Էմիլ Գաբրիելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էմիլ Գաբրիելյան
Emil Gabrielian.jpg
Ծնվել է հունվարի 31, 1931(1931-01-31)
Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ
Մահացել է հուլիսի 21, 2010(2010-07-21) (79 տարեկանում)
ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգություն հայ[1]
Մասնագիտություն դեղաբան և վիրաբույժ
Ալմա մատեր Երևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Գիտական աստիճան բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր և ակադեմիկոս
Պարգևներ Քալինգի մրցանակ[2] Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան Մխիթար Հերացու մեդալ և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Էմիլ Սամսոնի Գաբրիելյան (հունվարի 31, 1931, Աշտարակ, ՀԽՍՀ - հուլիսի 21, 2010, ԱՄՆ[3]), հայ դեղաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971 թ.), պրոֆեսոր (1972 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թ., թղթակից անդամ՝ 1977 թվականից)։ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար (1975-1989 թթ.)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էմիլ Գաբրիելյանը ծնվել է 1931 թվականին Աշտարակ քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1959 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում: 1968 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 1971 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1961-1971 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտորը, 1971-1975 թվականներին՝ ռեկտորը, 1975-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար[4]։ 1976 թվականին հիմնադրել է ԵԲԻ դեղաբանության ամբիոնի արյան շրջանառության դեղաբանության ԳՀԼ, 1988-1994 թվականներին՝ դեղաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1992 թվականից եղել է ՀՀ Դեղերի և բժշկական տեխնոլոգիաների գործակալության հիմնադիր-տնօրեն, 1994 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ և բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադ-քարտուղար (1994-2002 թթ.)։ 1997 թվականից «Արմենիկում» ծրագրի գիտական ղեկավար, 2001 թվականից՝ Սուրբ Մեծն Ներսես բժշկական կենտրոնի վարչության նախագահ[5]։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էմիլ Գաբրիելյանի աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի և գլխուղեղի արյան շրջանառության դեղորայքային կարգավորման, գլխուղեղի արյունամատակարարման մեխանիզմում պրոստագլանդինների դերի բացահայտման, ֆիլիոլոգիապես ակտիվ նյութերի որոնման հարցերին, պսակային և ուղեղային արյան շրջանառության, արյան տարրերի և անոթի պատի ֆիզիոլոգիային և ֆարմակոլոգիային[6]։

Էմիլ Գաբրիելյանի հուշատախտակը Երևանում

Էմիլ Գաբրիելյանի ավանդը մեծ է հայտնի «Արմենիկում» դեղամիջոցի ստեղծման գործում[7][8]։

Գաբրիելյանը հեղինակ է 420-ից ավելի գիտական հրատարակությունների, 17 գրքերի (մենագրություններ և դասագրքեր), ունի 10 հեղինակային վկայագիր։

Անդամակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Некоторые аспекты физиологии и фарма-кологии мозгового кровообращения, Е., 1976
  • Физиология и фармакология сосудистой стенки, 1987
  • Клетки крови и кровообращение, 1985
  • Программированная фармакология, т. 1-2, Е. 1991 (համահեղինակ).
  • "Арменикум", экспери ментальные и клинические исследования [Сб.] вып. 2, Е., 2001 (համահեղինակ).
  • Ֆարմակոլոգիա, դասագիրք, Երևան, 1989։
  • Դեղաբանություն, դասագիրք, Երևան, 1992 (համահեղինակ)։
  • Լինել, թե չլինել, գիտահանրամատչելի գիրք, 1987։
  • Փլուզում, գիտահանրամատչելի գիրք, 1993։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախորդող
Զախարի Նարիմանով
ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար
Էմիլ Գաբրիելյան

1975-1989
Հաջորդող
Արտաշես Ազնաուրյան