Գիսանե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գիսանե
Տեսակ դիցաբանական կերպար
Դիցաբանություն Հայկական դիցաբանություն
Սեռ արական
Վայր Մեծ Հայք Մեծ Հայք
Եղբայր Դեմետր
Քույր/Եղբայր Դեմետր (աստված)
Բնորոշ գծեր երկար մազեր, մուգ գույնի մաշկ

Գիսանե, հայկական պանթեոնի աստված։ Ավանդազրույցների համաձայն՝ Գիսանեի անունը բացատրվում է գես (ծամ, մազ) բառով, այսինքն՝ իբր նա և իր տաճարի սպասավորներն ունեցել են երկար մազեր։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Գիսանեն և նրա եղբայր Դեմետրը Հնդկաստանից Հայաստան փախած ու Տարոն գավառում հաստատված արքայորդիներ էին։ Նրանք իրենց հետնորդների կողմից պաշտվել ու աստվածացվել են, նրանց պատվին արձաններ ու տաճարներ են կառուցվել։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տ. Ի. Լագունովա, Լեգենդներ, ավանդազրույցներ, առասպելներ, Երևան, «Անտարես», 2010, էջ 20։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեմետրի և Գիսանեի /կամ Գիսաննայի/ մասին հիշողությունները հատկապես պահպանվել են Հայոց Տարոնի տարածքում, որպես հեթանոսական շրջանի պաշտելի աստվածներ /հերոսներ/: Այն հավանաբար իրենից ներկայացնում է Շումերական արձանագրություններում գրառված. Միջագետքի տիրուհի Ինաննայի և Արատտայի քրմապետ /կամ իշխանավոր/ Դումուզիի մասին ավանդազրույցի արտացոլումը՝ Հայոց դիցարանում:

Շումերական արձանագրությունից մեջբերում՝ Դումուզիի (հավանաբար Դեմետրիի) խոսքերն ուղղված Ինաննային.

<<Իմ քույր Գեշտինաննան (հավանաբար Գիսաննան կամ Գիսանեն) քո քրոջից վատը չէ

Ինաննա (հավանաբար Նանա կամ Նանե), արժանավորեն խոսք փոխանակենք

Ես ինքս քո եղբայր՝ Ութուի քրմից վատը չեմ

տիրուհիս խորհրդակցենք հանգիստ

Իմ նախնի Էնկին (հավանաբար Հայկ), քո նախնի՝ (Բելի որդի) Սուենից վատը չէ

Ինաննա արժանավորեն խոսք փոխանակենք

Տուրտուր ( հավանաբար Տաթև) աստվածուհին Նինգալից վատը չէ: >>