Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր
HJ Muller 1952.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 21, 1890(1890-12-21)[1][2]
Նյու Յորք, Նյու Յորք[3]
Մահացել էապրիլի 5, 1967(1967-04-05)[3][1][2] (76 տարեկանում)
Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ[3]
ՔաղաքացիությունԱՄՆ[4]
Դավանանքաթեիզմ
Մասնագիտությունկենսաբան, գենետիկ, համալսարանի պրոֆեսոր և կենսաֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Օստինի Տեխասի համալսարան, Ռայսի անվան համալսարան և Էդինբուրգի համալսարան
Գործունեության ոլորտգենետիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[5], ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Լեոպոլդինա
Ալմա մատերԿոլումբիայի համալսարան և Կորնելի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[6]
Գիտական ղեկավարԹոմաս Մորգան
Եղել է գիտական ղեկավարCharlotte Auerbach, H. Bentley Glass, Clarence Paul Oliver, Elof Axel Carlson, Wilson Stone և Guido Pontecorvo
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[7][8] Տարվա հումանիստ Kimber Genetics Award Josiah Willard Gibbs Lectureship Darwin–Wallace Medal[9] և Foreign Member of the Royal Society
Hermann Joseph Muller Վիքիպահեստում


Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր (անգլ.՝ Hermann Joseph Muller, դեկտեմբերի 21, 1890, Մանհեթեն, Նյու Յորք - ապրիլի 5, 1967, Ինդիանապոլիս), ամերիկացի գենետիկ, Թոմաս Մորգանի աշակերտը, ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում Նոբելյան մրցանակիր դափնեկիր (1946)՝ ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցության տակ մուտացիաների հայտնաբերման համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմց և Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների ատոմային ռմբակոծությունից անմիջապես հետո նրա ստացած մրցանակը հանրության ուշադրությունը հրավիրեց ճառագայթահարման վտանգավոր հետևանքների վրա։ Աշխարհը մտնում էր սառը պատերազմի փուլ, իսկ Մյուլլերն օգնեց բարձրացնել հանրության ուշադրությունը միջուկային պատերազմի հնարավոր հետևանքների վրա։[10] ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի (1933-1949, 1990 թ.) թղթակից անդամ։

Ռենտգենյան ճառագայթների հետևանքով գենային մուտացիայի հայտնաբերումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյուլլերը 1926 թվականի ընթացքում ընթացքում կատարեց մի շարք կարևորագույն բացահայտումներ։ Նոյեմբերին, նա անցկացրել է երկու փորձարկումներ տարբեր ռենտգենյան ճառագայթների չափաբաժիններով։ Այդ փորձերի արդյունքում նա նկատեց հստակ քանակական հարաբերություն ճառագայթային եւ մահացու մուտացիաների միջև։ Բեռլինում կայացած հինգերորդ միջազգային գենետիկայի կոնգրեսում Մյուլլերի «Գենետիկ մոդիֆիկացիայի խնդիրները» խորագրով ելույթը սենսացիա առաջացրեց մամուլում։

Մյուլլերի միջազգային հեղինակության հետ մեկտեղ սկսեց ընդարձակվել նրա լաբորատորիան, քանի դեռ տեղի չէր ունեցել Մեծ դեպրեսիան: Դա մի դժվար ժամանակահատված էր Մյուլլերի թե մասնագիտական, և թե անձնական կյանքում։ Գերհոգնածության և աճող ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով Մյուլլերը 1932 թվականին ինքնասպանության փորձ կատարեց։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

[1]