Գոլֆ

Գոլֆ
Տեսակ	գնդակով խաղ, sport with racquet/stick/club? և օլիմպիական մարզաձև
Ծագման երկիր	Շոտլանդիա
Տարբերվում է	Golf? և Goif?
Պորտալ	Portal:Golf?
	Golf Վիքիպահեստում

Գոլֆ (անգլ.՝ golf), մարզախաղ ռետինե գնդակի (քաշը՝ 42,5 գրամ) և մականների (երկարությունը 85-100 սմ) օգնությամբ, որը տեղի է ունենում կանաչածածկ դաշտում։

Կանոնները

Խաղի մասնակիցները ձգտում են, 9-18 հավասար մասերի բաժանված դաշտի 100-600 յարդ (91-546 մետր) երկարություն ունեցող մրցուղիներով մականով հարվածելով գնդակին, այն գցել մրցուղու վերջում գտնվող փոսիկների մեջ։ Գնդակը փոսիկի մեջ գցող մարզիկը ստանում է մեկ միավոր։ Հանդիպումները անցկացվում են 18,36 կամ 72 միավորի հաշվարկով^[1]։

Գոլֆը միջազգային մարզաձև է։ Պրոֆեսիոնալ գոլֆի խոշորագույն մրցաշարերը ողջ աշխարհով մեկ ցուցադրվում են հեռուստատեսությամբ։ Բազմաթիվ մարդիկ խաղում են նաև սիրողական գոլֆ։ Խաղի նպատակն է հատուկ մականով այնպես հարվածել փոքրիկ գնդակին, որ այն գլորվելով ընկնի կանաչ սիզամարգում (գրին) փորված փոսիկի մեջ։ Խաղացողներն օգտագործում են մականների հավաքածու (մեկ խաղացողի համար՝ 14-ից ոչ ավելի)։ Յուրաքանչյուր փոսիկի համար խաղացողն ընտրում է ամենահարմար մականը։

Կանոններ

Գոլֆ խաղում են երկուսով կամ զույգերով։ Հաղթում է այն խաղացողը կամ զույգը, որը գնդակը փոսիկի մեջ է գլորում նվազագույն թվով հարվածներով։ Մի քանի փոսիկներով մրցամարտի դեպքում մրցամարտի արդյունքը հաշվվում է յուրաքանչյուր փոսիկի գրավումով առանձին-առանձին, և հաղթում է ավելի շատ փոսիկներ գրավողը։

Առաջին հարվածի համար գնդակը դնում են փոքր-ինչ բարձր հողի հատուկ հատվածի՝ պատվանդանի կամ նշագծի վրա։ Պատվանդանից հետո տարածվում է կարճ խուզած խոտի շերտը (ֆերվեյ)։ Այդ շերտը ձգվում է մինչև սիզամարգը՝ գրինը, որտեղ գտնվում է փոքրիկ դրոշակով նշված փոսիկը։ Կարճ խուզած խոտի շերտի 2 կողմերով ձգվում են բարձր խոտով՝ մոլախոտով, ծածկված տեղամասերը՝ դաշտի անհարթ մասը։ Խաղացողի գործողությունները դժվարացնում են ծառերը, թփերը և այլ արգելքներ՝ առվակները կամ ավազածուղակները (բունկերները)։

Խաղադաշտ

Գոլֆի խաղադաշտը բաժանված է 18 հավասար մասերի՝ մրցուղիների, որոնց վերջում գտնվում են փոսիկները։ Այդ 18 փոսիկների գրավումը կազմում է խաղի 1 ռաունդը։ Յուրաքանչյուր փոսիկի արդյունքի հաշվման միավորը փարն է՝ հարվածների այն թիվը, որ հաջող խաղի դեպքում գոլֆ խաղացողը պետք է կատարի յուրաքանչյուր կոնկրետ փոսիկի համար կամ ամբողջ դաշտում։ Յուրաքանչյուր փոսիկի համար տրվում է 3–5 հարված։ Բոլոր փոսիկների փարերի գումարը կազմում է դաշտի ընդհանուր փարը։ 18 փոսիկով ստանդարտ խաղադաշտի համար, որպես կանոն, այն հավասար է 70–72-ի։

Մրցաշար

Գոլֆի խոշոր մրցաշարերը սովորաբար անցկացվում են 4 օրվա ընթացքում։ Խաղում են օրական 1 ռաունդ։ Խոշոր մրցաշարերի թվին է պատկանում «Մեծ քառյակը»՝ ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի բաց առաջնությունները, ԱՄՆ-ի վարպետների և ԱՄՆ-ի գոլֆի պրոֆեսիոնալ խաղացողների միության մրցաշարերը։ Խաղային սեզոնի ընթացքում աշխարհի առաջատար գոլֆիստները մասնակցում են նաև դրամական մրցանակներով (կոմերցիոն) մրցաշարերի։

Գոլֆի դաշտ

Գոլֆի դաշտը բաղկացած է 9 կամ 18 փոսի^[2]^[3]^[4], որոնցից յուրաքանչյուրն ունի հարվածի տարածք կամ «թի-բոքս», որը նշված է երկու մարկերով, որոնք սահմանում են թույլատրված հարվածի գոտու սահմանները, ֆերվեյ, ռաֆա և այլ խոչընդոտներ, ինչպես նաև պեթթինգ-գրին, շրջապատված է պարուրաձև խոտով և դրոշակով (սովորաբար դրոշակ) և գավաթով։ Սովորական գոլֆի դաշտն ունի 18 փոս, սակայն տարածված են նաև 9 փոսի դաշտեր, որոնք կարող են երկու անգամ խաղալ, ստանալով 18 փոսի ամբողջ շրջափուլ^[5]^[6]։

