոպա, և որոշ ժամանակ ապրում է Իտալիայում։ 1924 թվականին Խոակին Տոռես Գարսիան տեղափոխվում է Ֆրանսիա և ապրում Նիսին կից միջերկրական ծովափնյա Վիլֆրանշ սյուր Մեր քաղաքում, իսկ հետո տեղափոխվում է Փարիզ։ Այստեղ նա նկարիչ Ժան Էլիոնի հետ բացում է աշխատանքային ատելիե և 1930 թվականին Միշել Սյոֆորի աջակցությամբ ստեղծում է «Շրջան և քառակուսի» (ֆր.՝ Cercle et Carré) խումբը։ Արդեն այդ ժամանակ Խոակին Տոռես Գարսիան սկսում է հետաքրքրվել նախնադարյան, պարզ և Ամերիկայի նախակոլումբոսյան արվեստով։ Կրելով նյութական դժվարություններ Խոակին Տոռես Գարսիան տեղափոխվում է Փարիզից Մադրիդ։ 1934 թվականին նա վերադառնում է հայրենիք՝ Ուրուգվայ։ Մոնտեվիդեոյում նա հիմնում է «Կառուցողական արվեստի ասոցիացիա» (իսպ.՝ Asociacíon de Arte Constructivo, AAC), դասավանդում գեղանկարչություն և զբաղվում իր լատինաամերիկյան արվեստի ուղղու գեղարվեստա-էսթետիկական տեսության պրոպագանդայով[12]։ Խոակին Տոռես Գարսիայի գործունեությունը նպաստել է եվրոպական մոդեռնիստական ուղղությունների, հատկապես կուբիզմի և աբստրակցիոնիզմի ներթափանցմանը Ուրուգվայ։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1921 թվականին Նյու Յորքի Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում բացվում է Խոակին Տոռես Գարսիայի աշխատանքների ցուցահանդեսը, իսկ 1933 թվականի Մադրիդի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Նկարչի մահվանից հետո նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցահանդեսներ են բացվել Արգենտինայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Նիդերլանդներում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։ Ուրուգվայի մայրաքաղաքում այժմ գործում է «Տոռես Գարսիայի թանգարան»-ը։

Բարսելոնայի կառավարական պալատի որմնանկարներից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Notes sobre art. Barcelona 1913.
  • Diàlegs. Terrassa 1915.
  • El descubrimiento de sí mismo. Girona 1917.
  • Estructura. 1935.
  • Historia de mi Vida. Montevideo 1939.
  • Universalismo Constructivo: contribución a la unificación del arte y la cultura de América. 1943.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Joaquín Torres-García. Staatliche Kunsthalle, Baden-Baden 1962 (Ausstellungskatalog)
  • Emmanuel Guigon: Joaquín Torres-García. Un mondo contruit. Edition Hazan, Strtaßburg 2002, ISBN 2-901833-53-5 (Katalog zur gleichnam. Ausstellung)
  • Mark Scheps u.a.: Lateinamerikanischen Kunst im 20. Jahrhundert. Prestel, München 1993, ISBN 3-7913-1241-3 (Kat. zur gleichnam. Ausstellung).
  • Dörte Zbikowski: Geheimnisvolle Zeichen. Fremde Schriften in der Malerei des 20. Jahrhunderts; Paul Gauguin, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Willi Baumeister, Julius Bissier, Joaquín Torres-García, Adolph Gottlieb, Mark Tobey. Cuivillier Verlag, Göttingen 1996, ISBN 3-89588-637-8 (zugl. Dissertation, Universität Marburg 1995)
  • "Латинская Америка", том 2, изд."Советская энциклопедия", Москва, 1982, стр.484

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. SNAC — 2010.
  3. Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  4. Diccionario biográfico españolReal Academia de la Historia.
  5. 5,0 5,1 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 National Museum of Visual Arts — 1911.
  7. RKDartists
  8. Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  9. http://www.torresgarcia.org.uy/
  10. Robbins Daniel (1971)։ Joaquin Torres-Garcia 1874-1949։ Providence: Museum of Art, Rhode Island School of Design։ էջ 11։ ISBN 978-0911517231 
  11. Llorens, Tomas." J.Torres-Garcia, New York, Joaquin Torres-Garcia Archive, 2011.
  12. CERCLE ARTISTIC DE SANT LLUC

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]