Թոմաս Մորգան

Թոմաս Մորգան; Thomas Morgan
Ծնվել է	սեպտեմբերի 25, 1866[…]; Լեքսինգտոն, Կենտուկի, ԱՄՆ
Մահացել է	դեկտեմբերի 4, 1945[…] (79 տարեկան); Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ; բնական մահով
Գերեզման	Mountain View Cemetery and Mausoleum
Բնակության վայր(եր)	Բալթիմոր, Լեքսինգտոն, Բրին Մար, Նյու Յորք և Փասադենա
Քաղաքացիություն	ԱՄՆ
Մասնագիտություն	էվոլյուցիոնիստ, գենետիկ, կենդանաբան, բժիշկ, համալսարանի դասախոս, ֆիզիոլոգ և կենսաբան
Հաստատություն(ներ)	Բրին Մոր քոլեջ, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Կոլումբիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտ	գենետիկա
Անդամակցություն	Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պապական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լվովի գիտական ընկերություն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ազգային բժշկական ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն, Լինչեի ազգային ակադեմիա և Նիդերլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա
Ալմա մատեր	Ջոնս Հոփքինսի համալսարան (1890), Կենտուկիի համալսարան (1886) և Կոլումբիայի համալսարան
Գիտական աստիճան	գիտության բակալավր (1886) և փիլիսոփայության դոկտոր (1890)
Տիրապետում է լեզուներին	անգլերեն
Եղել է գիտական ղեկավար	Ջոն Հոուարդ Նորթրոպ, Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր, Chester Ittner Bliss? և Fernandus Payne?
Հայտնի աշակերտներ	Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր և Alfred Sturtevant?
Պարգևներ	Դարվինի մեդալ Քրունի լեկցիա Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ Սիլիմանյան դասախոսություն և Փարիզի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
Ամուսին(ներ)	Lilian Vaughan Morgan?
Երեխա(ներ)	Isabel Morgan?
Հայր	Charlton Hunt Morgan?
Մայր	Ellen Key Howard?
	Ստորագրություն;
	Thomas Hunt Morgan Վիքիպահեստում

Թոմաս Հանտ Մորգան (անգլ.՝ Thomas Hunt Morgan, սեպտեմբերի 25, 1866(1866-09-25)^[1]^[2]^[3]^[…], Լեքսինգտոն, Կենտուկի, ԱՄՆ^[4] - դեկտեմբերի 4, 1945(1945-12-04)^[4]^[1]^[2]^[…], Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կենսաբան, գենետիկայի հիմնադիրներից, ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ պրեզիդենտ (1927-1931)։

Կենսագրություն

Ավարտել է Կենտուքիի (1886) և Ջ․ Հոփքինսի (1891, Բալթիմոր) համալսարանները։ Եղել է Բրին-Մորի Կանանց կոլեջի (1891-1904) և Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարանի (1904-1928) պրոֆեսոր, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի կենսաբանության լաբորատորիայի ղեկավար (1928-1945)։ Սկզբնական աշխատանքները վերաբերում են փորձարարական սաղմնաբանությանը, կենդանիների օրգանիզմի ռեգեներացիայի և սեռի որոշման հարցերին։ 1910 թվականից ուսումնասիրել է մուտացիաների ժառանգումը գենետիկական նոր օբյեկտի՝ դրոզոֆիլ պտղաճանճի մոտ։ Դրա հիման վրա Մորգանը փորձնականորեն հիմնավորել է (աշխատակիցների հետ) ժառանգականության նյութական հիմքի մասին պատկերացումները և վերջնականորեն ապացուցել ու ավարտել ժառանգականության քրոմոսոմային տեսությունը։ Մորգանի և նրա աշխատակիցների կողմից հաստատված գենի շղթայակցման և կրոսինգովերի օրինաչափությունները բացահայտեցին Մենդելի օրենքների բջջաբանական մեխանիզմները և խթան հանդիսացան բնական ընտրության տեսության գենետիկական հիմքերի մշակման համար։ Մորգանը նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1933), ԽՍՀՄ ԳԱ պատվավոր անդամ 1932 թվականից։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
1 2 3 4 Allen G. E. Encyclopædia Britannica
1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 3 4 Морган Томас Хант // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
1 2 3 4 5 https://lccn.loc.gov/n50006108
1 2 Biographical Memoirs of the Royal Society
↑ www.pas.va
↑ Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 724. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
↑ (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206
↑ (unspecified title) — doi:10.1085/JGP.9.4.467
↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1933 — Nobel Foundation.
↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society of London.
↑ https://docs.google.com/spreadsheets/d/1dsunM9ukGLgaW3HdG9cvJ_QKd7pWjGI0qi_fCb1ROD4/pubhtml?gid=216486814&single=true
↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society of London. — P. 252.
↑ https://books.google.fr/books?id=_lLqDwAAQBAJ&pg=PA1906&lpg=PA1906

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 8, էջ 48)։

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Թոմաս Մորգան» հոդվածին։

[_440a15c42bea23a4-1] 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_0f2f01b5affa959b-2] 1 2 3 4 Allen G. E. Encyclopædia Britannica

[_4c78fe500406521b-3] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_f9ce8a9788cc4461-4] 1 2 3 4 Морган Томас Хант // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_3a6939a4f41cb03b-5] 1 2 3 4 5 https://lccn.loc.gov/n50006108

[_d92692db547f98e1-6] 1 2 Biographical Memoirs of the Royal Society

[_9f4404aa37a4aca9-7] www.pas.va

[_ced1dc77300a04ec-8] Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 724. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1

[_7c4650c857f10870-9] (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206

[_adba0765cac5179c-10] (unspecified title) — doi:10.1085/JGP.9.4.467

[_a7ac1944d313c02b-11] The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1933 — Nobel Foundation.

[_91240182028fc537-12] Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.

[_4ad652da9f5918cf-13] Award winners : Copley Medal — Royal Society of London.

[_72a39b3f0ccd5483-14] ttps://docs.google.com/spreadsheets/d/1dsunM9ukGLgaW3HdG9cvJ_QKd7pWjGI0qi_fCb1ROD4/pubhtml?gid=216486814&single=true

[_2cebbfd967e7068e-15] List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society of London. — P. 252.

[_1bc6982b139d56c9-16] ttps://books.google.fr/books?id=_lLqDwAAQBAJ&pg=PA1906&lpg=PA1906

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]