Բադեն-Վյուրթեմբերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Բադեն-Վյուրթեմբերգ
Baden-Württemberg
flag of Baden-Württemberg Զինանշան
Flag of Baden-Württemberg.svg
Grosses Landeswappen Baden-Württemberg.svg
Ludwigsburger Schloss.jpg
Երկիր Գերմանիա Գերմանիա
Կարգավիճակ Գերմանիայի նահանգ
Մտնում է Գերմանիա
Վարչկենտրոն Շտուտգարտ
Ամենաբարձր կետ Ֆելդբերգ
ԲԾՄ 327 մետր[1]
Օրենսդրական մարմին Landtag of Baden-Württemberg
Դատական մարմին Constitutional Court of the State of Baden-Württemberg
Բնակչություն 10 703 000 մարդ (սեպտեմբերի 30, 2014)[2]
Խտություն 293,32
Տարածք 35 751,65 կմ² կմ²
Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg
Հիմնադրված է ապրիլի 25, 1952 թ.
Սահմանում է Ռայնլանդ Պֆալց, Բավարիա, Հեսսեն, Ֆորալբերգ, Thurgau, Canton of Schaffhausen, Ցյուրիխ, Արգաու, Բազել-Լանդ, Grand Est և Basel-Stadt
Ժամային գոտի UTC+1[1] և UTC+2
Հապավում Bret
Փոխարինեց South Baden, Württemberg-Baden և Württemberg-Hohenzollern
ISO 3166-2 կոդ DE-BW
Կոորդինատներ: 48°32′ հս․ լ. 9°2′ ավ. ե. / 48.533° հս․. լ. 9.033° ավ. ե. / 48.533; 9.033
baden-wuerttemberg.de

Բադեն-Վյուրթեմբերգ (գերմ.՝ Baden-Württemberg), երկրամաս Գերմանիայի հարավ-արևմուտքում։ Կազմվել է 1951-1952 թվականներին Բադեն, Վյուրթեմբերգ-Բադեն և Վյուրթեմբերգ-Հոհենցոլերն երկրների միավորումից։ Տարածությունը 35750 կմ² է։ Վարչական կենտրոնը՝ Շտուտգարտ։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռելիեֆի մեծ մասը միջին բարձրության լեռներ և աստիճանաձև սարավանդներ են։ Մեծ գետերն են Հռենոսը և Նեքարը։ Հարավում կան լճեր (Բոդենի, Ունտերզե)։ Աճում են լայնատերև և փշատերև անտառներ։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսությունն ունի ինդուստրիալ բնույթ։ Արդյունահանվում է քարաղ. կալիումական աղ, երկաթաքար, բազմամետաղներ, նավթ, գազ։ Կան ՀԷԿ-եր, Օբրիգհայմում՝ ատոմային էլեկտրակայան։ Զարգացած է մեքենաշինությունը, էլեկտրատեխնիկական, ավիահրթիռային և քիմիական արդյունաբերությունը։ Կա նաև ալյումինի, տեքստիլ, պոլիգրաֆ արդյունաբերություն։ Կարևոր դեր ունի արհեստագործությունը՝ ոսկերչությունը, երաժշտական գործիքների և ժամացույցների արտադրությունը։ Մշակում են ցորեն, գարի, շաքարի ճակնդեղ, կարտոֆիլ, ծխախոտ։ Որոշ վայրերում զարգացած է խաղողագործությունը։ Ունի զարգացած կաթնատու անասնապահություն։

Բադեն-Վյուրթեմբերգը տրանսեվրոպական ճանապարհների և խողովակաշարերի կարևորագույն շրջաններից է։ Հռենոս, Նեքար գետերը և Բոդենի լիճը ունեն նավագնացություն։ Խոշոր գետային նավահանգիստներ են Մանհայմը, Հայլբրոնը, Կարլսրուհեն, Շտուտգարտը։ Վերջինս նաև երկաթուղային գլխավոր հանգույց է և օդանավակայան։

Շինություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բադեն-Բադենը, Բադենվայլերը բալնեոլոգիական հայտնի առողջարաններ են։ Նշանավոր են Հայդելբերգի, Ֆրայբուրգի, Տյուբինգենի համալսարանները։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Գերմանիայի վարչական բաժանում (հողերը) Flag of Germany.svg

Բադեն-Վյուրթեմբերգ · Բավարիա · Բեռլին · Բրանդենբուրգ · Բրեմեն · Համբուրգ · Հեսսեն · Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա · Ստորին Սաքսոնիա · Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա · Ռայնլանդ-Փֆալց · Սաարլանդ · Սաքսոնիա · Սաքսոնիա-Անհալթ · Շլեզվիգ-Հոլշտայն · Թյուրինգիա

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png