Էլի Վիզել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Էլի Վիզել
Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG
Ծնվել է սեպտեմբերի 30, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Սիգետու Մարմացիեյ, Maramureș County, Ռումինիա[1]
Վախճանվել է հուլիսի 2, 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[4][3] (87 տարեկանում)
Վախճանի վայր Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտություն գրող, քաղաքական ակտիվիստ, Judaic scholar, վիպասան, ինքնակենսագիր, համալսարանի պրոֆեսոր, թարգմանիչ, լրագրող և արհմիութենական գործիչ
Լեզու ֆրանսերեն[5], անգլերեն[6], իդիշ և եբրայերեն
Ազգություն հրեա
Քաղաքացիություն Flag of Romania.svg Ռումինիա
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Կրթություն Faculty of Arts of Paris
Անդամակցություն Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Աշխատավայր Բոստոնի համալսարան
Պարգևներ
Elie Wiesel Վիքիպահեստում
Բուխնվալդի բանտարկյանլների ճամբարը: Երկրորդ շարքի յոթերորդը Էլի Վիզելն է:

Էլի Վիզել (իդիշ՝ אלי וויזל, ֆր.՝ Elie Wiesel, սեպտեմբերի 30, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2][3], Սիգետու Մարմացիեյ, Maramureș County, Ռումինիա[1] - հուլիսի 2, 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[4][3], Նյու Յորք, Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի և ֆրանսիացի ազգությամբ հրեա գրող, լրագրող, հասարակական գործիչ, պրոֆեսոր: Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի 1986 թվականի դափնեկիր: Գրել է իդիշ, եբրայերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներով: Էլի Վիզելը հայտնի է Հոլոքոստի, ցեղասպանագիտության և Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իր աշխատություններով, բազմիցս հանդես է եկել Իսրայելի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման կոչով: Հանդիսանում էր «Ավրորա» առաջին մրցանակի ընտրող հանձնաժողովի անդամ:

Ծագում է Հոլոքոստը վերապրած կրոնական ավանդապահ հրեական ընտանիքից: Վիզելը նացիստական համակենտրոնացման Օսվենցիմ և Բուխենվալդ ճամբարների գերիներից էր: Այնուհետև դարձել է նշանավոր ցեղասպանագետ և եվրոպական հրեկանության Աղետի մասնագետ[9]:

1985-ին պարգևատրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի Ոսկե մեդալով: Նշանավորվել է նաև բազմաթիվ այլ պարգևներով գրական, հասարակական և քարոզչական գործունեության համար[⇨]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Հյուսիսային Տրանսիլվանիայնի Սիգետ քաղաքում, հանդիսացել է վիժնիցյան հասիդական հուդայականության հետևորդ: Ունեցել է երեք քույր, ստացել հրեական կրոնական կրթություն:

1940 թ. Սիգետը կցվել է Հունգարիային, 1944 թ. մայիսին Նացիստական Գերմանիայի ճնշման տակ քաղաքի բոլոր հրեաները, այդ թվում Վիզելը քույրերի և ծնողների հետ արտաքսվում են Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբար: Նրա դաջվածքային համարն էր «A-7713»: Ճամբարում նրան հոր հետ բաժանում են մորից և քույրերից: Մայրը և քույրերից փոքրը զոհվում են Օսվենցիմում, իսկ հայրը ուտելիքի կռվի պատճառով ծեծվում և սպանվում է Բուխենվալդի ճամբարում (1945 թ.), մյուս գերիների կողմից:

Ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Elie Wiesel bibliography

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]