Համադրանք

Գոլֆի վահանները օգտագործվում են գնդակին հարվածելու համար։ Ամեն վահան բաղկացած է ցողունից՝ որի վերին ծայրում տեղակայված է բռնակ (կամ «ռուքա»), իսկ ներքևում՝ վահան-գլխիկ։ Ուշադիր վահանները, որոնք ունեն ավելի փոքր նժարը, նախատեսված են գնդակի համեմատաբար երկար հեռավորության վրա դնելու համար, իսկ կարճ վահանները՝ ավելի բարձր հեռավորություն տեղափոխելու համար։

Գոլֆի վահանները սովորաբար բաժանվում են երեք հիմնական տեսակների։

Վուդերը մեծ գլխիկով և երկար ցողունով վահանակներ են, որոնք նախատեսված են գնդակը ուղարկել երկարատարածությունների վրա՝ հրաշալի բաց տարածքներից, ինչպիսիք են տի տեղը և ֆերվեյը։ Պարսպաբար այդ վահանները ունեն դյուցազնไม้ից պատրաստված գլխիկներ՝ նրա պատճառով էլ այս անունը, բայց գրեթե բոլոր ժամանակակից վուդերը այժմ պատրաստվում են մետաղից, ինչպես օրինակ տիտան, կամ կոմպոզիտային նյութերից։

Այրոնները վահաններ են ավելի կարճ ցողունով և մետաղյա գլխիկով, որը հիմնականում կազմված է հարթ, թեք հարվածային մակերեսից։ Պարսպաբար վահանի գլխիկը կաթվածած էր երկաթից։ Ժամանակակից երկաթյա վահանի գլխիկները կաղապարվում են ջնջվող մոդելներով, որոնք պատրաստված են պողպատի համաձուլվածքից։ Այրոնները տարբեր նժարի բարձրություններով օգտագործվում են տարբեր հարվածների համար, գրեթե ցանկացած դաշտի կետից, սակայն հիմնականում կարճ հեռավորության հարվածների համար, որոնք մոտենում են գրինին կամ գնդակը հանում են բարդ տեղերից, ինչպես ավազի փոսերը։ Այրոններում նժարը սովորաբար չափվում է միլիմետրերով։ Երբ գլխիկը մեծ նժար ունի, վահանային մակերեսը գնդակին ֆիզիկական առումով հասնում է մի քանի վայրկյան ուշ, քան ավելի փոքր նժարով կամ աննշան նժարով գլխիկները^[7]։

Երրորդ դասը պәтթեր են, որոնք առաջացել են այրոններից՝ ստեղծելու ցածր բարձրացված հավասարակշռված վահան, որը նախատեսված է գնդակը գլորելու համար գրինին և փոսի մեջ։ Պաթերները գրեթե միշտ օգտագործվում են գրինի վրա կամ դրա շրջակայքի ռաֆայում/պարուրաձև խոտում։

Գոլֆի գնդակները գնդաձև են, սովորաբար սպիտակ գույնի (չնայած ընդունվում են նաև այլ գույներ), և ծածկված են փոքր խորշիկներով, որոնք նվազեցնում են համապատկերային օդինամիկ դիմադրությունը՝ մեծացնելով օդի հակառակը գնդակի շուրջը շարժման ժամանակ, ինչը դանդաղեցնում է «սահմանային շերտի» հեգնումը և նվազեցնում գնդակի հետևի «հետև մարզը», որը առաջացնում է դիմադրություն, այսպիսով թույլ տալով գնդակին թռչել ավելի հեռու^[8]։

Ծանոթագրություններ

↑ Միքայել Իսպիրյան, Վահրամ Առաքելյան, Մարզական հանրագիտարան, Երևան, 2007, էջ 87
↑ «How Many Holes Are There in a Standard Golf Course?». Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «How Many Holes on a Golf Course?». northbridgegolfclub.com.au. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «Golf Course Layout 101: A Guide to the Parts of the Course». www.underarmour.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «Golf course - the collection of holes». golf.okrasa.eu. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «Why Golf Has 18 Holes». www.clevergolfer.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «Golf Club Fitting Information». www.valuegolf.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.
↑ «Why Do Golf Balls Have Dimples?». yattagolf.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

Արտաքին հղումներ

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գոլֆ» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 3, էջ 150)։

[1] Միքայել Իսպիրյան, Վահրամ Առաքելյան, Մարզական հանրագիտարան, Երևան, 2007, էջ 87

[2] «How Many Holes Are There in a Standard Golf Course?». Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[3] «How Many Holes on a Golf Course?». northbridgegolfclub.com.au. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[4] «Golf Course Layout 101: A Guide to the Parts of the Course». www.underarmour.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[5] «Golf course - the collection of holes». golf.okrasa.eu. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[6] «Why Golf Has 18 Holes». www.clevergolfer.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[7] «Golf Club Fitting Information». www.valuegolf.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[8] «Why Do Golf Balls Have Dimples?». yattagolf.com. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 5-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]